‘Manieren van leven’ heet het tweede gedicht in Ongevraagd advies (2022), de vijfde bundel van Ester Naomi Perquin. Ik las het, en het liet me niet meer los. Ik besloot het met mijn brugklas te lezen omdat de leerlingen gretige denkers zijn die niet bang zijn voor hun gevoelens. We lazen bovendien net een boek over een beer, Soldaat Wojtek van Bibi Dumon Tak. In Perquins … [Lees meer...] overDe mensen van Ester Naomi Perquin in de brugklas
letterkunde
Het overgrote deel van het heelal is niet voor ons bestemd
Aan het eind van zijn boek Erosie (1960) liet Willem Frederik Hermans zich kennen als iemand die zich zorgen maakte over het antropoceen: De plaats die het fysiek niet zo sterke mensdier in de wereld heeft weten te veroveren is indrukwekkend, maar de menselijke individuen moeten er met verlies van alerlei vrijheden voor betalen als zij er prijs op blijven stellen in zo … [Lees meer...] overHet overgrote deel van het heelal is niet voor ons bestemd
Kunst en wetenschap
Een sterke opening is het halve werk, maar van de opening moet Vondels Lucifer het niet hebben. Integendeel, de beginclaus van Lucifer is helemaal zo best niet. Het slot is echter ijzersterk. Vondels boodschap is in onze tijd misschien wel actueler dan ooit – daarover later meer. Eerst iets over een goede opening, want dat Vondel een toneelstuk fantastisch kon laten beginnen, … [Lees meer...] overKunst en wetenschap
Toon Tellegen en zijn transnationale transfer: hoe een Nederlandse schrijver Rusland veroverde
Behalve voor de kleuren van de vlag, als iemand je zou vragen hoe Nederland en Rusland zijn verbonden, wat zou je zeggen? Ik wist het ook niet, maar uit mijn onderzoek voor mijn bachelorscriptie blijkt het dat de Nederlandse kinderboekenschrijver Toon Tellegen ook heel geliefd in Rusland is! Een opvallend fenomeen. Wat nog vreemder is, is dat Toon Tellegen zelfs meer Russische … [Lees meer...] overToon Tellegen en zijn transnationale transfer: hoe een Nederlandse schrijver Rusland veroverde
Überfictie, of: pseudoniem tot parodie
Bedenkingen bij Evi Aarens Sommige schrijvers zijn zó goed, dat ze wat clichés zullen worden aan het land der fabelen toevoegen. Agatha Christie (waarschuwing: spoilers) bedacht voor The Murder of Roger Ackroyd niet de whodunit—die bestond al—maar wel de whodunit waarbij de vierde muur totaal afgebroken werd door de optekenaar (de ik-figuur) van de historie uiteindelijk … [Lees meer...] overÜberfictie, of: pseudoniem tot parodie
Marga Minco: Achter de Muur (Fixdit)
In de elfde aflevering van de Fixdit Podcast staan we stil bij de korte verhalen van Marga Minco, zoals die te vinden zijn in de bloemlezing Achter de muur. Het is de eerste keer dat Fixdit werk van een auteur in de kijker plaatst die nog in leven is. Minco’s debuut Het bittere kruid (1957) is een onvergetelijke, nog steeds zo relevante, veel gelezen klassieker, die vele … [Lees meer...] overMarga Minco: Achter de Muur (Fixdit)
Satan en de Saksen
Op 27 december jl. eiste secretaris Oleksii Danilov van de Nationale Veiligheidsraad in Oekraïne dat de van de Russisch-Orthodoxe Kerk afgesplitste Oekraïense tak zich moet distantiëren van Moskou en moet zeggen dat de Russische president Poetin Satan is. Ook het hoofd van de Russisch-Orthodoxe Kerk, patriarch Kirill, is volgens Danilov een duivel. … [Lees meer...] overSatan en de Saksen
Willem Frederik Hermans als observator van eigentijdse taal
Het kunnen kleinigheidjes zijn (de telegrambesteller die op blz. 12 Goeiemorrege zegt) maar ook dingen die door de auteur veel breder uitgemeten worden in Onder Professoren. W.F. Hermans moet wel geïrriteerd geweest zijn over het frequente en daarmee irrelevante gebruik van het voegwoordje dus, hij voegt het bij herhaling en herhaling in bij wat hij mensen laat zeggen. Dat … [Lees meer...] overWillem Frederik Hermans als observator van eigentijdse taal
In het walhalla gelanceerd
Pogingen om iets structureel te verbeteren kunnen rekenen op mijn sympathie. Dus had het boek Optimistische woede (2022) van schrijverscollectief Fixdit een waarderingsvoorsprong voordat ik het begon te lezen. Gelijkwaardig, evenredig – mochten de geslachten dat in literatuur vandaag nog niet zijn, dan maar gisteren!Sowieso was ik jaloerserig, doordat de leden in maart 2022 een … [Lees meer...] overIn het walhalla gelanceerd
Verschenen: Vooys 40.4 ‘Literatuur en economie’
In het laatste nummer van ons 40e jaargang wordt de literatuur met een economische blik benaderd. In dit themanummer stelt een groep auteurs de tastbaarheid en de culturele verbeelding van zowel de economie als de literatuur op de proef. In het eerste artikel geeft literatuurhistoricus Ulrike Burki een gedetailleerde retrospectie op de spectaculaire … [Lees meer...] overVerschenen: Vooys 40.4 ‘Literatuur en economie’
16 december 2022 – 19 februari 2023: Tentoonstelling Willy Roggeman, Ninove
Willy Roggeman: een leven geschreven De Vlaamse schrijver Willy Roggeman werd in 1934 in Ninove geboren. Hij heeft zijn geboortestad nooit echt verlaten. Op zijn 88e heeft hij een verzameld werk van meer dan honderd titels geschreven, waarvan het merendeel niet werd gepubliceerd. Al bij zijn eerste stappen als schrijver kwam Roggeman in het centrum van de Vlaamse … [Lees meer...] over16 december 2022 – 19 februari 2023: Tentoonstelling Willy Roggeman, Ninove
Vondels Lucifer (1654) hertaald (2022)
Wie deed eenmaal ‘heilig’ in ‘veilig’ weerklinken?Heiligheid.... Veiligheid.... Vondel!Buiten God is het nergens veilig.... Uit: Eva (1927), Carry van Bruggen Waarom Liever luie lezers dan geen lezers - dit standpunt van Marita Mathijsen deel ik van harte. Als hoofddocent vroegmoderne letterkunde in Utrecht (2002-2011) en vervolgens in Groningen (tot mijn pensioen in … [Lees meer...] overVondels Lucifer (1654) hertaald (2022)
Vondels Lucifer – inleiding op een serie bijdragen
Vondel moet het hebben zien aankomen. Hij wist dat zijn werk controversieel was. Alleen al de aanduiding ‘Het tooneel is in den hemel’ om aan te geven waar de handeling zich afspeelde, zou op weinig bijval kunnen rekenen bij de calvinistische predikanten. Ze vonden toneel al op voorhand verdacht en ze wantrouwden de katholieke Vondel ten diepste. Lucifer stond in 1654 tweemaal, … [Lees meer...] overVondels Lucifer – inleiding op een serie bijdragen
#IkLeesCouperus: Eline Vere, millennial babe
Ik heb één roman van Louis Couperus hertaald, maar ik zal mezelf zeker geen kenner van zijn werk noemen. Te veel boeken van de meesterverteller heb ik nog níet gelezen. Aan de andere kant: nog nooit is mij iets van hem tegengevallen. Alle reden om in het Couperus-jaar 2023, honderd jaar na zijn overlijden, meer van zijn werk te (her)ontdekken en belichten, in de hoop dat vele … [Lees meer...] over#IkLeesCouperus: Eline Vere, millennial babe
De ‘liefdesboekjes’ redden zich ook wel zonder Kees ’t Hart
"Verwarring en onzekerheid, 'angst' en verlangen." Dat zijn volgens Kees 't Hart de ingrediënten voor wat hij 'liefdesromans' noemt, het soort boeken dat in Nederland onder andere verschijnt in de Bouquetreeks. In zijn boek Pleidooi voor pulp houdt 't Hart een, eh, pleidooi voor zulke boekjes. Hij wil dat ze serieus genomen worden, dat ze in de boekwinkel verschijnen, dat … [Lees meer...] overDe ‘liefdesboekjes’ redden zich ook wel zonder Kees ’t Hart
Mastodoncast: Hendrik Tollens
De populairste dichter van de 19e eeuw was Hendrik Tollens (1780-1856). Zijn verzen zullen de meest uitgesproken gedichten van die tijd geweest zijn. Volgens Oscar Westers was hij de vaakst voorgelezen dichter bij reciteerverenigingen en Marita Mathijsen laat zien dat hij ook thuis vaak werd voorgedragen. Wat minder bekend is, is dat hij ook verschillende bewerkingen van … [Lees meer...] overMastodoncast: Hendrik Tollens
Ik zie mijn medemensen op gevaarlijke dwaalwegen rondzwerven
Als de wereld redelijk zou zijn, zou Dirck Volckertsz Coornhert gelden als één van de grootste Nederlanders die ooit heeft geleefd. Hij was een man van vele talenten – hij was onder veel meer dichter, graficus, notaris, politicus, musicus en een niet onverdienstelijk schermer – en hij zette die talenten in voor de goede zaak: een streven naar een betere wereld, waarin alle … [Lees meer...] overIk zie mijn medemensen op gevaarlijke dwaalwegen rondzwerven
Poëzie met ChatGPT
De afgelopen weken stond menig neerlandicus versteld van de mogelijkheden van de nieuwe chatbot ChatGPT. Ook mijn mond viel op zijn minst een beetje open toen ik de bot vroeg om te reflecteren op de vraag of de literaire canon diverser zou moeten worden. Dat wordt nog interessant, met de tentamenweken in januari in aantocht. Maar toch: hoe fraai gecomponeerd de teksten van … [Lees meer...] overPoëzie met ChatGPT
‘Menschliches Versagen’
Tot en met 31 december publiceert Neerlandistiek iedere dag een beschouwing over de Duitse en Engelse vertaling van De avonden van Reve. De avonden in vertaling (10) Dat hij al een paar dagen te voet naar zijn werk gaat omdat hij geen zin had om zijn lekke band te plakken ziet Frits als ‘menselijke onmacht’, wat Jürgen Hillner met ‘menschliches Versagen’ vertaalt. … [Lees meer...] over‘Menschliches Versagen’
Verschenen: A.F.Th. van der Heijden, President Tsaar op Obama Beach & Marc van Oostendorp, Oedipus Afgericht
Mededeling Stichting De Tandeloze Tijd In de zomer van 2016 verscheen van A.F.Th. van der Heijden President Tsaar op Obama Beach als zestigdelig feuilleton in NRC Handelsblad. Bij elke aflevering publiceerde Marc van Oostendorp nog dezelfde dag zijn indrukken als taalkundige -én als lezer- onder de titel Oedipus afgericht. Later in hetzelfde jaar … [Lees meer...] overVerschenen: A.F.Th. van der Heijden, President Tsaar op Obama Beach & Marc van Oostendorp, Oedipus Afgericht
Kinderboekenspecial: Project Barnabus
Deze kerstvakantie publiceren we op Neerlandistiek een aantal besprekingen van kinderboeken door Eline Zenner. De recensies verschenen eerder op https://www.lees-wijzer.be/boeken/ Stel je voor. Jij wordt als onaf beschouwd. Mislukt. Imperfect. Dat wordt je ingepeperd, meegegeven, opgeplakt. Je label zorgt ervoor dat je apart moet wonen, afgescheiden van de ‘gewone’ mensen. … [Lees meer...] overKinderboekenspecial: Project Barnabus
‘Symbol of beneficence, beast of atonement’
Tot en met 31 december publiceert Neerlandistiek iedere dag een beschouwing over de Duitse en Engelse vertaling van De avonden van Reve. De avonden in vertaling (9) Het speelgoedkonijn dat Frits van Bep Spanjaard leent, straft, streelt, kust, toespreekt en in zijn broek stopt, symboliseert volgens Paul Rodenko zowel het seksuele als het religieuze in De avonden. … [Lees meer...] over‘Symbol of beneficence, beast of atonement’
Kinderboekenspecial: Waar komt dat vandaan?
Deze kerstvakantie publiceren we op Neerlandistiek een aantal besprekingen van kinderboeken door Eline Zenner. De recensies verschenen eerder op https://www.lees-wijzer.be/boeken/ Nog maar net recenseerde ik Waar dient het voor (José Maria Vieria Mendes & Madalena Matoso) en hier heb ik Waar komt dat vandaan voor me liggen! Vragen die je zo uit de mond van een … [Lees meer...] overKinderboekenspecial: Waar komt dat vandaan?
‘Eine Seele mit gestutzten Flügeln’
Tot en met 31 december publiceert Neerlandistiek iedere dag een beschouwing over de Duitse en Engelse vertaling van De avonden van Reve. De avonden in vertaling (8) Adelaar, de schoonvader van Frits' broer Joop, beschikt over alle wijsheid die de ether binnenkomt. De man komt de deur bijna niet uit, maar is van bijna alles op de hoogte. Dat vertelt Frits vol … [Lees meer...] over‘Eine Seele mit gestutzten Flügeln’
‘This, that or the other thing’
Tot en met 31 december publiceert Neerlandistiek iedere dag een beschouwing over de Duitse en Engelse vertaling van De avonden van Reve. De avonden in vertaling (7) Jaap wil graag zuinig stoken. Dat lukt alleen als alle deuren dicht blijven. Zijn paternalisme bekrachtigt hij met een trap tegen de deur, gevolgd door een bevoogdende bejegening van zijn vrouw die hij met … [Lees meer...] over‘This, that or the other thing’
