• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst
Neerlandistiek. Online tijdschrift voor taal- en letterkunde

Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

  • Over Neerlandistiek
  • Contact
  • Homepage
  • Categorie
    • Neerlandistiek voor de klas
    • Vertelcultuur
    • Naamkunde
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Archief
    • 10 jaar taalcanon
    • 100 jaar Willem Frederik Hermans
  • Jong Neerlandistiek
  • Frisistyk
  • Mondiaal

taalkunde

De auteur staat op van de doden

7 januari 2026 door Marc van Oostendorp 17 Reacties

Het onderzoeken van de taalvermogens van grote taalmodellen is inmiddels een heuse eigen industrie. Kunnen we teksten van chatbots herkennen? En zo ja, waar ligt dat dan aan? We stuiten hier meteen op een pikant onderwerp: onderzoekers kunnen inderdaad verschillen vaststellen, maar tegelijkertijd lijkt het alsof menselijke lezers ongevoelig voor die verschillen zijn. Met … [Lees meer...] overDe auteur staat op van de doden

Etymologica: Een ‘m’ die overal opduikt

5 januari 2026 door Aron Groot Reageer

Met een kort eerbetoon aan René Karst (echt heel kort, maak je geen zorgen) Zelfs als je nooit op het gymnasium hebt gezeten, weet je dat de accusativus in het Latijn vrijwel altijd op een -m eindigt. Let maar op. Iedereen weet dat carpe diem Latijn voor ‘pluk de dag’ is. Het woord diem (‘dag’) is hier het lijdend voorwerp (dat wat geplukt moet … [Lees meer...] overEtymologica: Een ‘m’ die overal opduikt

Let goed op waar je de slingers ophangt

5 januari 2026 door Marc van Oostendorp Reageer

Het lijkt wel alsof je aantrekkelijk moet kunnen schrijven om aangenomen te worden op het Instituut voor de Nederlandse taal. Er is op het gebied van de taal geloof ik geen instituut dat een zo levendige website heeft als het INT, met wekelijks lezenswaardige stukjes die door medewerkers van het instituut geschreven zijn. Het jubileumboek (het instituut bestond in deze vorm … [Lees meer...] overLet goed op waar je de slingers ophangt

16 januari 2026: Tweede studiemiddag Forensische taalkunde

4 januari 2026 door Redactie Neerlandistiek Reageer

Het is alweer bijna tijd voor de tweede netwerkdag van de divisie forensische taalkunde van de Nederlandse Vereniging voor Criminologie.Op 16 januari 2026 zien we elkaar voor een interessante en inhoudelijke middag.Daarnaast is er volop gelegenheid om bij te praten en te netwerken.VOORLOPIG PROGRAMMA12.30 – 13.00    Inloop (neem eventueel je eigen … [Lees meer...] over16 januari 2026: Tweede studiemiddag Forensische taalkunde

De stadstalen van Nijmegen, Zutphen en Arnhem

4 januari 2026 door Lex Schaars en Frans van Gorkum Reageer

In dit artikel staan de stadsdialecten van de drie Gelderse kwartiersteden Nijmegen, Zutphen en Arnhem centraal. Zutphen, gelegen in het Nedersaksische taalgebied, Nijmegen, centraal gelegen in het Kleverlandse dialectgebied en Arnhem, eveneens liggend in vanouds Kleverlands dialectgebied. In vergelijking met andere Gelderse streektalen zijn het vooral deze drie stadsdialecten … [Lees meer...] overDe stadstalen van Nijmegen, Zutphen en Arnhem

Hoe ’t werk in Suriname

3 januari 2026 door Marc van Oostendorp 1 Reactie

Er is misschien geen spreker van het Nederlands die niet weleens een t-klank weg heeft gelaten aan het eind van een woord; aan het ein van een woord. We vinden het terug in allerlei dialecten, je hoort het bij informeel en snel praten ook in het Standaardnederlands. En tegelijkertijd doet niemand het altijd, en als je gaat tellen wanneer mensen het wel of niet doen, blijkt de … [Lees meer...] overHoe ’t werk in Suriname

Met een musette naar de meet

1 januari 2026 door Roland de Bonth Reageer

Achter het Achtervoegsel 61 Enkele weken geleden bezocht ik met mijn jongste dochter op een ochtend de grootste fietsenwinkel van Nederland. Omdat het uitzoeken en passen van wielerkleding de nodige tijd in beslag nam, was het lunchtijd toen wij de zaak uitliepen. Nu bevond zich op het terrein tegenover de winkel en naast het servicecenter een gelegenheid om hongerige … [Lees meer...] overMet een musette naar de meet

Etymologica: Waarom de p in ons woord ‘pad’ op een Iraanse oorsprong wijst

29 december 2025 door Aron Groot Reageer

Maar eerst: verwantschap – hoe was het ook alweer? Hoe was het ook alweer? Zoals twee zussen, twee nichten of twee achternichten aan elkaar verwant zijn, zo kunnen twee talen dat ook zijn. Zowel voor verwante mensen als voor verwante talen geldt: ze stammen af van een gemeenschappelijke voorouder. Als er van deze gemeenschappelijke voorouder geen foto’s, schilderijen … [Lees meer...] overEtymologica: Waarom de p in ons woord ‘pad’ op een Iraanse oorsprong wijst

Dat zijn nog altijd heel veel woordklassen!

29 december 2025 door Marc van Oostendorp 1 Reactie

Italiaanse Instagram-taalkunde Natuurlijk blijf ik graag op de hoogte van wat er speelt in mijn vakgebied – het communiceren van de taalwetenschap aan een breder publiek. Er valt van alles te leren van nieuwe collega's in het vakgebied, die soms dingen doen die mij als oudere heer niet zouden liggen, maar die precies daarom misschien wel effectiever zijn dan wat ik zelf … [Lees meer...] overDat zijn nog altijd heel veel woordklassen!

Dialectcoach bij Netflix

27 december 2025 door Harrie Scholtmeijer Reageer

Veertig jaar geleden studeerde ik af in de neerlandistiek, met de specialisatie dialectologie. Sindsdien ben ik op verschillende plaatsen werkzaam geweest als dialectoloog, met werkzaamheden die daar traditioneel bij horen: veldwerk, vragenlijsten etc. Maar ik had destijds nooit kunnen vermoeden dat het dialectwerk mij zou brengen naar een functie en een bedrijf die in de jaren … [Lees meer...] overDialectcoach bij Netflix

Six seven, ik vind het gewoon lekker

27 december 2025 door Marc van Oostendorp 6 Reacties

Six seven is een interessant taalfenomeen vanwege de enorme snelheid ervan. Het bestond niet voor 2025 en inmiddels kent een groot deel van de mensheid het – ook bijvoorbeeld de 75-jarige oom van mijn vrouw, een weduwnaar in een Italiaans dorp waar vorig jaar precies één (1) baby geboren is. Veel hilariteit, iedere keer als er tijdens de traditionele kerst-tomboloa dat nummer … [Lees meer...] overSix seven, ik vind het gewoon lekker

Kinderen bij wie taal niet vanzelf gaat

23 december 2025 door Jorik van Engeland 2 Reacties

Zo’n acht jaar na mijn onderzoeksmaster en een onafgemaakt promotietraject (zie hier), ben ik opnieuw bezig met onderzoek. Dit keer niet over historische taalkunde, maar over taalontwikkeling bij kinderen, in het kader van mijn opleiding logopedie. Ik breng geen taalveranderingen door de eeuwen heen meer in kaart, maar kijk nu naar de taalontwikkeling van individuen, en dan … [Lees meer...] overKinderen bij wie taal niet vanzelf gaat

Etymologica: De verborgen waarheid achter capibara

22 december 2025 door Luis Miguel Rojas Berscia 3 Reacties

Kerstmis staat voor de deur en, zoals elk jaar grijpen kleine ondernemers hun kans in de zogenoemde kerstmarkten. Arnhem, de stad waar ik woon, is geen uitzondering. Dit weekend bruiste de binnenstad met allerlei kraampjes: van handgemaakte huidverzorgingsproducten tot Italiaanse panettone en boxershorts met de naam van de stad erop gedrukt. Zoals verwacht was er ook een … [Lees meer...] overEtymologica: De verborgen waarheid achter capibara

Bijendans en mensentaal

22 december 2025 door Marc van Oostendorp 6 Reacties

De bijendans is een vorm van communicatie die de mensheid inmiddels al een jaar of zestig intrigeert. Een bij die een nieuwe bron van nectar gevonden heeft, komt terug bij de korf en voert een dansje uit, waar de andere bijen naar kijken: ze vliegt heen en weer op een bepaalde manier, en nadat ze dat gedaan heeft vliegen andere bijen naar de plaats waar de bij de nectar … [Lees meer...] overBijendans en mensentaal

Call for Papers: The Dutch Language and Contact Linguistics II

20 december 2025 door Redactie Neerlandistiek Reageer

For an edited volume edited by Christopher Joby and Nicoline van der Sijs In July 2025, a new edited volume, Dutch and Contact Linguistics, was published by John Benjamins in the series  IMPACT: Studies in Language, Culture and Society Series. This volume has already garnered positive comments. Therefore, the editors are now planning to produce a follow-up volume. … [Lees meer...] overCall for Papers: The Dutch Language and Contact Linguistics II

Els Ruijsendaal (1942-2025) en het talenonderwijs

20 december 2025 door Frank Vonk, Roland de Bonth en Gijsbert Rutten 3 Reacties

Een in memoriam Een korte levensschets De data over het leven van Els – die op 4 december jongstleden overleed – zijn genoegzaam bekend en in andere levensberichten opgenomen: geboren in 1942, gymnasium alfa, doctoraal Nederlandse taal- en Letterkunde (bijvakken Neolatijn en Neofilologie), werkzaam bij onder andere het Meertensinstituut en de UvA, een taalkundig … [Lees meer...] overEls Ruijsendaal (1942-2025) en het talenonderwijs

Mattie

20 december 2025 door Marc van Oostendorp Reageer

Het is al bijna dertig jaar geleden dat René Appel voor het eerst onderzoek deed naar een fenomeen dat nu meestal wordt aangeduid als straattaal of jongerentaal – de vrolijke mengeling van invloeden uit allerlei talen die vooral onder jongeren in de steden circuleert. In het begin werd dat ook wel smurfentaal genoemd, omdat sommige mensen dachten dat die straattaal ongeveer zo … [Lees meer...] overMattie

Lawaaipapegaai! Doerak!

19 december 2025 door Ewoud Sanders 4 Reacties

Sinds twee jaar pas ik wekelijks een dag op m’n kleinkinderen. Eerst ging het om één kleinkind, inmiddels zijn het er vier. Een van de vele leuke dingen van zo’n oppasdag is dat je jezelf, dan wel je partner, woorden hoort gebruiken die sinds lang in je bovenkamer lagen te verstoffen, naast onder meer liedjes en spelletjes. Neem het woord lawaaipapegaai. Vier … [Lees meer...] overLawaaipapegaai! Doerak!

Zwart op wit: kleursymboliek in het Nederlands

19 december 2025 door Loïs de Groot 2 Reacties

Bachelor- en masterstudenten Nederlands uit Groningen schrijven in de blogserie Uit de collegebank geklapt over hun ervaringen met de studie Nederlands. Waarom lopen we een blauwtje als we worden afgewezen, maar zitten we op een roze wolk na een geslaagde date? Mag je jezelf een groentje noemen als je ergens een blauwe maandag hebt gewerkt? En haalt een wit … [Lees meer...] overZwart op wit: kleursymboliek in het Nederlands

250 jaar Papiamentstalige teksten

19 december 2025 door Bart Jacobs en Ramon Todd Dandaré Reageer

Dat mag ook in Nederland gevierd worden In 1775 werd een Papiamentstalige liefdesbrief geschreven waarvan maar weinigen zich toen zullen hebben kunnen voorstellen dat die twee-en-een-halve eeuw later nog steeds relevant zou zijn. Toch markeert die tekst het oudst bekende geschreven document in het Papiaments dat ons is overgeleverd, en daarmee het begin van een … [Lees meer...] over250 jaar Papiamentstalige teksten

Eentje bleef voor mijn neus staan

19 december 2025 door Marc van Oostendorp Reageer

Als je net hebt verteld dat je drie katten hebt, kun je best zeggen "eentje heeft gele ogen", maar niet "tweetjes hebben gele ogen". Eentje is de enige verkleinwoordvorm van een telwoord in het Nederlands. De Amsterdamse taalkundige Petra Sleeman, ze nam onlangs afscheid van de UvA, wijdt er een artikel aan in het nieuwe nummer van het taalkundige tijdschrift Nota … [Lees meer...] overEentje bleef voor mijn neus staan

67 is het kinderwoord van 2025!

18 december 2025 door Kristel Doreleijers 3 Reacties

Wat maakt deze uitroep zo populair? Sinds 2024 organiseert het Jeugdjournaal de verkiezing Kinderwoord van het Jaar. Vorig jaar won bruh, een variant van de aanspreekvorm bro. Maar modewoorden in jongerentaal veranderen doorgaans razendsnel, dus een jaar later is het tijd voor een nieuwe stemming. Met dit jaar wel een heel opvallende winnaar: 67 (six … [Lees meer...] over67 is het kinderwoord van 2025!

De flirt als taalkundig studieobject

18 december 2025 door Marc van Oostendorp 1 Reactie

Er bestaat maar weinig taalkundige literatuur over de flirt. Dat is wonderlijk, want er zijn theorieën – weliswaar geen mainstream-theorieën, maar toch theorieën waar mensen die het interesseert van gehoord hebben – die de flirt een cruciaal aspect maken van de evolutie van taal. Dat zijn theorieën die stellen dat seksuele selectie een belangrijke drijvende kracht is geweest in … [Lees meer...] overDe flirt als taalkundig studieobject

Een kleinood voor het Labov-museum

17 december 2025 door Wim Vuijk Reageer

Al enige tijd voordat ik per 17 november 2025 met pensioen ging na 40 jaar en 6 maanden werkzaam geweest te zijn bij de opleiding Communicatie- en Informatiewetenschappen en daarvoor Nederlandse Taal- en Letterkunde van de Rijksuniversiteit Groningen, begon ik met het opruimen van mijn werkkamer. De boeken legde ik grotendeels op een tafel nabij de koffiemachine, een deel ervan … [Lees meer...] overEen kleinood voor het Labov-museum

Etymologica: Geloven en loven

15 december 2025 door Arend Quak 1 Reactie

Het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands (EWN) vermeldt in deel II, op blz. 217, dat het zwakke werkwoord geloven zou zijn ontstaan als afleiding met het versterkend voorvoegsel ge- van het werkwoord loven in de oudere betekenis ‘in­willigen, toestemmen, toezeggen’. Maar dat klopt niet helemaal. Het ligt ingewikkelder. De historische inleiding in het EWN … [Lees meer...] overEtymologica: Geloven en loven

« Vorige
Volgende »

Primaire Sidebar

Gedicht van de dag

Xavier Roelens • Kleine fuga van de verwondering

Stap binnen en wandel. Vermijd de plassen en zeg dag
aan de koekoeksbloem. Stap binnen. Klim op, klimop.
Wandel. Fwiet-wiet doet het fluitenkruid. Vermijd
de plassen en kijk, kersenbloesems en braamstruiken.

➔ Lees meer

Bekijk alle gedichten

  • Facebook
  • YouTube

Chris van Geel

TUIN

Hoe met een goede plantslag midden
in jou te planten met een list
een tuin als daar een plaats voor is,
het licht en daar de lente van.

Bron: Enkele gedichten, 1973

➔ Bekijk hier alle citaten

Agenda

24 maart 2026: Literair evenement door studenten Nederlands

24 maart 2026: Literair evenement door studenten Nederlands

18 maart 2026

➔ Lees meer
24 maart 2026: Inauguration de la Chaire Isabelle de Charrière

24 maart 2026: Inauguration de la Chaire Isabelle de Charrière

13 maart 2026

➔ Lees meer
15 maart 2026: Documentaire The World Behind Words

15 maart 2026: Documentaire The World Behind Words

13 maart 2026

➔ Lees meer
➔ Bekijk alle agendapunten

Neerlandici vandaag

geboortedag
1941 Riemer Reinsma
sterfdag
1971 Jan Greshoff
1995 Fernand Lodewick
➔ Neerlandicikalender

Media

Katharina Verwers, Catharina Questiers, Barbara Ogier

Katharina Verwers, Catharina Questiers, Barbara Ogier

18 maart 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
Mieters, kicken en slay

Mieters, kicken en slay

17 maart 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
Babs Gons en Imre Besanger over Lucretia van Merken

Babs Gons en Imre Besanger over Lucretia van Merken

16 maart 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
➔ Bekijk alle video’s en podcasts

Footer

Elektronisch tijdschrift voor de Nederlandse taal en cultuur sinds 1992.

ISSN 0929-6514
Bijdragen zijn welkom op
redactie@neerlandistiek.nl
  • Homepage
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Over Neerlandistiek
  • De archieven
  • Gebruiksvoorwaarden
  • Privacy­verklaring
  • Contact
  • Facebook
  • YouTube

Inschrijven voor de Dagpost

Controleer je inbox of spammap om je abonnement te bevestigen.

Copyright © 2026 · Magazine Pro on Genesis Framework · WordPress · Log in

  • Homepage
  • Categorie
    • Voor de klas
    • Vertelcultuur
    • Naamkunde
  • Archief
    • 10 jaar taalcanon
    • 100 jaar Willem Frederik Hermans
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Jong Neerlandistiek
  • Frisistyk
  • Mondiaal Neerlandistiek
  • Over Neerlandistiek
  • Contact