Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

middeleeuwen

Radboud Universiteit koopt middeleeuws gebedenboek

door 1 Reactie

Persbericht Radboud Erfgoed De Radboud Universiteit is een vijfhonderd jaar oud gebedenboek rijker. Het team van Radboud Erfgoed kwam het handschrift op het spoor en ontdekte dat het om een nog onbekend exemplaar uit het Maastrichtse klooster Maagdendries (1352-1795) gaat. Met de aankoop versterkt de Radboud Universiteit haar unieke collectie boeken uit Zuid-Nederlandse … [Lees meer...] overRadboud Universiteit koopt middeleeuws gebedenboek

Van Olla vogala tot Aloeette. Middelnederlandse liefdeslyriek in Europees perspectief

door Reageer

Gisteren verscheen Het Nederlandse liefdeslied in de middeleeuwen (Amsterdam: Prometheus). In zijn lezing gaat Frank Willaert in op een aantal onderwerpen die in dit boek aan bod komen: de periodisering van de Middelnederlandse minnelyriek, de problematische hanteerbaarheid van het concept ‘(Middel-)Nederlands’, de beperkte overlevering van Nederlandstalige liefdeslyriek, de … [Lees meer...] overVan Olla vogala tot Aloeette. Middelnederlandse liefdeslyriek in Europees perspectief

Middeleeuwse handschriften – Van kluis naar kussen

door Reageer

In de serie tafelgesprekken ‘Van kluis naar kussen’ krijgt de kijker een blik achter de schermen van de Bijzondere Collecties van de Universitaire Bibliotheken Leiden (UBL). In deze aflevering staat de collectie middeleeuwse handschriften uit de ‘kluis’ centraal. Aan de hand van enkele bijzondere stukken gaat hoofdconservator Garrelt Verhoeven in gesprek met André Bouwman, … [Lees meer...] overMiddeleeuwse handschriften – Van kluis naar kussen

Geroffelsnagele

door Reageer

Parthonopeus: editiewerk in uitvoering - deel 16 In de vorige aflevering heb ik laten zien hoe de spelling van de editie Bormans afsteekt tegen de werkelijke spelling van het dertiende-eeuwse H81 en het laat veertiende-eeuwse H82. In de huidge aflevering staat de spelling van het veertiende-eeuwse handschrift H83 centraal, wederom in contrast met de weergave van de tekst … [Lees meer...] overGeroffelsnagele

Wijzighinghen

door Reageer

Parthonopeus: editiewerk in uitvoering - deel 15 In de vorige aflevering van deze serie stond de kritiek van Van Berkum op Bormans’ editie van Parthonopeus van Bloys centraal. Na inmiddels heel wat vergelijken tussen mijn eigen diplomatische afschriften (gebaseerd op de fragmenten zelf en foto’s hiervan) en de editie van Bormans, kan ik het alleen maar met Van Berkum eens … [Lees meer...] overWijzighinghen

Boudri van Bourgueil • Apologie

door Reageer

In Lieve Ganymedes publiceert Stijn Praet vertalingen (uit het Latijn) van een twintigtal homo-erotische gedichten uit de Middeleeuwen, met de Latijnse originelen, een nawoord en toelichting. Apologie Men klaagt wel eens dat ik zoals een dartel kalfop meisjes en op jongens heb gedicht.En dat het nu en dan over de liefde gaat.’t is waar: mijn verzen passen elk geslacht.Op … [Lees meer...] overBoudri van Bourgueil • Apologie

“Een toonbeeld van willekeurigheid en pseudo-wetenschappelijkheid”

door 1 Reactie

Parthonopeus: editiewerk in uitvoering - deel 14 In de Bouwstoffen van het Middelnederlandsch Woordenboek zegt Lieftinck over Bormans’ uitgave van de Parthonopeus-fragmenten: “De uitgave is een toonbeeld van willekeurigheid en pseudo-wetenschappelijkheid.” Eerder had De Vreese in diezelfde Bouwstoffen al over de editie Bormans gezegd: “de uitgave is vrijwel … [Lees meer...] over“Een toonbeeld van willekeurigheid en pseudo-wetenschappelijkheid”

De populairste voornamen uit de middeleeuwen

door 13 Reacties

Walewein, Ferguut, Esmoreit. Drie namen die onlosmakelijk verbonden zijn met de Middelnederlandse letterkunde. Hoewel ik hen nog niet ben tegengekomen, lopen er in Nederland klaarblijkelijk mannen rond die bij hun geboorte een van deze voornamen als eerste naam hebben gekregen. Wel zijn ze letterlijk op de vingers van één hand te tellen, zoals de Nederlandse … [Lees meer...] overDe populairste voornamen uit de middeleeuwen

Pogingen tot Oervlaams

door 2 Reacties

Parthonopeus: editiewerk in uitvoering - deel 13 Je kunt de manier waarop Bormans met de taal omging niet los zien van de sociale en politieke ontwikkelingen in zijn tijd. Zoals ik eerder vertelde, ging iedereen in het negentiende-eeuwse Europa op zoek naar een nationale identiteit en dat deden ze onder andere in middeleeuwse teksten. In België raakte deze zoektocht … [Lees meer...] overPogingen tot Oervlaams

Een krachtige zinsbegoocheling

door 2 Reacties

Parthonopeus: editiewerk in uitvoering - deel 12 In deze serie heb ik al een paar keer melding gemaakt van de beroerde manier waarop Jan Hendrik Bormans Parthonopeus van Bloys heeft geëditeerd. Daarmee bedoel ik niet dat hij het naar huidge maatstaven slecht heeft gedaan, hoewel dat ook zo is, maar het zou niet eerlijk zijn om een wetenschapper uit de negentiende eeuw daarop … [Lees meer...] overEen krachtige zinsbegoocheling

Parthonopeus: editiewerk in uitvoering – deel 11-2

door Reageer

door Viorica Van der Roest Het is niet eens Kerst, maar deze keer toch een dubbelaflevering; een excursie vanuit de editie-wederwaardigheden naar het boeiende literaire landschap van het twaalfde-eeuwse Frankrijk. Gisteren heb ik het culturele milieu geschetst waarin Partonopeus de Blois tot stand kwam; vandaag gaat het over de roman zelf. Intermezzo 1: de literaire … [Lees meer...] overParthonopeus: editiewerk in uitvoering – deel 11-2

Parthonopeus: editiewerk in uitvoering – deel 11-1

door Reageer

door Viorica Van der Roest Het is niet eens Kerst, maar deze keer toch een dubbelaflevering. Vandaag en morgen een excursie vanuit de editie-wederwaardigheden naar het boeiende literaire landschap van het twaalfde-eeuwse Frankrijk. Intermezzo 1: de literaire betekenis van de Oudfranse Partonopeus de Blois - deel 1 Zoals bekend is de Middelnederlandse Parthonopeus van … [Lees meer...] overParthonopeus: editiewerk in uitvoering – deel 11-1

Parthonopeus: editiewerk in uitvoering – deel 10

door Reageer

door Viorica Van der Roest Twee weken geleden vertelde ik hoe in 1821 een eerste fragment van Parthonopeus van Bloys ontdekt werd. Daarna volgden er al snel meer, afkomstig uit drie verschillende handschriften. Deze zouden allemaal samen de basis gaan vormen voor de uitgave van de roman door Bormans in 1871. Zoals ik al eerder aangaf, was er een heleboel mis met deze … [Lees meer...] overParthonopeus: editiewerk in uitvoering – deel 10

Parthonopeus: editiewerk in uitvoering – deel 9

door Reageer

door Viorica Van der Roest August Hoffmann von Fallersleben was, zoals ik vorige week vertelde, door Jacob Grimm enthousiast gemaakt voor Middelnederlandse literatuur. In 1821 bezocht hij, net 23 geworden, in het kader van zijn zoektocht naar middeleeuwse handschriften de stadsbibliotheek in Trier. Daar trof hij in een oude boekband twee halve bladen van een 13e-eeuws … [Lees meer...] overParthonopeus: editiewerk in uitvoering – deel 9

Parthonopeus: editiewerk in uitvoering – deel 8

door Reageer

door Viorica Van der Roest De waarde van de Middeleeuwen als tijdvak of - bijvoorbeeld - van middeleeuwse literatuur werd niet meteen al ingezien nadat die periode verstreken was. Van de Renaissance tot ver in de 18e eeuw werd er juist neergekeken op de voortbrengselen van de middeleeuwse cultuur. Alleen al de naam ‘Middeleeuwen’, tijdens de Renaissance bedacht door … [Lees meer...] overParthonopeus: editiewerk in uitvoering – deel 8

Onderbroken wederwaardigheden

door Reageer

Door Viorica Van der Roest Soms begin je aan iets en dan is het maar goed dat je niet weet hoe lang het gaat duren. Als iemand me in 2005, toen ik eraan begon, verteld had dat mijn proefschrift over de Middelnederlandse roman Parthonopeus van Bloys nu, in 2021, nog niet af zou zijn, was ik er vast nooit aan begonnen. Extern promoveren - het leek zo’n goed idee. Ik verwachtte … [Lees meer...] overOnderbroken wederwaardigheden

Van auteur naar autoriteit: Augustinus in Middeleeuwse manuscripten

door Reageer

In deze online boekensalon van Radboud Erfgoed in Nijmegen vertelt Shari Boodts over de netelige kwestie van auteursattributie in Middeleeuwse boeken. Hoe weet een kopiist eigenlijk welk werk hij voor zich heeft? Ze gebruikt daarvoor het voorbeeld van de Kerkvader Augustinus, wiens naam doorheen de Middeleeuwen verbonden is met een hele reeks werken die hij niet zelf geschreven … [Lees meer...] overVan auteur naar autoriteit: Augustinus in Middeleeuwse manuscripten

Vergeten kennis

door 11 Reacties

Reinhart Fuchs als het achterdoek van Van den vos Reynaerde Door Jan de Putter Onvermijdelijk geraakt het werk van richtinggevende onderzoekers op een gegeven moment uit de mode. Na hun pensionering of dood worden hun bevindingen eerst verouderd genoemd, daarna als achterhaald bestempeld en ten slotte vergeten. Dat is het lot van het werk van de grote … [Lees meer...] overVergeten kennis

‘Garrilus dinke mi wele bedieden someghe menistrele’

door 3 Reacties

Jacob van Maerlant en Chrétien li gois Door Dirk Schoenaers Rond 1317-1328 droeg een anonieme dichter een Franstalige bewerking van Ovidius’ Metamorfosen op aan Johanna van Bourgondië, koningin van Frankrijk. De auteur liet uitschijnen dat hij in deze Ovide moralisé een oudere Franse vertaling van het Philomenaverhaal had verwerkt. Op het einde van die me … [Lees meer...] over‘Garrilus dinke mi wele bedieden someghe menistrele’