De tekst van Rotgans telt 1352 versregels, ongelijk verdeeld over twee zogeheten ‘boeken’. Het eerste boek bevat 516 regels, het tweede 836. Beide boeken hebben een eigen karakter, waarbij het tweede boek naar verluidt een ‘hooger toon’ kiest. Dat lijkt dan ‘hooger’ in vergelijking met het eerste boek. Het eerste boek presenteert zich als een epos door de overname … [Lees meer...] overBoerekermis (1708) van Lukas Rotgans (4): Vergelijking met Bredero
letterkunde
Je moet nodig eens naar de oogarts, want je loopt overal tegenop
40 jaar tandeloos (42) Met het verschijnen van Advocaat van de hanen is in 1990 De tandeloze tijd ontploft. Het was voor zover we weten altijd al Van der Heijdens bedoeling dat deel 3 verteld zou worden uit verschillende perspectieven. Maar Advocaten is deel 4, verscheen uiteindelijk jaren vóór dat 'polyfone' deel 3, en had een andere hoofdpersoon: niet langer Albert … [Lees meer...] overJe moet nodig eens naar de oogarts, want je loopt overal tegenop
Een lyrisch register
Frits en de registers van de wereld (slot) In het slothoofdstuk, dat drie keer zo lang is als het kortste hoofdstuk, komen, zoals het hoort, alle lijnen samen. Frits loopt na zijn werk naar huis. Conform zijn poëtica probeert hij zo precies mogelijk de weersomstandigheden te beschrijven: ‘Heerlijk,’ zei hij zacht, over het water van de grachten ziend, … [Lees meer...] overEen lyrisch register
Call for papers: Food and Taste in Travel Writing: Comparative Representations in Post-Colonial Literary and Visual Culture
Deadline for abstract submissions: November 1, 2023Deadline for full article: July 1, 2024Name of organisation: Dutch Centre for Travel Writing Studies, Leiden University Centre for the Arts in Society (LUCAS)Contact email: a.s.arps@uva.nl Food, travel, and colonialism are inextricably intertwined in representations, both past and present, of colonies such as … [Lees meer...] overCall for papers: Food and Taste in Travel Writing: Comparative Representations in Post-Colonial Literary and Visual Culture
Amsterdam als verhaal
Wat is een stad? Iedereen doet altijd maar alsof het volkomen vanzelf spreekt waar je het over hebt als je het over Amsterdam hebt ('ik ben vandaag in A. geweest', 'ik houd van A.!', 'naar A. wil ik nooit meer toe!'), maar zo duidelijk is het bij nadere beschouwing helemaal niet. Er zijn om te beginnen heel verschillende soorten betekenissen. In de eerste plaats kan … [Lees meer...] overAmsterdam als verhaal
Dat heel gekke van toen
Frits en de registers van de wereld (6) De avonden is niet alleen van dag tot dag geconstrueerd, volgens het strenge regiem van de tien hoofdstukken, maar niet minder via overeenkomsten, contrasten en kleine of voorlopige climaxen. De verteller volgt het bewustzijn van Frits en geeft noodzakelijke informatie, maar is daarin zo specifiek dat de lezer allerlei gedachten … [Lees meer...] overDat heel gekke van toen
‘Ja, ik weet het, ik moet me nog opmaken’
40 jaar tandeloos (42) Als iemand het verfillmen van boeken wil bekritiseren, zou die kunnen beginnen bij de film Advocaat van de hanen (1996) van Gerrit van Elst (tegen een kleine vergoeding te bekijken bij het Filmmuseum). Het is een film waarbij heel onduidelijk is, in ieder geval aan mij, wat de regisseur heeft willen doen, behalve bepaalde, vrij lukraak gekozen scenes … [Lees meer...] over‘Ja, ik weet het, ik moet me nog opmaken’
Esther Kinsky blijft verliefd op de bioscoop
De Nieuwe Contrabas Podcast (112) Hans en Chrétien praten onder meer over de koopkracht van literaire uitgevers, de (aanloop naar) de Nacht van de Poëzie en het verschijnsel dat ‘immersieve kunst’ heet. Daarnaast besprekingen van Esther Kinsky’s ‘Verder kijken’, een ode aan de bioscoop dat als roman gepresenteerd wordt maar niet eenduidig een roman is, en van ‘Grand Tour … [Lees meer...] overEsther Kinsky blijft verliefd op de bioscoop
Lucht en leegte
Frits en de registers van de wereld (5) Geen kerstboom was er in Frits’ jeugd, maar wat was er wel? Met de in De avonden niet genoemde schrijver van De kleine zenuwlijder/neurasthenicus en een ongelezen casus ben ik al een grens overgegaan. Er is geen enkele reden om te veronderstellen dat het religieuze register waarvan Frits, naarmate het boek … [Lees meer...] overLucht en leegte
De aanslag op het bevolkingsregister
Het pad van Johan Brouwer (3) Johan Brouwer, de moordenaar-schrijver die 'op een bepaalde wijze het doodsgevaar zocht dat hem een religieus-extatische sensatie verschafte’, begint in de oorlog carrière te maken als auteur en aan de universiteit, tot zijn verleden hem inhaalt. Een groep kunstenaars, waaronder Wil Sandberg en Tiky Arondeus, komt op een vermetel plan: het … [Lees meer...] overDe aanslag op het bevolkingsregister
Sterrenslag
Wilma de Reks flauwekul (the sequel) We moeten het nou niet zo’n beetje elke week gaan hebben over Wilma de Rek, chef boeken van de Volkskrant. Het leven moet wel een lolletje blijven, nietwaar? Anderzijds moet zij misschien dan ook niet steeds van die rare columns schrijven.Afgelopen zaterdag maakte De Rek bekend dat ze kennelijk van hogerhand de toestemming heeft … [Lees meer...] overSterrenslag
‘Eens in de paar maanden je goed bezatten, dat is zelfs gezond, zeggen de moderne medici’
Frits en de registers van de wereld (4) De tweede dag is een maandag en dus een werkdag voor Frits; het tweede hoofdstuk begint wanneer hij naar huis fietst. Op de fiets beeldt hij zich zijn dood en vier ziektes in; thuis voert hij een moeizaam gesprek met een enigszins dove vader. Wat in dit hoofdstuk een paar keer terugkomt, is het register van de middenstand. Wanneer … [Lees meer...] over‘Eens in de paar maanden je goed bezatten, dat is zelfs gezond, zeggen de moderne medici’
Vacature: Promovendus vroegmoderne Nederlandse humor
Ben jij nieuwsgierig hoe de verre voorgangers van Arjen Lubach het publieke debat bespeelden? De expertisegroep Nederlandse letterkunde zoekt een promovendus die zich bezig wil houden met de rol en functie van populaire gedrukte humorteksten in de Lage Landen in de zeventiende en achttiende eeuw. Op basis van een rijk, maar goeddeels vergeten corpus van komische werken zet je … [Lees meer...] overVacature: Promovendus vroegmoderne Nederlandse humor
Nieuwe KANTL-publicatie: Van hof naar kapel
Hoe air-de-courmelodieën aan populariteit wonnen in de Zuidelijke Nederlanden Zeventiende-eeuwse geestelijke liedboeken uit de Zuidelijke Nederlanden bevatten opvallend veel liederen op air-de-courmelodieën. Om de katholieke bevolking het geloof te laten uitzingen, schreven geestelijken volgens het principe van de contrafactuur nieuwe liedteksten op airs de cour, … [Lees meer...] overNieuwe KANTL-publicatie: Van hof naar kapel
Boerekermis (1708) van Lukas Rotgans (3): De titelpagina
Belangrijkste onderdeel van de zogeheten paratekst van Boerekermis is de titelpagina. Ook het privilege behoort daartoe, waarover eerder al iets gezegd is. Nu alle aandacht voor de titelpagina. Op de titelpagina van de Poëzy-bundel van 1715 staat de voornaam van de auteur voluit genoemd, bij Boerekermis is er van de voornaam alleen een … [Lees meer...] overBoerekermis (1708) van Lukas Rotgans (3): De titelpagina
God was ’m gepiept, en zijn nalatenschap… een en al nalatigheid
40 jaar tandeloos (41) Ik heb nu al een paar keer betoogd dat De tandeloze tijd – behalve natuurlijk op allerlei andere manieren – te lezen is als een postkatholiek werk, waarin wordt onderzocht wat er rond de millenniumwisseling over is van het christendom. Zoals het in Onder het plaveisel het moeras staat: God was ’m gepiept, en zijn nalatenschap… een en al … [Lees meer...] overGod was ’m gepiept, en zijn nalatenschap… een en al nalatigheid
Middenwegwind
Frits en de registers van de wereld (3) Vanwege de dramatische opbouw – zo wordt God voor het eerst bij naam genoemd in het vierde hoofdstuk: eerste kerstdag – bespreek ik de sociale registers in de eerste vijf hoofdstukken min of meer in de volgorde van opkomst. Hoe de registers op elkaar inwerken en de frequentie waarmee ze voorkomen, kan betekenisvol zijn. Met het … [Lees meer...] overMiddenwegwind
18 september – 3 november 2023: Tentoonstelling ‘Hangen met de vos’ in Hulst
Het Reynaertgenootschap maakte de voorbije zomer de rondreizende tentoonstelling ‘Hangen met de vos. 200 jaar Reynaertkinderboeken’. De tentoonstelling, geïnspireerd op vijf bijdragen uit het meeste recente Tiecelijn-jaarboek (nummer 36), bestaat uit twaalf infopanelen en diverse andere luikjes, waaronder een keure van Reynaertkinderboeken uit de collectie van de Hulsterse … [Lees meer...] over18 september – 3 november 2023: Tentoonstelling ‘Hangen met de vos’ in Hulst
5 oktober 2023: De ‘Slauerhoff Herdenking’ met een lezing door dr. Arie Pos
met muzikale medewerking van Jankobus Seunnenga Cultuurpodium Dorpskerk Huizum, Leeuwarden,donderdag 5 oktober 2023, om 20.00 uur. In de Dorpskerk Huizum wordt jaarlijks door een Nederlandse prominent de Slauerhoff Lezing gehouden. Dit jaar gaat het om een echte ‘Slauerhoff Herdenking’ omdat hij 125 jaar geleden geboren werd en zijn eerste dichtbundel (‘Archipel’) 100 … [Lees meer...] over5 oktober 2023: De ‘Slauerhoff Herdenking’ met een lezing door dr. Arie Pos
Een soort Tarzan in Denemarken
In de sporen van Belcampo (3) Een paar maanden na terugkeer van zijn zwerftocht van acht maanden door Frankrijk, Italië en de Balkan (De zwerftocht van Belcampo), vertrok Belcampo in de zomer van 1935 voor twee maanden naar Denemarken om daar liftend en lopend rond te trekken. Aan de hand van de brieven van 15 en 31 augustus aan zijn moeder is het spoor van de schrijver … [Lees meer...] overEen soort Tarzan in Denemarken
‘al sprak je het volgens Albert uit als La Tatanèlla’
40 jaar tandeloos (40) Een boek lezen is in 2023 echt iets anders dan het pakweg in 1996 was. Deel 3 van De tandeloze tijd speelt zich voor een belangrijk deel af in Napels en er worden allerlei straatnamen in genoemd. Vrij belangrijk is bijvoorbeeld de kroeg La Tattamella in de Vico detto Fico, waar Albert naartoe wordt gebracht door zijn vriend Gesù Porporà, en waar hij … [Lees meer...] over‘al sprak je het volgens Albert uit als La Tatanèlla’
Lees Couperus voor je plezier en/of je lijst
Frits en de registers van de wereld (2)
Het eerste register waarmee Frits zich ziet geconfronteerd, is meteen het minst gebonden aan het menselijke. ‘Het is voor kwart voor zes,’ mompelde hij. Hij interpreteert wat er te zien is op zijn horloge, maar voor de opeenvolging van tijdstippen is de mens niet nodig. Het geldt ook voor avonden en winters – de fenomenen waarmee de lezer al op de kaft wordt … [Lees meer...] overFrits en de registers van de wereld (2)
Wees welkom: literaire kanonnen voor jonge poëzielezers en hun docenten
‘Hoe kan je jonge lezers een opstapje geven tot het lezen van de grote gevestigde literaire kanonnen?’ Met deze vraag als uitgangspunt stelden vier dichters een bloemlezing samen uit de canon van de Nederlandstalige poëzie, met Vlaamse en Nederlandse ‘kanonnen’ als Vondel, Minne en Vasalis. Maar de sprankelende bundel Wees welkom boven op mijn beste hoed doet meer dan … [Lees meer...] overWees welkom: literaire kanonnen voor jonge poëzielezers en hun docenten
Comen en commen in de Reynaert
In een interessant artikel over het rijm in Vanden vos Reynaerde wijst Rik Van Daele in het voorbijgaan op een interessant verschijnsel: de naam Lamfroyt wordt altijd met een o geschreven, behalve als hij in rijmpositie voorkomt: dan is het Lamfreyde. Van Daele bespreekt niet echt waarom er deze variatie is, en waarom de vormen op deze manier verdeeld zijn over de rijmen. Nu … [Lees meer...] overComen en commen in de Reynaert
