door Miet OomsHet zal weinigen ontgaan zijn, het zoveelste taalstormpje in Vlaanderen gisteren. Dit keer speelde Menen de hoofdrol in het hele verhaal, met een burgemeester die het gemeentepersoneel verplicht om uitsluitend nog Nederlands te spreken met de mensen die naar het gemeentehuis komen. En als die mensen geen Nederlands begrijpen, mogen ze alleen nog gebarentaal en/of … [Lees meer...] over‘Een muur van Nederlands’
taalkunde
Pas verschenen: TNTL (Vol. 129, Nr. 2)
Onlangs verschenen: Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 129 (2013), nr. 2. ISSN: 0040-7550. eISSN (online): 2212-0521InhoudA diachronic account of Dutch -nis, -heid, -dom and -schap. Rivalry within the paradigm of abstract suffixes Tinne van RompaeyHollands uit de achttiende eeuw: Het zogenaamde ‘handschrift-Kool’. Een typescript door Klaas … [Lees meer...] overPas verschenen: TNTL (Vol. 129, Nr. 2)
Hè hoort niet bij de Nederlandse taal
Maar wel bij de Nederlandse cultuur Door Marc van Oostendorp Is hè een woord? Dat vraag ik me sinds gisterenmiddag ineens af. Ik was bij een bijeenkomst waar Engels werd gesproken en ook een paar Nederlanders aan het woord kwamen. Sommige van hen doorspekten hun lezingen, met Engels: - If we do this, hè, we will not succeed. De praatjes waren allemaal in … [Lees meer...] overHè hoort niet bij de Nederlandse taal
Hier geen fietsen plaatsen
Door Jenny AudringIk erger me uit principe niet aan taalgebruik - als taalkundige hoor ik mijn onderzoeksobject zonder oordeel tegemoet te treden - maar sommige dingen vind ook ik gek. Bijvoorbeeld bordjes waarop staat "Hier geen fietsen plaatsen. Deze worden verwijderd."Wat klopt er hier niet? Een perfecte mijmervraag voor een zomerse fietstocht door de duinen.Mijn eerste … [Lees meer...] overHier geen fietsen plaatsen
Klankencyclopedie van het Nederlands (39): [au]
Door Marc van Oostendorp[au] De [au] is samen met de [ɛi] en de [ʌy] een van de drie tweeklanken van het Nederlands. In zo'n tweeklank, of diftong, zit altijd beweging: in het geval van de [au] begin je met de kaak omlaag (zoals bij de [a]), en eindig je met de kaak nogal ver omhoog en je lippen gerond (zoals bij de [u]).Door een uit te spreken, laat je bovendien … [Lees meer...] overKlankencyclopedie van het Nederlands (39): [au]
De woordenlijst als de hele wereld
Door Marc van OostendorpWat is de relatie tussen godsdienst en woordenboeken? Vorig jaar lag er een Geelwit Boekje op mijn bureau, waarin de taal van de Nederlandse (en Vlaamse) katholieken aan de orde kwam. Nu ligt er Bewogen woorden, een Klein apostolisch woordenboek dat zijn woorden betrekt van het Apostolisch Genootschap, volgens Wikipedia 'een vrijzinnig religieuze … [Lees meer...] overDe woordenlijst als de hele wereld
Meld zich aan!
Door Marc van OostendorpWe waren gisterenmiddag aan het roddelen over de gebiedende wijs (ja, dat doen wij nu eenmaal graag op vrijdagmiddag), toen we ineens op de volgende puzzel stootten: waarom kun je de eerstvolgende zin wel zeggen, en de tweede niet?- Meld u aan!- Meld zich aan! [uitgesloten] Je kunt de vraag ook op een andere manier stellen: wat voor functie heeft … [Lees meer...] overMeld zich aan!
Te Belgisch
Omdat ik onderzoek naar woordvorming doe, plaats ik soms vragenlijsten online. Die vragenlijsten worden enthousiast ingevuld, waarvoor ik zeer dankbaar ben. Na elke vragenlijst ontvang ik steevast mails van bezorgde Nederlanders om me te melden dat mijn taalgebruik te Belgisch is. Het is niet gewoon Belgisch, zoals ikzelf. Het is té Belgisch. Net omdat ik met deze … [Lees meer...] overTe Belgisch
Hoe de taal dicht gaat slibben
Het taalnieuws van het jaarDoor Marc van OostendorpHet belangrijkste taalnieuws van het jaar staat deze week ergens achteraf in een donker hoekje van Onze Taal, alsof het er helemaal niet toe doet. In een artikel dat verder gaat over het curieuze verschijnsel dat tekstschrijvers soms expres woorden afwijkend spellen op webpagina's om hoger in de ranking van Google te komen … [Lees meer...] overHoe de taal dicht gaat slibben
Vacancy for 2 PhD students on VIDI research programme Going Dutch, LUCL Leiden University
Deadline: October 1, 2013 The Leiden University Centre for Linguistics (LUCL, www.hum.leiden.edu/lucl/), the institute of linguistics at the Faculty of Humanities, Leiden University, is hosting a VIDI research programme entitled “Going Dutch. The Construction of Dutch in Policy, Practice and Discourse, 1750-1850”, funded by the Dutch national research council NWO.The … [Lees meer...] overVacancy for 2 PhD students on VIDI research programme Going Dutch, LUCL Leiden University
Hoe de huig-[R] oprukt in Vlaanderen
Door Marc van OostendorpVan alle klanken in menselijke talen, trekt de [r] ongetwijfeld de meeste belangstelling. Dat is ook terecht: er is inmiddels bijna overal wel iets mee aan de hand, bijvoorbeeld in de manier waarop hij wordt uitgesproken, of juist niet.In het nieuwe boek Rhotics, New Data and Perspectives staan artikelen over de manier waarop Franse kinderen en … [Lees meer...] overHoe de huig-[R] oprukt in Vlaanderen
‘Sur la langue nationale’ – Lezing over taal en taalpolitiek onder Willem I
Op zondagmiddag 29 september 2013 geven prof. dr. Guy Janssens (ULG) en dr. Rik Vosters (VUB) om 16 uur in de KANTL te Gent de vierde lezing van de reeks 'Noord en Zuid onder Willem I. 200 jaar Verenigd Koninkrijk der Nederlanden'. Deze draagt de titel 'Sur la langue nationale. Taal en taalpolitiek in het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden en het jonge België'. Dr. Janneke … [Lees meer...] over‘Sur la langue nationale’ – Lezing over taal en taalpolitiek onder Willem I
De invloed van de vertaler
(door Miet Ooms)Het is intussen alweer zes jaar geleden dat ik mijn bestaan in loondienst inruilde voor eentje als freelancer: vertaler en taaldocent.Een van de beslissingen die ik toen als vertaler moest nemen, waren de taalparen die ik zou opgeven. De brontalen spraken vanzelf: Duits en Engels. De doeltaal daarentegen, die voor een professionele vertaler eigenlijk de meest … [Lees meer...] overDe invloed van de vertaler
De essentie van taal
Voeg! Korte cursus over de syntactische theorie van Chomsky voor Twitteraars verklaard (slot) Door Marc van Oostendorp De gedachten die Chomsky in de loop van zijn leven over taal ontwikkelde hebben hem beroemd gemaakt – terwijl hij zelf eigenlijk zijn werk als (links) politiek commentator altijd veel belangrijker gevonden heeft. Al meer dan vijftig jaar torent … [Lees meer...] overDe essentie van taal
Hij las wat
Voeg! Korte cursus over de syntactische theorie van Chomsky voor Twitteraars verklaard Door Marc van Oostendorp Eén eigenschap van Chomsky's Voeg-operatie heb ik nog niet onthuld. Die operatie kan twee woorden of woordgroepen samenvoegen tot een nieuwe woordgroep, hebben we de afgelopen dagen gezien. Het voorbeeld dat ik steeds gaf, was: je neemt de en … [Lees meer...] overHij las wat
Over het verband tussen taal en tellen
Voeg! Korte cursus over de syntactische theorie van Chomsky voor Twitteraars verklaard Door Marc van Oostendorp Volgens Chomsky is de Voeg-operatie, die twee elementen samenneemt en tot een eenheid maakt (de en vrouw wordt {de, vrouw}), misschien het enige dat uniek is aan de menselijke taal. Andere diersoorten kunnen zich tot op zekere hoogte een beeld … [Lees meer...] overOver het verband tussen taal en tellen
Lezingencyclus namen in Limburg
1. Prof. dr. Ann Marynissen (Keulen): "Familienamen in Limburg" op woensdag 30 oktober 2013 2. Drs. Herman Kaldenhoven (Heerlen): "Plaatsnamen in Limburg" op woensdag 13 november 2013 3. Dr. Gerrit Bloothooft (Utrecht): "Voornamen in Limburg" op woensdag 27 november … [Lees meer...] overLezingencyclus namen in Limburg
Henrieke ziet Henrieke
Voeg! Korte cursus over de syntactische theorie van Chomsky voor Twitteraars verklaard Door Marc van Oostendorp Volgens Chomsky kan de zinsbouw van menselijke taal – iedere menselijke taal – begrepen worden als het resultaat van één simpele operatie Voeg die twee elementen samenneemt (de en vrouw wordt {de, vrouw}). De volgorde van de woorden doet er … [Lees meer...] overHenrieke ziet Henrieke
Het bewijs dat we woorden niet na elkaar denken
Voeg! Korte cursus over de syntactische theorie van Chomsky voor Twitteraars verklaard Door Marc van Oostendorp Gisteren heb ik uitgelegd hoe zinnen in het minimalisme van Chomsky worden gevormd door precies twee woorden of woordgroepen (de en vrouw; mijn en oude vader) samen te voegen, in een groep te plaatsen. Dat schrijven we dan als volgt op: - … [Lees meer...] overHet bewijs dat we woorden niet na elkaar denken
Hem smelt
Twee soorten onderwerpen van een zinDoor Marc van OostendorpJe kunt van alles zeggen. 'De kok smelt de boter om de saus romiger te maken', bijvoorbeeld. Of 'De boter smelt'. Maar je kunt niet zeggen 'De kok boter smelt om de saus romiger te maken'. Waarom niet?Niet alle zinsonderwerpen zijn gelijk. Neem de volgende twee eenvoudige zinnen:Karel sterft.Mieke loopt.Er is een … [Lees meer...] overHem smelt
‘Zigeunersaus’
"Daar gaan we weer", schrijft het weblog GeenStijl vanavond. "Het Sinti en Roma Forum heeft producenten van ZIGEUNERSAUS gevraagd om te stoppen met de naam ZIGEUNERSAUS." Als grappig alternatief komt de website vervolgens met een aantal alternatieven voor het woord zigeuner, zoals steeltokkie en Uitkering + Mercedes 500.Ook elders op het internet proef ik vooral meewarigheid. … [Lees meer...] over‘Zigeunersaus’
Lekker woorden kijken
door Gaston DorrenEen historische kaart van Europa met bewegende woorden, dat lijkt me nou gaaf. En volgens mij valt die ook te maken. Als alle Nicoline van der Sijzen van Europa – de etymologen met populariseringstalent dus – de handen ineen slaan en wat Europees geld lospeuteren, kán het. Nou ja, na de crisis dan, maar dan moet je nu beginnen, want voor je het weet komt de … [Lees meer...] overLekker woorden kijken
Vlinder en zijn heteroniemen
door Jan Stroop Afgelopen weekend was er tuinvlindertelling, georganiseerd door de Vlinderstichting. Een gelukkig toeval was dat het weer de tellers bijzonder mee zat. Er werden meer dan 180.000 vlinders geteld. De winnaar was de dagpauwoog, nummer twee de gamma-uil en drie ’t koolwitje. De complete lijst van alle getelde vlinders omvat 36 namen voor even zoveel soorten … [Lees meer...] overVlinder en zijn heteroniemen
’n Nuwe inleiding tot die taalkunde in Afrikaans op pad
Door Wannie Carstens‘n Opwindende nuwe boek oor die Afrikaanse taalkunde sal teen Februarie 2014 in Suid-Afrika gepubliseer word. Hiermee behoort ‘n groot gaping in die onderrig van die Afrikaanse taalkunde gevul te word.Dié boek sal die resultaat wees van ‘n aantal Afrikaanse taalkundiges wat saamgewerk het om 'n boek tot stand te laat kom wat gebruik kan word om die … [Lees meer...] over’n Nuwe inleiding tot die taalkunde in Afrikaans op pad
Pas verschenen: Ecrire la grammaire italienne aux Pays-Bas
Onlangs verscheen van de hand van de romanist Minne G. de Boer de bundel Ecrire la grammaire italienne aux Pays-Bas. Dit boek was oorspronkelijk bedoeld als een verzameling van De Boers verspreide artikelen rond de Italiaansche Spraakkonst van Lodewijk Meijer uit 1672. Lodewijk Meijer (1629-1681), vriend en huisarts van Spinoza, directeur van de Amsterdamse Schouwburg … [Lees meer...] overPas verschenen: Ecrire la grammaire italienne aux Pays-Bas
