Door Marc van Oostendorp Het Internationale Congres voor Taalkundigen (CIL) is een grote snoepwinkel waar ik een week lang — deze week — mag rondlopen! Sinds 1933 wordt het congres een keer in de vier jaar gehouden, en dit jaar lopen er 1500 taalkundigen van over de hele wereld in Genève rond. Wat een prachtig leven heb je als je daar bij mag zijn! Er is zoveel te ontdekken … [Lees meer...] over100 machientjes in 100 minuten
taalkunde
Vacatures KU Leuven Nederlandse Taalkunde
Aan de faculteit Letteren van de KU Leuven is er een voltijds ambt in het zelfstandig academisch personeel vacant in het domein van de Nederlandse Taalkunde (diachronie en variatie).Meer informatie op https://icts.kuleuven.be/apps/jobsite/vacatures/52493508Solliciteren voor deze vacature kan tot en met 30/09/2013.Aan de faculteit Letteren van de KU Leuven is er een … [Lees meer...] overVacatures KU Leuven Nederlandse Taalkunde
Wie is de baas over de taal?
Door Wannie CarstensWannie Carstens is hoogleraar Afrikaanse taalkunde en lid van de Afrikaanse Taalraad. Hij zal vanaf nu regelmatig in zijn moedertaal bijdragen aan Neder-L.Op 15 Junie vanjaar was daar in Leiden ‘n publieke simposium wat georganiseer is deur die Leiden University Centre for Linguistics (LUCL) van die Universiteit Leiden. Hierdie simposium is aangebied in die … [Lees meer...] overWie is de baas over de taal?
Somberende Sue
Door Marijke De BelderUw favoriete woordsoort is het zelfstandig naamwoord. Dat is u zo overkomen omdat u ook maar een mens bent. U mag misschien denken dat u toch net wat tukker bent op de werkwoorden of zo, maar werkelijk, u verstrekt allerlei privileges aan zelfstandige naamwoorden. U vormt bijvoorbeeld veel spontaner een nieuw woord als dat nieuwe woord een zelfstandig … [Lees meer...] overSomberende Sue
Anders dan tot nu toe werd aangenomen
Door Marc van OostendorpWanneer u nu ook weleens in het nieuws wilt met uw onderzoek, heb ik een tip. Neem in uw persbericht de zinsnede 'anders dan tot nu toe werd aangenomen' op. Journalisten willen nieuws. Dat u vindt dat pakweg 'groter als' helemaal niet fouter is dan 'groter dan' is geen nieuws. "Anders dan tot nu toe werd aangenomen, is 'groter als' niet fout" is dat wel. … [Lees meer...] overAnders dan tot nu toe werd aangenomen
Abracadabra
(poef!)Door Viorica Van der RoestAbracadabra is een woord dat in veel talen gebruikt wordt en in al die talen gedurende bijna twintig eeuwen niet van vorm is veranderd. Dat is eigenlijk heel bijzonder, als je het vergelijkt met andere woorden. Waarschijnlijk is de vorm niet veranderd omdat het om een toverformule gaat; wanneer je er iets aan zou veranderen, klopt hij niet meer. … [Lees meer...] overAbracadabra
Al dat gemaar
Over het verschil tussen functiewoorden en inhoudswoordenDoor Marc van OostendorpEen van de fundamentele splitsingen in de grammatica is die tussen inhoudswoorden en functiewoorden. De eerste groep zijn zelfstandig naamwoorden als dropje en baret, werkwoorden als sjoemelen en verfomfaaien en bijvoeglijk naamwoorden als enthousiast en gespikkeld. Het zijn, … [Lees meer...] overAl dat gemaar
Grammatica op de kaart
Nieuw onderzoekDoor Marc van OostendorpDeze week is het project Maps and grammar begonnen, hoera! We kregen een subsidie van NWO en nu kunnen een postdoc en twee promovendi aan de slag. Hier is de website (ja, hoor eens, we zijn deze week begonnen, er staat nog niet veel meer op dan ons plan).Het idee om taalverschijnselen op de kaart te zetten is al ongeveer zo oud als … [Lees meer...] overGrammatica op de kaart
Gastcollege van sociolinguïst Gregory Guy
Op vrijdag 5 juli 2013 verzorgt professor Gregory Guy (Department of Linguistics, New York University) een gastcollege op het Meertens Instituut over frequentie-effecten in taal. Centraal staat daarbij de vraag hoe de frequentie van individuele woorden, maar bijvoorbeeld ook spraakklanken, de patronen van taalvariatie mede bepalen. Zie de website van het Meertens Instituut. … [Lees meer...] overGastcollege van sociolinguïst Gregory Guy
Nieuw Gotisch fragment ontdekt
In Bologna is een palimpsest ontdekt: onder een fragment uit 'De civitate Dei' van Augustinus staat een Gotische tekst, die nu is ontcijferd. Dat meldt de Oudgermanist A. Quak, op de website van de Vereniging van Oudgermanisten. … [Lees meer...] overNieuw Gotisch fragment ontdekt
‘Ik had gekomen’
Door Marc van OostendorpOp tv was een vrouw van ergens in de zeventig te zien die haar dochter in de Auvergne bezocht. "Als ik had geweten dat ik met niemand kon praten," zei ze, "had ik niet gekomen." De ondertiteling voor doven en slechthorenden maakte daarvan: "...was ik niet gekomen."Wat was hier aan de hand? Waarom zei die vrouw dat? Waarom maakte de ondertiteling er … [Lees meer...] over‘Ik had gekomen’
Ik heb de helft van de appeltaart opgegeten
Door Marc van Oostendorp Op de betekenis van een willekeurige zin kun je eindeloos puzzelen. Hier is er een. ‘Ik heb gisteren de helft van de appeltaart opgegeten.’ Stel, je staat op om naar de keuken te gaan en je echtgenoot zegt dat zinnetje. Je loopt naar de koelkast en je ontdekt dat er nergens meer appeltaart te bekennen is: alles is opgegeten door je man. Dan heb je alle … [Lees meer...] overIk heb de helft van de appeltaart opgegeten
De betekenis van bevelen
Door Marc van Oostendorp Ik ben de laatste dagen aan het lezen over de gebiedende wijs, de imperatief. Wat betekenen zinnen als Loop maar even mee, Sla nu de bladzijde om, Ga toch weg? Dat blijkt een behoorlijk ingewikkelde vraag, waarover semantici hun hoofd breken. (Zie bijvoorbeeld het proefschrift van Rosja Mastop uit 2006). De reden daarvoor is dat veel … [Lees meer...] overDe betekenis van bevelen
Dit kind daar en dat kind hier
Door Marc van Oostendorp "Weet jij," vroeg collega Anneke Nunn gisteren op Twitter, "waarom deze formeler is dan die?" Ze verwees naar een webpagina met adviezen om 'vlotter' te schrijven: Heb je een nieuwe camera gekocht en wil je deze leren beheersen? klinkt veel minder vlot dan Heb je een nieuwe camera gekocht en wil je die leren beheersen? Dat is inderdaad een … [Lees meer...] overDit kind daar en dat kind hier
Klankencyclopedie van het Nederlands (38): [ɛi]
Door Marc van Oostendorp[ɛi] De [ɛi] is de tweeklank die Jan Stroop beroemd heeft gemaakt: het pièce de résistance van het Poldernederlands. In die variëteit van het Nederlands worden de tweeklanken allemaal wat grootser gearticuleerd. Een tweeklank is altijd in beweging: hij begint met een wat opener mond dan dat hij eindigt. In de Poldernederlandse uitspraak is … [Lees meer...] overKlankencyclopedie van het Nederlands (38): [ɛi]
Allergoloog
Door Viorica Van der RoestHooikoorts: het lijkt wel of tegenwoordig bijna iedereen er last van heeft. Het journaal op Nederland 1 had er op donderdag 20 juni zelfs een uitgebreid item over. Zou het dan een progressief verschijnsel zijn, of is het toch van alle tijden? Hooikoortsblijkt in ieder geval als woord nog niet zo oud. In het ONW, MNW en VMNW is het niet … [Lees meer...] overAllergoloog
72.095 woorden
Hoeveel praten Kamerleden? Door Marc van Oostendorp Wanneer het Kamerlid Ybeltje Berckmoes-Duindam dit jaar tien keer haar naam had uitgesproken tijdens een plenaire vergadering, had ze evenveel gezegd als ze nu volgens Vrij Nederland heeft gedaan: 32 woorden. Ze had ook alleen de vorige zin kunnen uitspreken. Volgens Vrij Nederland is de VVD'ster de 'backbencher' van … [Lees meer...] over72.095 woorden
De taal van barbaren
Een elegant essay over afscheid nemen, naamvallen, en kijkcijfertaalkunde Door Marc van Oostendorp Dat talen veranderen is op zichzelf al een wonderlijk verschijnsel, merkt Joop van der Horst op in zijn deze week verschenen boek Taal op drift; maar nog wonderlijker is dat ze soms beginnen aan een langdurig proces dat wel honderden jaren kan duren. Terwijl de taalgebruikers … [Lees meer...] overDe taal van barbaren
Pas verschenen: Joop van der Horst, Taal op drift.
Joop van der Horst, Taalopdrift;lange-termijnontwikkelingenintaalensamenleving, uitg. Meulenhoff Amsterdam, 542 blzz.; ISBN 978-90-290-8886-2. (ook verkrijgbaar als e-boek).Meer dan honderd jaar geleden werd al vastgesteld dat een aantal Europese talen lange-termijnontwikkelingen te zien geven. Edward Sapir, en eigenlijk ook al Otto Jespersen, hebben al gewezen op verlies van … [Lees meer...] overPas verschenen: Joop van der Horst, Taal op drift.
Marzel hebben
Door Marc van OostendorpIk dacht altijd dat mijn familie de enige was, maar deze week zei mijn rij-instructeur het ook: je hebt marzel. De uitdrukking blijkt ook goed googlebaar (al moet je er wat verwijzingen naar de rechtse Israëlische politicus Baruch Marzel voor overslaan):we hebben marzel gehad met het weer, de opkomst was top (Facebook-pagina motorclub … [Lees meer...] overMarzel hebben
De enige taal met een ‘zonnetje’?
En hebben we verkleinwoorden te danken aan de Moderne Devotie? Door Marc van Oostendorp Het ging over de Nederlandse identiteit, gisteren bij Het filosofische kwartet, en dus traden er behalve twee wijsgeren en een tv-presentator ook twee neerlandici aan, Lotte Jensen en Frits van Oostrom. Het was allemaal heel interessant, eigenlijk ook omdat de taal, het Nederlands, slechts … [Lees meer...] overDe enige taal met een ‘zonnetje’?
Cúltureel erfgoed, pólitieke elite
Waarom klemtoon soms naar voren schuiftDoor Marc van Oostendorp "Dit is al een paar jaar gaande," schrijft iemand op het Meldpunt Taal, "maar steeds meer hoor ik bij woorden met drie of meer lettergrepen de klemtoon op de eerste lettergreep: cùlturele hoofdstad, Débussy, ìdeale partner, spèctaculaire show. En gisteren (12-06-2913) 3 x in het Tropenmuseum-item tijdens Eén … [Lees meer...] overCúltureel erfgoed, pólitieke elite
Call for papers Morfologiedagen 2013 in Leeuwarden
Deadline: 15 september 2013Vrijdag 13 december 2013 (en afhankelijk van het aantal aanmeldingen ook zaterdag 14 december 2013) Fryske Akademy, Leeuwarden.Na het succesvolle congres in Leiden in september 2012 zal de volgende editie van de Morfologiedagen plaatsvinden in Leeuwarden. De Fryske Akademy – die dit jaar 75 jaar bestaat – heeft de organisatie van de Morfologiedagen … [Lees meer...] overCall for papers Morfologiedagen 2013 in Leeuwarden
De smaak van iets
Over synesthesieDoor Marc van OostendorpIk loop al een paar dagen te denken aan Susanne Clermonts, de zangeres die beter bekend staat als Krause. Hoewel ik eerlijk gezegd nog nooit van Krause had gehoord, of van haar muziek. Ik ben vooral geïnteresseerd in een afwijking van Clermont, en wat die ons kan vertellen over taal.Het zit zo. Susanne was onlangs te gast in het … [Lees meer...] overDe smaak van iets
Spinozaprijs 2013 voor Piek Vossen
Prof. dr. Piek Vossen van de Vrije Universiteit Amsterdam is een van de winnaars van de prestigieuze Spinozaprijs 2013.Prof. dr. P.Th.J.M. (Piek) Vossen (1960) is hoogleraar Computationele Lexicologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij combineert taalwetenschap en informatica om taalkundige verschijnselen te analyseren met computermodellen. Meer informatie bij NWO. … [Lees meer...] overSpinozaprijs 2013 voor Piek Vossen
