Op 11 en 12 juni aanstaande vindt in Zutphen het symposium Heiligen & Helden in de Middeleeuwen plaats. In de middeleeuwen speelden heiligen en helden een belangrijke rol als voorbeelden en wegwijzers in een onzekere wereld. Hun levensverhalen boden aanleiding tot bewondering of vermaak en zij fungeerden als modellen voor gedrag, geloof en maatschappelijke … [Lees meer...] over11 en 12 jui 2026: Symposium Heiligen & Helden in de Middeleeuwen
middeleeuwen
Verschenen: Van minzieke vrouwen en ontroostbare weduwen
Middeleeuwse verhalen van de zeven wijzen van Rome De keizer van Rome veroordeelt zijn enige zoon ter dood omdat de jongeman zijn stiefmoeder, de keizerin, zou hebben verkracht. Daarop probeert ieder van de zeven wijze leermeesters van de jongen één dag uitstel van executie te krijgen door een verhaal te vertellen. De keizerin laat zich niet onbetuigd: na ieder verhaal van … [Lees meer...] overVerschenen: Van minzieke vrouwen en ontroostbare weduwen
Op syn theodysk (‘dútsk’)[i]
Nei oanlieding fan it proefskrift fan de ‘jonge doktor’[ii] Redbad Veenbaas, Traditionele zanger of Geleerde? Over de dichter van de Heliand. Amsterdam 2026. ISBN/EAN: 978-90-77714-50-8 It magnum opus fan Redbad Veenbaas Traditionele zanger of Geleerde? Over de dichter van de Heliand like my yn earste opslach in Whodunit, mar dan yn in opset fan de eardere plysjesearje … [Lees meer...] overOp syn theodysk (‘dútsk’)[i]
Blij met Joke Brasser
Er bestaan volgens sommigen geen ideale docenten Nederlands, maar Joke Brasser komt verdacht dicht in de buurt. Ze is al lange tijd de vrouw achter de inspirerende website Klassiekers in de klas, en onlangs kwam van haar een boek uit: Oude teksten voor de klas, dat zo inspirerend is dat je al je vrienden zou gunnen dat ze Nederlands gaven aan de onderbouw. En dan lekker met de … [Lees meer...] overBlij met Joke Brasser
Sinte Franciscus Leven van Jacob van Maerlant
Lezing door Frank Willaert Sinds pater Maximilianus in 1954 een nieuwe editie van Jacob van Maerlants 'Sinte Franciscus leven' het licht deed zien, is het rond dit werk heel stil geworden. Wel wordt nog geregeld Maerlants uitspraak gememoreerd dat men terwille van het rijm misselike tonghe zoeken moet, maar verder dan dit ene vers uit de proloog lijkt de … [Lees meer...] overSinte Franciscus Leven van Jacob van Maerlant
Verschenen: Hoe dacht de middeleeuwer over de ideale date?
Voorhuwelijkse liefde en seks volgens het Antwerps liedboek (1544) Dating was een leuk en spannend onderwerp in de middeleeuwen, juist omdat seksualiteit toen eigenlijk primair binnen het huwelijk hoorde te worden beleefd. Er hing bovendien nogal wat af van wat je uitspookte op liefdesgebied, vooral als jongvolwassene. Zaken als de juiste partnerkeuze en het behoud van … [Lees meer...] overVerschenen: Hoe dacht de middeleeuwer over de ideale date?
Duik op, Anthonis! En nu verder
Is het boek af? vroegen verschillende mensen me de afgelopen week. Nee, was mijn antwoord, maar dat was ik ook niet van plan. Ik wilde een paar maanden intensief werken aan Duik op, Anthonis! Nog wat aanvullend onderzoek doen, de opzet van de vijftien hoofdstukken aanscherpen en al zoveel mogelijk schrijven. Dat is behoorlijk goed gelukt. Ik ben nu zover dat ik niet meer … [Lees meer...] overDuik op, Anthonis! En nu verder
19 februari 2026: Hoe dacht de middeleeuwer over de ideale date?
De afdeling Nederlandse Taal en Cultuur van de Radboud Universiteit en Radboud University Press nodigen je van harte uit voor de feestelijke boekpresentatie van Hoe dacht de middeleeuwer over de ideale date? het nieuwe boek van Cécile de Morrée en het tweede deel in de publieksreeks Nederlands in het klein. Aan de hand van het bekende en geliefde … [Lees meer...] over19 februari 2026: Hoe dacht de middeleeuwer over de ideale date?
Vacature: PhD Position ‘Consent in Songs in European Narrative Traditions’
Interested in curiosity‑driven research and medieval literature? For the ERC project CONSENT, you will study the theme of sexual consent in medieval European narrative songs. As a PhD candidate you will conduct an independent research project within the CONSENT team. CONSENT examines the theme of sexual consent in medieval European narrative song texts (c.1300-1550). The … [Lees meer...] overVacature: PhD Position ‘Consent in Songs in European Narrative Traditions’
Van den vos Reynaerde in het Sallands
Een vertaling zonder gepaard rijm Het Middelnederlandse werk Van den vos Reynaerde is een hoogtepunt in de Nederlandse literatuur. Jan Goossens noemt de Reynaert het enige voortbrengsel van de Nederlandse letterkunde dat in de wereldliteratuur ruime bekendheid heeft verworven. Er zijn in de loop der jaren verschillende vertalingen gemaakt in het hedendaags Nederlands. … [Lees meer...] overVan den vos Reynaerde in het Sallands
Achter de schermen bij Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken
Een kijkje in een academisch valorisatieproject Wie had gedacht dat middeleeuwse crises me een jaar lang zo zouden bezighouden, me beter zouden leren organiseren, redigeren én podcasts presenteren, en me tegelijkertijd zouden laten zien hoe actueel de middeleeuwen nog zijn? Toen ik ruim een jaar geleden als student-assistent begon bij Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken, … [Lees meer...] overAchter de schermen bij Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken
Else Boer over Halewijn bij De Taalstaat op NPO Radio 1
Schrijver en docent Else Boer vertelt over haar roman Halewijn en de het middelnederlandse Lied van de Heer Halewijn. Of is het wel echt afkomstig uit de middeleeuwen? Wat is eigenlijk de herkomst van dit lied? En hoe komt dat terug in de Halewijn? … [Lees meer...] overElse Boer over Halewijn bij De Taalstaat op NPO Radio 1
Het ministerie van middeleeuwse zaken
Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken onderzoekt hoe middeleeuwse ideeën verrassende antwoorden kunnen bieden op actuele uitdagingen. In deze podcast spreken Cécile de Morrée, Martine Veldhuizen en Debbie Wanders Nederlandse en Vlaamse wetenschappers die graag een gesprekspartner willen zijn voor hedendaagse vraagstukken over duurzaamheid, bestuur, onderwijs en sociale … [Lees meer...] overHet ministerie van middeleeuwse zaken
28 februari 2026: Niet-christenen in de Nederlandse epiek
zaterdag 28 februari 2026: lezing door Edwin de Vette over Niet-christenen in de Nederlandse epiek en in historiografie van de 14de eeuw -Organisatie: Firapeel, vereniging voor Mediëvistiek Edwin de Vette is als externe promovendus verbonden aan de Rijksuniversiteit Leiden. Aan de Hogeschool Rotterdam is hij betrokken als neerlandicus en docent. Daar coördineert hij het … [Lees meer...] over28 februari 2026: Niet-christenen in de Nederlandse epiek
Have all fowls nests begun
De Nederlandse poëzie is rond 1100 begonnen met een liedje in het Engels. Het is al lang bekend dat Hebben olla uogala werd neergeschreven in een klooster in Kent, en wel vermoedelijk door een Vlaamse monnik, maar de laatste jaren begint het idee steeds meer post te vatten dat de tekst die indertijd diende om een nieuw gesneden pen uit te proberen, waarschijnlijk een spel was … [Lees meer...] overHave all fowls nests begun
Hebban Olla Vogala
The First Dutch Literature is also English? A late 11th century scribble on the last folium of a text containing homilies is considered the blossoming of Dutch literature. It is a poem of few words, with a Latin translation. This poem seems to be mutually intelligible to between Dutch and English at the time, and may have purposefully been written (so Angerer thinks) to be … [Lees meer...] overHebban Olla Vogala
Feest in Mollengijs
Tijdens zijn leven en in de jaren daarna was Lof van het Heilig Sacrament veruit de meest geliefde en bekende tekst van Anthonis de Roovere. Ik schreef er een maand geleden al over. In onze tijd is dat lofdicht een lastige tekst, het zou in moderne bloemlezingen een sta-in-de-weg zijn en hedendaagse bewerkingen en ontleningen zie ik niet gauw verschijnen. … [Lees meer...] overFeest in Mollengijs
Laatste werken
Het boek over Anthonis de Roovere, noem het Duik op, Anthonis, gaat bestaan uit vijftien hoofdstukken die losjes de chronologie volgen, maar vaak een sterk thematisch karakter hebben. Die vijftien hoofdstukken zijn ondergebracht in drie delen. Het eerste volgt de jaren waarin Filips de Goede hertog was (1419-1467), het tweede gaat over de jaren waarin Karel … [Lees meer...] overLaatste werken
Verschenen: Hadewijch, Canti
«Qual carico è leggero nell’amore / e qual giogo ha un sapore sì dolce? / È il nobile fardello interiore, / con cui amore tocca gli amati / e con una sola volontà ne fa / un solo essere, senza ritorno. / Profondo è quel desio che sempre versa, / e ciò che versa amore tutto beve» (Canto XI). Intorno al 1250, nel ducato del Brabante, Hadewijch compone … [Lees meer...] overVerschenen: Hadewijch, Canti
Historische klassiekers: Anna Bijns
Nog te vaak ontstaat de indruk dat vrouwen tussen 1500 en 1800 nauwelijks schreven. De literatuur die de tand des tijds doorstond, lijkt vooral uit mannenhanden te komen. Toch wemelde het in deze periode van de schrijvende vrouwen. Initiatiefnemer Fleur Speet brengt deze auteurs opnieuw tot leven in de nieuwe podcastreeks Historische Klassiekers. Voor de reeks vroeg zij elf … [Lees meer...] overHistorische klassiekers: Anna Bijns
Een indrukwekkend staal lexicologische monumentenzorg
Piet van Sterkenburg is de lexicoloog des vaderlands. Wie dat niet gelooft, moet maar eens kijken naar de lange lijst van z’n publicaties op ’t gebied van de lexicologie. Van Sterkenburg bewijst zijn status opnieuw met de bezorging en de uitgave van Het Glossarium Trevirense *) Dit is ook niet zomaar een uitgave, maar de voltooiing van een plan dat ie 50 jaar geleden al … [Lees meer...] overEen indrukwekkend staal lexicologische monumentenzorg
Subsidie: onderzoek naar oudste Middelnederlandse bijbelvertalingen
Het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek – Vlaanderen (FWO) heeft de aanvraag voor een Senior onderzoeksproject fundamenteel onderzoek door Youri Desplenter (Universiteit Gent) en Anna Dlabačová (Universiteit Leiden) goedgekeurd. In het project Tracing the Origins of the Bible in Dutch: The Earliest Middle Dutch Translations of Biblical Texts (c. 1200–1350) zal een team van … [Lees meer...] overSubsidie: onderzoek naar oudste Middelnederlandse bijbelvertalingen
Lastig gedicht, ontroerend mirakel
'Tussen priesters en geleerden', is de (werk)titel van het hoofdstuk waaraan ik de afgelopen week heb gewerkt. In dat hoofdstuk speelt de Lof vanden Heilighen Sacramente een hoofdrol, een gedicht dat Anthonis de Roovere omstreeks 1456 schreef en dat van al zijn gedichten de grootste verspreiding kende. Het is bekend uit zeven middeleeuwse handschriften, waarvan drie … [Lees meer...] overLastig gedicht, ontroerend mirakel
Verschenen: Van den seven vroeden van binnen Rome
Een middeleeuwse #me too-roman De onder de naam Historia septem sapientum Romae bekende roman is tussen de 10de en 19de eeuw overgeleverd in minstens 32 talen tussen central Azië en IJsland. Ook al is hij tegenwoordig weinig bekend behoort hij tot de meest succesvolle werken uit de wereldliteratuur (Roth 2008). Vroege versies bestaan o. a. in het Grieks, Arabisch, Frans, … [Lees meer...] overVerschenen: Van den seven vroeden van binnen Rome
Sotte amoureusheit
Het is het bijzonderste stel in het werk van Anthonis de Roovere: Pantken en Pampoeseken, de twee geliefden die centraal staan in de Sotte amoureusheit, een gedicht waarin de zotheid en de liefde samengaan. Die 'genre-aanduiding' kende De Roovere vermoedelijk uit Franse voorbeelden. Zo is er een 'sotte amoureuse' uit Amiens, te vinden in een Art de … [Lees meer...] overSotte amoureusheit
