Schrijver en docent Else Boer vertelt over haar roman Halewijn en de het middelnederlandse Lied van de Heer Halewijn. Of is het wel echt afkomstig uit de middeleeuwen? Wat is eigenlijk de herkomst van dit lied? En hoe komt dat terug in de Halewijn? … [Lees meer...] overElse Boer over Halewijn bij De Taalstaat op NPO Radio 1
middeleeuwen
Het ministerie van middeleeuwse zaken
Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken onderzoekt hoe middeleeuwse ideeën verrassende antwoorden kunnen bieden op actuele uitdagingen. In deze podcast spreken Cécile de Morrée, Martine Veldhuizen en Debbie Wanders Nederlandse en Vlaamse wetenschappers die graag een gesprekspartner willen zijn voor hedendaagse vraagstukken over duurzaamheid, bestuur, onderwijs en sociale … [Lees meer...] overHet ministerie van middeleeuwse zaken
28 februari 2026: Niet-christenen in de Nederlandse epiek
zaterdag 28 februari 2026: lezing door Edwin de Vette over Niet-christenen in de Nederlandse epiek en in historiografie van de 14de eeuw -Organisatie: Firapeel, vereniging voor Mediëvistiek Edwin de Vette is als externe promovendus verbonden aan de Rijksuniversiteit Leiden. Aan de Hogeschool Rotterdam is hij betrokken als neerlandicus en docent. Daar coördineert hij het … [Lees meer...] over28 februari 2026: Niet-christenen in de Nederlandse epiek
Have all fowls nests begun
De Nederlandse poëzie is rond 1100 begonnen met een liedje in het Engels. Het is al lang bekend dat Hebben olla uogala werd neergeschreven in een klooster in Kent, en wel vermoedelijk door een Vlaamse monnik, maar de laatste jaren begint het idee steeds meer post te vatten dat de tekst die indertijd diende om een nieuw gesneden pen uit te proberen, waarschijnlijk een spel was … [Lees meer...] overHave all fowls nests begun
Hebban Olla Vogala
The First Dutch Literature is also English? A late 11th century scribble on the last folium of a text containing homilies is considered the blossoming of Dutch literature. It is a poem of few words, with a Latin translation. This poem seems to be mutually intelligible to between Dutch and English at the time, and may have purposefully been written (so Angerer thinks) to be … [Lees meer...] overHebban Olla Vogala
Feest in Mollengijs
Tijdens zijn leven en in de jaren daarna was Lof van het Heilig Sacrament veruit de meest geliefde en bekende tekst van Anthonis de Roovere. Ik schreef er een maand geleden al over. In onze tijd is dat lofdicht een lastige tekst, het zou in moderne bloemlezingen een sta-in-de-weg zijn en hedendaagse bewerkingen en ontleningen zie ik niet gauw verschijnen. … [Lees meer...] overFeest in Mollengijs
Laatste werken
Het boek over Anthonis de Roovere, noem het Duik op, Anthonis, gaat bestaan uit vijftien hoofdstukken die losjes de chronologie volgen, maar vaak een sterk thematisch karakter hebben. Die vijftien hoofdstukken zijn ondergebracht in drie delen. Het eerste volgt de jaren waarin Filips de Goede hertog was (1419-1467), het tweede gaat over de jaren waarin Karel … [Lees meer...] overLaatste werken
Verschenen: Hadewijch, Canti
«Qual carico è leggero nell’amore / e qual giogo ha un sapore sì dolce? / È il nobile fardello interiore, / con cui amore tocca gli amati / e con una sola volontà ne fa / un solo essere, senza ritorno. / Profondo è quel desio che sempre versa, / e ciò che versa amore tutto beve» (Canto XI). Intorno al 1250, nel ducato del Brabante, Hadewijch compone … [Lees meer...] overVerschenen: Hadewijch, Canti
Historische klassiekers: Anna Bijns
Nog te vaak ontstaat de indruk dat vrouwen tussen 1500 en 1800 nauwelijks schreven. De literatuur die de tand des tijds doorstond, lijkt vooral uit mannenhanden te komen. Toch wemelde het in deze periode van de schrijvende vrouwen. Initiatiefnemer Fleur Speet brengt deze auteurs opnieuw tot leven in de nieuwe podcastreeks Historische Klassiekers. Voor de reeks vroeg zij elf … [Lees meer...] overHistorische klassiekers: Anna Bijns
Een indrukwekkend staal lexicologische monumentenzorg
Piet van Sterkenburg is de lexicoloog des vaderlands. Wie dat niet gelooft, moet maar eens kijken naar de lange lijst van z’n publicaties op ’t gebied van de lexicologie. Van Sterkenburg bewijst zijn status opnieuw met de bezorging en de uitgave van Het Glossarium Trevirense *) Dit is ook niet zomaar een uitgave, maar de voltooiing van een plan dat ie 50 jaar geleden al … [Lees meer...] overEen indrukwekkend staal lexicologische monumentenzorg
Subsidie: onderzoek naar oudste Middelnederlandse bijbelvertalingen
Het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek – Vlaanderen (FWO) heeft de aanvraag voor een Senior onderzoeksproject fundamenteel onderzoek door Youri Desplenter (Universiteit Gent) en Anna Dlabačová (Universiteit Leiden) goedgekeurd. In het project Tracing the Origins of the Bible in Dutch: The Earliest Middle Dutch Translations of Biblical Texts (c. 1200–1350) zal een team van … [Lees meer...] overSubsidie: onderzoek naar oudste Middelnederlandse bijbelvertalingen
Lastig gedicht, ontroerend mirakel
'Tussen priesters en geleerden', is de (werk)titel van het hoofdstuk waaraan ik de afgelopen week heb gewerkt. In dat hoofdstuk speelt de Lof vanden Heilighen Sacramente een hoofdrol, een gedicht dat Anthonis de Roovere omstreeks 1456 schreef en dat van al zijn gedichten de grootste verspreiding kende. Het is bekend uit zeven middeleeuwse handschriften, waarvan drie … [Lees meer...] overLastig gedicht, ontroerend mirakel
Verschenen: Van den seven vroeden van binnen Rome
Een middeleeuwse #me too-roman De onder de naam Historia septem sapientum Romae bekende roman is tussen de 10de en 19de eeuw overgeleverd in minstens 32 talen tussen central Azië en IJsland. Ook al is hij tegenwoordig weinig bekend behoort hij tot de meest succesvolle werken uit de wereldliteratuur (Roth 2008). Vroege versies bestaan o. a. in het Grieks, Arabisch, Frans, … [Lees meer...] overVerschenen: Van den seven vroeden van binnen Rome
Sotte amoureusheit
Het is het bijzonderste stel in het werk van Anthonis de Roovere: Pantken en Pampoeseken, de twee geliefden die centraal staan in de Sotte amoureusheit, een gedicht waarin de zotheid en de liefde samengaan. Die 'genre-aanduiding' kende De Roovere vermoedelijk uit Franse voorbeelden. Zo is er een 'sotte amoureuse' uit Amiens, te vinden in een Art de … [Lees meer...] overSotte amoureusheit
23 november 2025: Presentatie Tiecelyn 38
Tiecelijn 38. Jaarboek 18 van het Reynaertgenootschap (204 p., 25 EUR) is uit op papier. (Ook de digitale versie, m.u.v. drie hoofdartikels is vanaf 23/11 te vinden op www.reynaertgenootschap.be). De papieren editie richt zich tot leden van de Reynaertcommunity die het werk van het Reynaertgenootschap belangrijk vinden, het financieel ondersteunen en van mooi … [Lees meer...] over23 november 2025: Presentatie Tiecelyn 38
Tussen Leek en Brugge
Weinig geschreven deze week. Een andere week dan de voorgaande, vooral omdat ik woensdagavond een lezing gaf in Leek, het dorp waar ik van mijn 9e tot mijn 18e woonde. Het is het dorp van lagere school en middelbare school. En de plaats waar in 1425 het slot Nienoord gesticht werd door Wigbold van Ewsum en Beetke van Rasquert, twee van de invloedrijkste edellieden die Groningen … [Lees meer...] overTussen Leek en Brugge
Leren van middeleeuwse toestanden
De problemen van onze tijd zijn zo groot dat we iedere goede raad kunnen gebruiken. Die uit de middeleeuwen bijvoorbeeld – een periode waarin de wereld misschien wel even onzeker was als in de huidige tijd en een periode die we desalniettemin zijn doorgekomen. De tijd dat we begonnen te beseffen dat er weinig reden is om neer te zien op de 'middeleeuwse toestanden', de tijd … [Lees meer...] overLeren van middeleeuwse toestanden
Literatuurportret: Verdwenen liedjes uit Lotharingen
Mensen hebben overal en altijd gezongen, van jong tot oud, van hoog tot laag. In de Oudfranse roman Galeran de Bretagne uit het begin van de dertiende eeuw is te lezen hoe een adellijk meisje haar opvoeding krijgt. Ze leert onder andere liedjes: chançons gascoignes et françoises, loerraines, et laiz bretons. Drie van de vier zijn overbekend. De laiz … [Lees meer...] overLiteratuurportret: Verdwenen liedjes uit Lotharingen
Het begin (tweemaal)
Hoe ik aan mijn boek Duik op, Anthonis! begon Hoe begin je, vroeg iemand me begin van de week. en ik wilde vertellen wat ik de afgelopen weken gedaan heb: bijna drie weken geleden begon ik te schrijven aan een boek. Jarenlang onderzoek, meer dan twee meter hangmappen met aantekeningen, een uitgewerkte opzet in vijftien korte hoofdstukken. Alles lag klaar. Maar als je … [Lees meer...] overHet begin (tweemaal)
Erbarmelijke rimram, en een jarenlang avontuur
Deze week las ik op Facebook over Anthonis de Roovere. Jacques Klöters schreef, naar aanleiding van herinneringen aan colleges van Herman Pleij over de vijftiende eeuw: Er was in die tijd een cabaretschrijver geweest: Anthonis de Roovere. Er bestond toen nog wel geen cabaret, maar er ontstonden wel artistieke clubjes, rederijkerskamers, waar men elkaar vrolijke of scherpe … [Lees meer...] overErbarmelijke rimram, en een jarenlang avontuur
Moge de heilige Geest hem verlichten
Op vrijdag 10 oktober kwamen auteurs van schrijversbiografieën naar Nijmegen voor de Dag van de biografie. Biografen van Hella Haasse, Jan Wolkers, Betje Wolff, Bernlef, Jacob Cats, Harry Mulisch, Anna Blaman, Nicolaas Beets, Jacob van Lennep, Hans Faverey, Hendrik Tollens, Willem Bilderdijk en nog heel wat anderen kwamen samen in Huize Heyendael. Ik mocht daar vertellen over … [Lees meer...] overMoge de heilige Geest hem verlichten
Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken
Inspirerende oplossingen voor de grote vraagstukken van nu Het Ministerie van Middeleeuwse Zaken onderzoekt hoe middeleeuwse inzichten ons kunnen helpen bij het vormgeven van een veerkrachtige en duurzame samenleving. Nederlandse en Vlaamse wetenschappers die gespecialiseerd zijn in de geschiedenis, literatuur en cultuur van de Lage Landen gebruiken de middeleeuwen … [Lees meer...] overHet Ministerie van Middeleeuwse Zaken
De ‘Historie van Malegijs’ als feuilleton
Het boek dat wij u de komende tijd in wekelijkse afleveringen aanbieden, werd gedrukt te Antwerpen door Jan (II) van Ghelen in het jaar 1556. [1] Het is een herdruk. De eerste druk, die in 1554 zal zijn verschenen, is helaas van de aardbodem verdwenen. Vermoedelijk zal die eerste druk er niet veel anders hebben uitgezien dan deze herdruk, die rijk gevuld is met toepasselijke … [Lees meer...] overDe ‘Historie van Malegijs’ als feuilleton
Door zijn zeef gegoten of met zijn saus bespoten?
Omtrent de middelste zin van Tom Lanoyes ReinAard Voor Peter-Arno Coppen Van snikken hoeft // Men haar nooit te verdenken, zij / Is liever strijdbaar dan bedroefd. In de middelste zin van ReinAard voert Tom Lanoye Hermelijn in Malpertuis ten tonele als ferme echtgenote van de titelheld.[1] Het is een zin die je vergeefs zult zoeken in het origineel. Geen wonder: de eerste … [Lees meer...] overDoor zijn zeef gegoten of met zijn saus bespoten?
Verschenen: The Multilingual Dynamics of Medieval Literature in Western Europe, c. 1200–c. 1600
Bart Besamusca, Lisa Demets, Jelmar Hugen (eds) While the multilingualism of the medieval world has been at the forefront of research agendas across medieval studies in recent years, there nonetheless remain many questions to answer. What, for example, were the stakes and consequences of multilingualism for literary culture? And how do these change if we think of … [Lees meer...] overVerschenen: The Multilingual Dynamics of Medieval Literature in Western Europe, c. 1200–c. 1600
