Het herhaald onderwerp in Van den vos Reynaerde Het herhaalde onderwerp is een grammaticale constructie waarvan taaladviseurs meestal aanraden deze te mijden De Ans noemt dit spreektaal. De Wikipedia noemt het herhaald onderwerp typisch voor de volkstaal en bestempelt deze constructie als grammaticaal ‘substandaard’. In het literaire meesterwerk Van den vos Reynaerde uit … [Lees meer...] overEen gidsfossiel voor de oorspronkelijke voordrachttekst
letterkunde
De stem van de dichter
Gisteren zou de dichter Martinus Nijhoff 130 jaar oud zijn geworden. Maar een lang leven was hem niet gegeven. Zijn biograaf Bart Slijper noteert: "De dood komt voor Nijhoff midden in het leven. Natuurlijk heeft de dag dat zijn hart het begaf een datum, 26 januari 1953, een willekeurige datum, waarop zijn leven zomaar wegwaait." Lange tijd dacht ik dat de stem van de dichter … [Lees meer...] overDe stem van de dichter
Het eerste kwart: Mustafa Kör, De lammeren
Er zit een belangrijke zin verstopt in de roman De lammeren van Mustafa Kör: Zelfmoord is egoïstisch noch wanhopig, het is een definitieve vorm van zuivering en onderscheidt ons van andere soorten. Het is menselijk. Aan de zelfmoord van zijn broer, Ilyas, wijdt Umut, de hoofdpersoon, helemaal niet zoveel gedachten. Als hij thuiskomt nadat het gebeurd is, maakt hij eerst … [Lees meer...] overHet eerste kwart: Mustafa Kör, De lammeren
Nel Noordzij, Het kan me niet schelen
Nel Noordzij is weer zo’n auteur, net als Aya Zikken, van wie ik de naam wel eens of zelfs meerdere keren ergens had gezien, maar altijd vanuit een ooghoek in de marge, en van wie ik nooit iets las, domweg omdat ze niet wordt genoemd in De Grote Handboeken Voor De Ernstige Literatuurgeschiedenis, of: er wel in wordt genoemd maar niet serieus wordt besproken. En je kan (ook als … [Lees meer...] overNel Noordzij, Het kan me niet schelen
Het einde van het generatieconflict
11 onder 35 is een curieus boekje: een keuze van 11 Nederlandse schrijvers die in 2024 jonger zijn dan 35 en die volgens Marja Pruis de moeite waard zijn. Overi iedere schrijver schrijft Pruis een korte inleiding en van iedere auteur is een – wat langer, maar nog steeds kort – stuk proza opgenomen (schrijvers onder de 35 zijn prozaschrijvers). Curieus zijn de getallen die … [Lees meer...] overHet einde van het generatieconflict
De postkoloniale podcast: Judith E. Bosnak en Willem van der Molen
In De postkoloniale podcast gaan Rick Honings en Coen van ’t Veer in gesprek met prominente onderzoekers en schrijvers over hun werk in relatie tot het koloniale verleden. In de veertiende aflevering zijn Judith E. Bosnak en Willem van der Molen te gast en staat het belang van Indonesische stemmen centraal. Nederlandstalige bronnen die een Indonesisch … [Lees meer...] overDe postkoloniale podcast: Judith E. Bosnak en Willem van der Molen
Aanwezig afwezig
Bij de dood van Rutger Kopland Oude vlier, door vleermuizen bezocht,niet meer dan taal, niet langer minder.Iets daartussen. Midden juli, de regen vraagt nu dagelijks waar hij blijft, blijvenmoet. Hetzelfde vragen de wolken,vraagt de oude god aan jongere goden. Het antwoord is hier noch daar,noch in het wit van woedende gewassen. (2012) Op 11 juli 2012 verwisselde … [Lees meer...] overAanwezig afwezig
Diet Huber: ferneamd yn Fryslân, fergetten yn Nederlân
Yn ferskate fraachpetearen hat Diet Huber witte litten dat Nederlânsk en Frysk har like leaf wienen. Har heit wie Nederlânsk, har mem wie Frysk. Se hat likefolle boeken yn it Frysk as yn it Nederlânsk skreaun, dat die se earlik om en om. Hast twangmjittich, om net ien taal foar de oare te setten. Lit ús dit foaropstelle: har Nederlânske wurk is net om ’e nocht. Yn earste … [Lees meer...] overDiet Huber: ferneamd yn Fryslân, fergetten yn Nederlân
Lotte Jensen over rampen
Mijn collega bij Nederlands in Nijmegen, Lotte Jensen, schreef een boek Rampen. Wat kunnen we leren over Nederland aan de hand van rampen en de menselijke reacties daarop? … [Lees meer...] overLotte Jensen over rampen
Plein Publiek: Frank Nellen (video)
Frank Nellen schreef een roman over Kyiv eind jaren tachtig, twee jeugdvrienden en een kernramp. Nellen, die naast schrijver ook fiscalist en econoom is, verdiept zich in de tragische ondergang van de Sovjet-Unie, die miljoenen mensen als het ware verweesd achterliet. Aan deze roman ging grondige research vooraf, maar hoe breng je de personages tot leven? En zien we ook iets … [Lees meer...] overPlein Publiek: Frank Nellen (video)
Verschijnt binnenkort: Hertaling ‘De kleine republiek’ van Lodewijk van Deyssel
De schrijver Lodewijk van Deyssel (pseudoniem voor Karel Alberdingk Thijm 1864-1952), maakt deel uit van de roemruchte literair-revolutionaire Beweging van de Tachtig, waartoe ook Willem Kloos, Herman Gorter, Frederik van Eeden en Albert Verweij behoren. Karel, de jongste zoon van de vooraanstaande katholieke geleerde Joseph Alberdingk Thijm, werd op twaalfjarige leeftijd … [Lees meer...] overVerschijnt binnenkort: Hertaling ‘De kleine republiek’ van Lodewijk van Deyssel
Patricia De Martelaere: Het onverwachte antwoord
In de achttiende en voorlopig laatste aflevering van de Fixdit Podcast staat Het onverwachte antwoord centraal, een roman uit 2004 van de Vlaamse auteur en filosoof Patricia De Martelaere, die vijf jaar later, nog geen 52, overleed. De Martelaere schreef een hecht samenhangend oeuvre, dat vooral uit filosofische essays en uit romans bestaat. Daarin zien we grote thema’s en … [Lees meer...] overPatricia De Martelaere: Het onverwachte antwoord
De duistere woede van het verwante bloed
Deze jaren brengt uitgeverij Nijgh & Van Ditmar de bekendste boeken van F. Bordewijk opnieuw uit. Binnenkort verschijnt zijn meesterwerk Rood Paleis, waarover ik vorige maand iets vertelde in het radioprogramma De Taalstaat. In 2017 was het de beurt aan Karakter uit 1938. Deze eerste collegeweek van de laatste onderwijsperiode staat enigszins in het teken van deze … [Lees meer...] overDe duistere woede van het verwante bloed
25 april 2024: Skriuwerskafee
Alle lêste tongersdeis fan de moanne) kinne skriuwers en dichters inoar moetsje by it Skriuwerskafee, yn Kafee De Gouden Leeuw by Tresoar. Tusken 19.00 en 21.30 uur is der tiid om by te praten, wurk te dielen en literêre plannen te meitsjen. Nim ‘pinnefruchten’ en ideeën mei foar in ynspirearjende jûn. It Skriuwerskafee wurdt organisearre troch Sigrid Kingma, Gabrielle Terpstra … [Lees meer...] over25 april 2024: Skriuwerskafee
Een avondje AVRO
Karel van het Reve herbeschouwen? Vele jaren geleden nam ik een studente een mondeling tentamen af over de jaren zestig en zeventig. Pratend over hip en happenend Nederland merkte ze wat beschroomd op: ‘Wij waren een beetje een uitzondering. Mijn vader was een saaie accountant op een stom kantoor in Breda’. Ik was even stil en kon haar toen geruststellen: Nederland zat in … [Lees meer...] overEen avondje AVRO
16 mei 2024: Mathijs Sanders presenteert Boekhouders van de vergankelijkheid
Op donderdagavond 16 mei zal Mathijs Sanders, hoogleraar Moderne Nederlandse Letterkunde aan de RUG, in samenwerking met boekhandel Godert Walter en PoëzieCentrum Gent zijn bundel Boekhouders van de vergankelijkheid, Late stijl in nieuwe poëzie presenteren in boekhandel Godert Walter in Groningen. U kunt luisteren naar voordrachten van zijn Nijmeegse collega Jos Joosten en … [Lees meer...] over16 mei 2024: Mathijs Sanders presenteert Boekhouders van de vergankelijkheid
Het eerste kwart: Clark Accord, Bingo!
Het ging daarbij dan ook nog eens over mensen waarover je niet zo vaak leest. Wie kent de bingosubcultuur waarin vooral sommige Surinaamse vrouwen zich aan het begin van deze eeuw onderdompelden? De vrouwen over wie Accord schrijft hebben hun leven op geen enkele manier onder controle. Ze worstelen met schulden, ze worstelen met onbetrouwbare mannen, ze worstelen met elkaars … [Lees meer...] overHet eerste kwart: Clark Accord, Bingo!
Komrij 80
Op 30 maart jl. zou bloemlezer, boos oog, columnist, criticus, dichter (ook des Vaderlands), essayist, gelukkige schizo, humorist, kleinste mondige minderheid, menslievende misantroop, P.C. Hooftprijswinnaar, pestkop, poëzieparodist, romancier, satiricus, taalvirtuoos, toneelauteur, vertaler, woordvoerder van niemand en wat-al-niet-meer Gerrit Komrij (1944-2012) 80 jaar zijn … [Lees meer...] overKomrij 80
De vrije vlucht van het proefondervindelijke
Lucebert, 1924-1994 Als jongen viel Bertus Swaanswijk in Amsterdam al op door zijn uiterlijk. Zijn kleding en lange haren gaven hem iets exotisch, iemand van een andere wereld. Op straat werd hij nageroepen: ‘Hé jongens, daar komt Mozes!’ Iemand zag hem aan het werk als letter- en decoratieschilder en adviseerde hem een opleiding te volgen aan het Instituut voor … [Lees meer...] overDe vrije vlucht van het proefondervindelijke
Tom America dicht Van Agt
Ik herinner me precies wanneer ik Dries van Agt – op grote afstand weliswaar – voor het eerst in het echt zag. Ergens tweede helft jaren zeventig liep ik na mijn pianoles de trappen af van het Nijmeegse cultureel centrum De Lindenberg en zag ik ophef en rumoer bij de grote zaal (‘Aula’ noemden ze die geloof ik). Ik keek naar binnen en zag Van Agt achter een spreekgestoelte … [Lees meer...] overTom America dicht Van Agt
Neerlandistiek in Leiden: nieuwe lezingenreeks voorjaar 2024
Tot de zomer staan er nog drie mooie lezingen gepland bij de opleiding Nederlands van de Leidse Faculteit Geesteswetenschappen. We kijken uit naar de lezing van Bram Caers over het gebruik van AI bij middeleeuwse bronnen op 18 april; op 16 mei spreekt Esther Op de Beek over geluk in de romans van Esther Gerritsen, en op 20 juni houdt Roosmaryn Pilgram een lezing over … [Lees meer...] overNeerlandistiek in Leiden: nieuwe lezingenreeks voorjaar 2024
Te verschijnen: Jacob van Maerlant, Der Naturen Bloeme
Rond 25 april verschijnt bij uitgeverij Walburg Pers: Jacob van Maerlant, Der Naturen Bloeme. Uit het Middelnederlands vertaald door Ingrid Biesheuvel. Rond 1270 schreef de beroemde Vlaamse dichter Jacob van Maerlant Der Naturen Bloeme. Het is een vertaling-op-rijm van Liber de natura rerum van de geleerde Thomas van Cantimpré. Dankzij Maerlant kon iedereen … [Lees meer...] overTe verschijnen: Jacob van Maerlant, Der Naturen Bloeme
Nacht, trottoir – als a-tal
Het a-tal, ook wel bekend als a-tautogram, a-saga of a-spraak is een OuLiPoliaanse exercitie avant la lettre, hoewel niet vaak beoefend als poëzie. In Opperlandse taal- en letterkunde uit 1981 (het roze, behapbare boek) wordt het ook wel een eiouij-lipogram genoemd. Het oudst bekende voorbeeld, Paaschmaandag (een a-saga), dateert uit 1841 en is van J. Bosscha. Battus neemt … [Lees meer...] overNacht, trottoir – als a-tal
Andreas Burnier, Een tevreden lach
Dit was, en is nog steeds, eens een krachtig debuut, een literair werk van bijna zestig jaar oud maar van elke pagina spat de kracht nog af. Zo queer als wat. Of het een roman is, weet ik niet; en dat doet er ook niet toe. Ik citeer instemmend wat blurb van Xandra Schutte: Autobiografie, schelmenroman, feministisch schotschrift, mystiek traktaat, – Een tevreden … [Lees meer...] overAndreas Burnier, Een tevreden lach
11 april 2024: Weerspiegeld in een waterglas, Maurice Gilliams 1900-1982
De Stichting Breukvlakken, i.s.m. de Stichting Psychoanalyse en Cultuur, organiseert op 11 april 2024 de vierde en laatste avond in het nieuwe seizoen van de succesvolle reeks DE BIOGRAFIE IN PSYCHOANALYSE. In Literair Theater Perdu in Amsterdam zal vanaf 20 uur Annette Portegies spreken over haar biografie Weerspiegeld in een waterglas, Maurice Gilliams … [Lees meer...] over11 april 2024: Weerspiegeld in een waterglas, Maurice Gilliams 1900-1982
