De avonden; een winterverhaal heeft die beroemde eerste zin: Het was nog donker, toen in de vroege morgen van de tweeëntwintigste december 1946 in onze stad, op de eerste verdieping van het huis Schilderskade 66, de held van deze geschiedenis, Frits van Egters, ontwaakte. Zeer concrete details: datum en jaar en een precies adres. Dat het de eerste verdieping … [Lees meer...] overFrits en de registers van de wereld (1)
letterkunde
6 oktober 2023: Hij/hem in Leiden
Afgelopen zomer verscheen Hij/hem. Een ABC van regenboogboeken (red. Eric de Rooij, Coen Peppelenbos, Doeke Sijens) met 26 persoonlijke verhalen over gay romans. Onder de auteurs zijn heel wat docenten en oud-studenten van de Universiteit Leiden: op vrijdagmiddag 6 oktober vanaf 15.15 uur vertellen die over hun eigen favoriete boek. Van James Purdy en James Baldwin via Tom … [Lees meer...] over6 oktober 2023: Hij/hem in Leiden
Zij bracht hem tot dit gedrag dat niet bij hem paste
40 jaar tandeloos (39) Het is om een aantal redenen belangrijk dat Ernst Quispel een protagonist is van enkele delen van De Tandeloze Tijd, te weten Advocaat van de hanen en Kwaadschiks, maar een belangrijke reden is dat hij zoveel lijkt op Albert Egberts, in ieder geval in zijn neiging tot zelfdestructie – de overgave aan overmatige drank, drugs en seks, al is dat bij … [Lees meer...] overZij bracht hem tot dit gedrag dat niet bij hem paste
De kracht van de Reves formuleringen
Het weer van alle mensen (2) Bij Reve zet het weer van alle mensen een associatieve machinerie in werking. Een beknepen, okeren licht en een windvlaag die tezamen een effect hebben op de psyche: het weer dat aan alle mensen wordt toegeschreven en door iedereen zou worden ervaren, krijgt bij de bedenker van de formule een hoogstpersoonlijke betekenis. ‘Alle mensen’ denken … [Lees meer...] overDe kracht van de Reves formuleringen
Te verschijnen: Werkversies van Op weg naar het einde
“Ik kan me de haren wel uit het hoofd rukken, dat ik niet veel meer heb bewaard,” schrijft Gerard (Kornelis van het) Reve in de brief waarmee hij Johan Polak versies van de ‘Brief uit Amsterdam’ te koop aanbiedt. Reve heeft de teksten in een groene omslag gebundeld en er nietjes doorgeslagen. Eerder verkoopt hij op dezelfde manier de manuscripten van ‘Brief uit Amsterdam’ aan … [Lees meer...] overTe verschijnen: Werkversies van Op weg naar het einde
Marie d’Harcourt alias De maagd van Rosendael
De blik van de schrijver en de geschiedschrijver Lezing bij de presentatie van Lydia Rood, De maagd van Rosendael. Kasteel Rosendael, 12 september 2023 Mijn eerste kennismaking met Marie d’Harcourt (vanaf 1405 hertogin Maria van Gelre) dateert uit 1985. Lezend in Het woud der verwachting van Hella Haasse moet haar naam viermaal op mijn netvlies zijn gekomen, maar … [Lees meer...] overMarie d’Harcourt alias De maagd van Rosendael
Maarten Klein lacht zich kripoet om Louis Couperus
In zijn bijdrage aan de website van Neerlandistiek van 19 augustus jongstleden, getiteld ‘De bulderlach van de naïeve Westerling. Over Couperus’ geloof in doekoens en petangans’, maakt Maarten Klein zich vrolijk over de door hem zo bewonderde auteur. Hij focust op De stille kracht, dat hij expliciet ‘meesterlijk van taal en compositie’ noemt, terwijl hij tegelijkertijd de … [Lees meer...] overMaarten Klein lacht zich kripoet om Louis Couperus
Het weer van alle mensen (1)
Erg vrolijk is het niet. Het is ‘typisch Nederlands grijs weer’ volgens een lexicograaf die het Reves ‘bekendste uitdrukking’ noemt en volgens een taalkundige in een overzicht van de ontwikkeling van het Nederlands sinds 57 v. Chr.; een letterkundige verbindt het met herfstnevels die een atmosfeer van ledigheid en verveling oproepen; een … [Lees meer...] overHet weer van alle mensen (1)
26 oktober 2023: Reizen en thuiskomen. Lieve Joris in vertaling
Donderdag 26 oktober 2023 | De Krook | Gent Met wortels in Neerpelt en een nieuwe thuis in Amsterdam heeft Lieve Joris de wereld rondgereisd – van het Midden-Oosten tot Afrika, van China tot Oost-Europa. Zij heeft daarvan verslag uitgebracht in een rijk oeuvre op het snijvlak van literatuur, essay en onderzoeksjournalistiek. In boeken als De poorten van … [Lees meer...] over26 oktober 2023: Reizen en thuiskomen. Lieve Joris in vertaling
Boerekermis (1708) van Lukas Rotgans (2): De editie van Strengholt
Via Boekwinkeltjes is de Strengholt-editie van Boerekermis niet beschikbaar, wel via DBNL. Gelukkig heb ik nog een echt exemplaar en als het moet, haal ik de 1715-editie van Poëzy uit de kast. Voor die mooie editie betaalde ik in 1985 aan Antiquariaat Nieuw Gafpa 425 gulden, toen en nu veel geld, maar spijt had ik toen niet en nu al helemaal … [Lees meer...] overBoerekermis (1708) van Lukas Rotgans (2): De editie van Strengholt
Met rebelse overmoed denken dat je over een vrije wil beschikt
40 jaar tandeloos (een intermezzo) "Elke schrijver die enige faam weet te verwerven," schreef Gerard Raat in 1999, "wordt het onderwerp van publicaties over zijn leven en werk." Ja, in 1999! Moet je nu, 25 jaar later nog eens komen. Er verschijnen schrijversbiografieën over morsdode schrijvers bij de vleet, maar boeken over iemands werk zijn inmiddels op de vingers van één … [Lees meer...] overMet rebelse overmoed denken dat je over een vrije wil beschikt
17 november 2023: Tiele-symposium ‘Collectiviteit en coöperatie in het Nederlandse boekenvak’
Op vrijdag 17 november organiseert de Tiele-Stichting in de KB (Den Haag) een symposium over collectiviteit en coöperatie in het Nederlandse boekenvak van 1871 tot heden. Over het programma Er is de afgelopen decennia veel onderzoek verricht naar en gepubliceerd over de geschiedenis van het boek in Nederland, waarbij de nadruk voornamelijk lag op de periode tot 1880. Op … [Lees meer...] over17 november 2023: Tiele-symposium ‘Collectiviteit en coöperatie in het Nederlandse boekenvak’
Boerekermis (1708) van Lukas Rotgans – 1: vooraf
In het begin van de achttiende eeuw organiseerde Lukas Rotgans (1653-1710) een heuse parade van boeren, om vervolgens samen met die opgetrommelde boeren getuige te zijn van dorps kermisvermaak. In 1352 versregels, in het gedicht Boerekermis, beschreef Rotgans die boerse entree in het dorp en de talloze smakeloze kermisattracties. Boerekermis werd enkele keren … [Lees meer...] overBoerekermis (1708) van Lukas Rotgans – 1: vooraf
Verkeerde schoenen
40 jaar tandeloos (37) De eerste en enige keer in mijn leven dat ik A.F.Th. van der Heijden in het echt zag, was ik onder de indruk van zijn schoenen: half-hoog, in mijn herinnering bordeauxrood gekleurd. Hij werd, ergens aan het eind van de jaren tachtig, geïnterviewd in Tilburg, naar mijn herinnering in een kroeg. Ik studeerde toen in Tilburg. Ik weet niet meer waarom … [Lees meer...] overVerkeerde schoenen
27 september 2023: Ubbo Emmius-lezing met Kader Abdolah en Ynskje Penning
Indrukken van onderweg: reisverhalen door de tijd Op woensdag 27 september vindt de vierde editie van de Ubbo Emmius-lezing plaats. Kader Abdolah en Ynskje Penning spreken over het thema reisverhalen. Op reis maak je kennis met andere culturen, je wordt gevormd en je keert anders thuis. Reizen zijn door de geschiedenis heen een onuitputtelijke bron van mooie verhalen en … [Lees meer...] over27 september 2023: Ubbo Emmius-lezing met Kader Abdolah en Ynskje Penning
De opstekende vrieswind van de Koude Oorlog in een gedicht van Jan Elburg
In een poging om de poëzie van de Vijftigers beter te leren kennen, heb ik mij verdiept in de bloemlezing vijf 5tigers, de door Gerrit Kouwenaar in 1955 samengestelde bloemlezing uit de poëzie van Remco Campert, Jan Elburg, Gerrit Kouwenaar, Lucebert en Bert Schierbeek. Geen gemakkelijke opgave, aangezien er bij de Vijftigers van een eenduidige poëtica nauwelijks sprake … [Lees meer...] overDe opstekende vrieswind van de Koude Oorlog in een gedicht van Jan Elburg
5 oktober 2023: Jacob van Lennep-lezing over De ontdekking van Insulinde
Op reis in Nederlands-Indië in de negentiende eeuw Het ‘prachtig ryk van Insulinde dat zich daar slingert om den evenaar, als een gordel van smaragd’. Met die woorden verheerlijkte Multatuli Nederlands-Indië in zijn Max Havelaar (1860). Vanaf de vroege negentiende eeuw trokken allerhande reizigers eropuit om het ‘moederland’ te informeren over het koloniale … [Lees meer...] over5 oktober 2023: Jacob van Lennep-lezing over De ontdekking van Insulinde
Het beste van Boekwinkeltjes: De redding van Fré Bolderhey
Helge Bonset schrijft iedere maand over Nederlandse boeken die je zou moeten (her)lezen Eddie Wesseling heet je. Je bent een gewone jongen. Of liever gezegd: dat was je. Nu fiets je als een bezetene door de stad, achtervolgd door de gruwelijke Krapatski en Pilleskopski, die je alleen kan afweren door te zingen: ”Kanteroje sleme tarabolsja toeri.” Wat is er met je … [Lees meer...] overHet beste van Boekwinkeltjes: De redding van Fré Bolderhey
Niet bevorderlijk
Wilma de Reks flauwekul Natuurlijk weten we het allemaal. De Volkskrant reageert op alles wat met neerlandistiek te maken heeft zoals De Telegraaf op rekeningrijden: steevast met 24-karaats endeldarmpopulisme. Deze week werd bekend dat de Utrechtse hoogleraar Els Stronks een miljoenenproject heeft verworven, om in samenwerking met vijftig instellingen gedurende acht … [Lees meer...] overNiet bevorderlijk
17 september 2023: Stadswandelingen Rebellie in de Gentse Letteren
Gent is rebels, anti-autoritair, tegendraads. In deze stadswandelingen tonen we hoe literatuur bijdraagt tot dat imago. Zo zijn met Gent wel wat tegendraadse schrijvers verbonden, gaande van Alijt Bake tot Virginie Loveling en Louis Paul Boon. Typisch Gentse personages zoals de Maagd van Gent, Pierke of Jacob van Artevelde geven de literaire rebellie een eigen kleur. Ook … [Lees meer...] over17 september 2023: Stadswandelingen Rebellie in de Gentse Letteren
Verschijnt binnenkort: Geen land voor dromen
Dat er in Zuid-Afrika Afrikaans wordt gesproken en geschreven, is algemeen bekend en dat er in de zeventiende en achttiende eeuw, de tijd van de VOC, door ambtenaren in de Kaapkolonie officiële journalen en rapporten in het Nederlands werden geschreven, zal niemand verbazen. Er bestaat echter ook een Zuid-Afrikaanse Nederlandse literatuur: poëzie, toneel en verhalend proza … [Lees meer...] overVerschijnt binnenkort: Geen land voor dromen
Monika van Paemel: De vermaledijde vaders
In de veertiende aflevering van de Fixdit-podcast is auteur Monika van Paemel zelf te gast om te praten over haar vaak bekroonde magnum opus De vermaledijde vaders uit 1985. In deze roman volgen we – verdeeld over vijf delen die sterk van toon en stijl verschillen - het leven van de Vlaamse Pamela van Puynbroeck. Annelies Verbeke interviewt Monika van Paemel en Gaea Schoeters … [Lees meer...] overMonika van Paemel: De vermaledijde vaders
september 2023 – juni 2024: DOT Postkoloniale en migrantenliteratuur in de klas: cultuur en identiteit
Prof.dr. Yra van Dijk en Marie-José Klaver Start: donderdag 14 september 2023, online Hoewel het eeuwige ‘Gouden ei’ nog steeds op veel leeslijsten van examenkandidaten prijkt, hebben leerlingen zelf vaak een voorkeur voor meer diverse auteurs. Bea Vianen, Simone Atangana Bekono of Abdelkader Benali: hun werk valt enorm in de smaak bij jonge Nederlandstalige lezers. Niet … [Lees meer...] overseptember 2023 – juni 2024: DOT Postkoloniale en migrantenliteratuur in de klas: cultuur en identiteit
7 september 2023: Bert van Selmlezing door Jacqueline Bel
Dit jaar vindt op donderdag 7 september 2023 voor de 32ste keer de Bert van Selm-lezing plaats, ter opening van het academische jaar van de Opleiding Nederlandse Taal en Cultuur van de Universiteit Leiden. De lezing wordt dit jaar gehouden door prof. dr. Jacqueline Bel (Vrije Universiteit Amsterdam). Schrijven, drukken, schrappen? Max Havelaar in tijden van sensitivity … [Lees meer...] over7 september 2023: Bert van Selmlezing door Jacqueline Bel
De tedere verteller
Over de kritiek op Naar zachtheid en een warm omhelzen van Adriaan van Dis In haar essaybundel De tedere verteller keert Olga Tokarczuk zich tegen autofictie. Volgens de Poolse Nobelprijswinnares vormt autobiografische fictie zelfs een bedreiging voor de literatuur. Het ‘ik’ van de schrijver, die toch al een steeds opgeblazener ego heeft, dreigt volgens Tokarczuk ‘als een … [Lees meer...] overDe tedere verteller
