Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

taalkunde

Taalkunde voor letterkundigen

door 5 Reacties

"Een gedicht begrijpen is een soort reverse engineering", zegt de Amerikaanse letterkundige Michael K. Ferber in zijn nieuwe boek Poetry and Language. Je haalt het uit elkaar en probeert het weer in elkaar te zetten. Daarvoor is kennis en techniek nodig, en met zijn boek wil Ferber een vaak verwaarloosd aspect van die kennis en techniek bijbrengen: de taalkundige. Wat hééft een … [Lees meer...] overTaalkunde voor letterkundigen

Waarom is het ‘zij zong’ en niet ‘zij zingde’? (2)

door 1 Reactie

In het eerste deel van dit tweeluik hebben we gezien dat sterke werkwoorden, zoals zingen – zong en lopen – liep, vaste klinkeralternanties in de wortel hebben die uiteindelijk teruggaan op een alternantie tussen -e-, -o- en geen klinker in de verre voorouder van het Nederlands, namelijk het Proto-Indo-Europees (een taal die al zo’n 5 à 6 duizend jaar geleden gesproken werd!). … [Lees meer...] overWaarom is het ‘zij zong’ en niet ‘zij zingde’? (2)

Waarom is het ‘zij zong’ en niet ‘zij zingde’?

door 2 Reacties

Lang (lang (lang)) geleden heb je als jonge, onbezonnen spreker van het Nederlands opgepikt dat de onvoltooid verleden tijd van werkwoorden gevormd wordt door er de uitgang -te(n) of -de(n) achter te plakken. Of dit met een t of een d moet, hangt af van de kwaliteit van de stammedeklinker die ervoor staat, iets wat men samenvat in de … [Lees meer...] overWaarom is het ‘zij zong’ en niet ‘zij zingde’?

Twee of drie regelmatige werkwoordklassen in het Fries?

door Reageer

Een reactie op Anne Merkuur Als de lezers van Neerlandistiek het nog toestaan, wil ik op deze plaats graag de interessante discussie over het aantal regelmatige werkwoordklassen in het Fries voortzetten door te reageren op het stuk van Anne Merkuur van afgelopen zaterdag. Waar gaat het over? Kort samengevat: de kanonieke kijk op het Friese werkwoordsysteem is dat het twee … [Lees meer...] overTwee of drie regelmatige werkwoordklassen in het Fries?

Evelyn Bosma ontvangt Keetje Hodshon Prijs 2021

door Reageer

De Keetje Hodshon Prijs is dit jaar toegekend aan Dr. E. (Evelyn) Bosma, voor haar proefschrift Bilingualism and cognition: the acquisition of Frisian and Dutch (Universiteit van Amsterdam, oktober 2017). De prijs is bedoeld als aanmoedigingsprijs voor onderzoekers die in 2016 of daarna gepromoveerd zijn. De prijs wordt aan één onderzoeker toegekend en is bedoeld … [Lees meer...] overEvelyn Bosma ontvangt Keetje Hodshon Prijs 2021

Is Chinees moeilijker dan Nederlands?

door Reageer

Is Chinees moeilijker dan Nederlands? Volgens Sterre Leufkens, universitair docente Nederlandse Taalkunde van de Universiteit van Utrecht valt dat nogal mee. Samen met haar sluiten we het eerste seizoen van de Taalnerds af met een aflevering over het dekoloniseren van wetenschappelijke taal en duiken we dieper in de wereld van typologie. Meer Sterre? Je volgt haar op twitter … [Lees meer...] overIs Chinees moeilijker dan Nederlands?

Heeft het Fries niet drie klassen regelmatige werkwoorden in plaats van twee?

door Reageer

Wie een leerboek of een grammatica van het Fries openslaat, ziet daar staan dat er in die taal twee klassen van onregelmatige (zwakke) werkwoorden bestaan. Ze worden meestal genoemd naar de uitgang op de infinitief (het hele werkwoord): e-werkwoorden en je-werkwoorden. Ik ben geen beschrijving van het Fries tegengekomen waarin een andere klassenindeling wordt gebruikt dan deze … [Lees meer...] overHeeft het Fries niet drie klassen regelmatige werkwoorden in plaats van twee?

Het raadsel van pief-poef-paf

door 9 Reacties

Er is de laatste tijd het een en ander te doen rondom pief-paf-poef. Eind maart meldde Ewoud Sanders in NRC dat hij een zeer oude vindplaats had gevonden voor de uitdrukking: een boekje uit 1721 waarin een 'vechtnar' de uitdrukking tot twee keer bezigt, terwijl hij een oud vrouwtje molesteert. Afgelopen vrijdag maakten Roeland Cortois en Miet Ooms ons op Neerlandistiek … [Lees meer...] overHet raadsel van pief-poef-paf

Bestaan er nevengeschikte betrekkelijke bijzinnen?

door 3 Reacties

Bij het lezen van negentiende-eeuwse literatuur valt me voortdurend van alles op. Zo kwam ik laatst in de Rimen en teltsjes van de gebroeders Halbertsma de volgende zin tegen: It wie oars sa'n moai faam en dêr ek in goed hert yn siet, mar luftich en wif fan aard, ien dy gau swinke koe.(het was overigens zo'n mooie meid en waar ook een goed hart in zat, maar oppervlakkig en … [Lees meer...] overBestaan er nevengeschikte betrekkelijke bijzinnen?

Terrasje doen en filmpje pakken

door 8 Reacties

“Hoera, terrasje doen: moet je reserveren, en mag je naar het toilet?” Met deze vraag ontving ik deze week een mailbericht van het televisieprogramma Radar. De uitdrukking die in de aanloop van de zin gebezigd wordt is waarschijnlijk de jongste en een niet on-creatieve loot binnen een actueel productief paradigma naar het model van een X-je doen. Voor dat X moet dan wel ‘iets … [Lees meer...] overTerrasje doen en filmpje pakken

Online boekpresentatie: Inleiding Nederlandse taalkunde

door Reageer

Goede kennis van een taal gaat verder dan het leren van woorden en grammatica. Als taaldeskundige moet je ook wetenschappelijk inzicht hebben in taal. Dit boek geeft een inleiding in de Nederlandse taalkunde. Er is daarbij rekening gehouden met niet-moedertaalsprekers. Daardoor is het nieuwe boek Inleiding Nederlandse taalkunde van Esther Ruigendijk, Marijke De Belder en … [Lees meer...] overOnline boekpresentatie: Inleiding Nederlandse taalkunde

Laat je nooit, nooit, nooit aan jezelf twijfelen

door 4 Reacties

Op de Facebookgroep Leraar Nederlands plaatste gisteren iemand het bovenstaande plaatje, afkomstig van de Facebookpagina van D66. Er staat een citaat op van Sigrid Kaag: "Laat je nooit, nooit, nooit aan jezelf twijfelen." De collega die het in de groep plaatste, vond dat vreemd klinken en vroeg zich af of de zin wel goed geformuleerd was. Daarover kan natuurlijk alleen het … [Lees meer...] overLaat je nooit, nooit, nooit aan jezelf twijfelen

Yo, rectorman! – Een nieuwe vocatief?

door 5 Reacties

Naamvalsvormen verdwijnen uit het Nederlands, langzaam maar zeker. Boeken over taalgeschiedenis laten daar geen twijfel over bestaan. De derde en vierde naamval zijn in het Nederlands al bijna helemaal samengevallen tot een niet-onderwerpsnaamval, met Hun lopen, Da doet hem nie en Ons bin zunig wordt ook gewerkt aan een samenvallen van die niet-onderwerpsnaamval met de … [Lees meer...] overYo, rectorman! – Een nieuwe vocatief?

Leraar even slechte taalbeschouwer als z’n leerlingen

door 4 Reacties

Door Henk Wolf Stel: een groepje leerling-monteurs krijgt op stage in een garagebedrijf de opdracht de versnellingspook van de auto van een klant te vervangen. Een van de leerlingen krabt aan z'n kruin, een tweede friemelt op z'n telefoontje, een derde zegt ten slotte openlijk: "Meneer, ik snap er helemaal niks van."Geschrokken vraagt de chef werkplaats wat het probleem … [Lees meer...] overLeraar even slechte taalbeschouwer als z’n leerlingen

Hoe een schilderij in taal tot leven kan komen

door 3 Reacties

Als ik één recent taalkundig proefschrift zou moeten aanraden aan een neerlandicus die eigenlijk meer geïnteresseerd is in literatuur, zou het Bringing Stories to Life zijn, dat Thijs Trompenaars vorige week in Nijmegen verdedigde – nota bene niet eens bij Nederlands, maar bij Taalwetenschap (zijn promotor was Helen de Hoop). Zoals uit de titel al een beetje blijkt, gaat het … [Lees meer...] overHoe een schilderij in taal tot leven kan komen

Hilarische poses

door 6 Reacties

De kans is groot dat u Hilaria Baldwin niet kende, voor ze afgelopen week paginabreed in de krant stond. Mevrouw Baldwin is een yoga-instructrice, social influencer en de echtgenote van de bekende acteur Alec Baldwin. Ambtshalve is ze nogal aanwezig op de sociale media. Het begon allemaal met een foto waarop te zien is dat ze heel mager is, en daar had comédienne Amy Schumer de … [Lees meer...] overHilarische poses

25 oktober 2019, Leeuwarden: Dag van de Friese taalkunde

door Reageer

Het Taalkundich Wurkferbân van de Fryske Akademy organiseert dit jaar de tiende Dag van de Friese taalkunde. De dag is bedoeld voor iedereen die zich direct of indirect bezig houdt met de taalkunde van het Fries: grammatica, fonetiek/fonologie, naamkunde, lexicologie, sociolinguïstiek, historische taalkunde. In de lezing wordt over wetenschappelijk onderzoek gerapporteerd, … [Lees meer...] over25 oktober 2019, Leeuwarden: Dag van de Friese taalkunde

Kunnen we het schoolvak Nederlands versterken?

door 6 Reacties

Door Karin Echten Er wordt wel geklaagd dat het schoolvak Nederlands saai is en de aantrekkelijke kanten van de studie Neerlandistiek niet genoeg toont. Voor een deel van het programma geldt dat zeker. Veel leerlingen en docenten in het VO willen meer vakinhoud: naast de letterkunde – die een redelijk goede plaats heeft in de huidige eindtermen – moet de … [Lees meer...] overKunnen we het schoolvak Nederlands versterken?

Oproep voor de 10e Dag van de Friese taalkunde (25-10-2019)

door Reageer

10e Dag van de Friese taalkunde / 25-10-2019 Het Taalkundich Wurkferbân van de Fryske Akademy organiseert dit jaar de tiende Dag van de Friese taalkunde. De dag is bedoeld voor iedereen die zich direct of indirect bezig houdt met de taalkunde van het Fries: grammatica, fonetiek/fonologie, naamkunde, lexicologie, sociolinguïstiek, historische taalkunde, … [Lees meer...] overOproep voor de 10e Dag van de Friese taalkunde (25-10-2019)

Doctoraatsbursaal Sociolinguïstiek aan de KU Leuven

door Reageer

Binnen de onderzoeksgroepen ‘Quantitative Lexicology and Variational Linguistics’ (QLVL) en 'Multimodality, Interaction and Discourse' (MIDI) van de faculteit Letteren zoeken wij (KU Leuven) een voltijdse junior onderzoeker (4 jaar) voor een nieuw onderzoeksproject gesteund door het FWO (Fonds Wetenschappelijk Onderzoek). De titel van het project is: “Eet je bord leeg en poets … [Lees meer...] overDoctoraatsbursaal Sociolinguïstiek aan de KU Leuven