Tentoonstelling over geschiedenis van de anatomie bij Bijzondere Collecties UvA

‘De ontdekking van de mens’
Het menselijk lichaam ontleed en verbeeld

Van 28 september 2011 t/m 14 januari 2012 is bij de Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam een tentoonstelling te zien over de geschiedenis van de ontleedkunde: De ontdekking van de mens. Anatomie verbeeld.

Erfgoed van de medische wetenschap

De tentoonstelling verbeeldt de zoektocht van de mens naar de werking van zijn lichaam aan de hand van boeken, prenten, preparaten en modellen uit de medische collecties van de UvA. In 1855 gaf de Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering van de Geneeskunst (KNMG) haar bibliotheek in bruikleen aan de Universiteit van Amsterdam. Deze internationale topcollectie, in beheer bij de Bijzondere Collecties, trekt talrijke onderzoekers uit binnen- en buitenland. Daarnaast bezit de Universiteit van Amsterdam belangrijke, vaak eeuwenoude anatomische preparaten en modellen. Deze zijn ondergebracht in Museum Vrolik in het Academisch Medisch Centrum.

Kroon der schepping of machine?

Met anatomisch onderzoek probeerde men met eigen ogen te ontdekken hoe het lichaam gebouwd was en functioneerde. Maar men hoopte er ook antwoorden mee te vinden op diepere kwesties: het bewijs dat het lichaam een perfecte schepping van God was of een ingenieuze machine. Vanaf de late middeleeuwen werd het lichaam weergegeven in anatomische atlassen. Een prachtig voorbeeld in de tentoonstelling is Andreas Vesalius’ De humani corporis fabrica uit 1543. Vanaf de zeventiende eeuw zijn anatomen in staat om van de lichamen die ze ontleedden delen op sterk water te bewaren voor onderzoek en onderwijs. Modellen maakten aanschouwelijk wat in het echte lichaam soms moeilijk te herkennen is.

Verbeelding, ontleding, interpretatie

Aan de hand van dit bijzondere materiaal stelt de tentoonstelling de vraag centraal die de mens van oudsher heeft beziggehouden: wat betekent het om mens te zijn? Deze vraag wordt uitgewerkt in drie thema’s. De Verbeelding toont hoe men door de eeuwen heen het menselijk lichaam op tekeningen en in diverse grafische technieken heeft weergegeven. De Ontleding laat aan de hand van preparaten en modellen uit Museum Vrolik zien hoe artsen door te snijden in echte lichamen hun anatomische kennis vergroten. Tot slot kijkt de Interpretatie naar de minder tastbare aspecten van deze kennis. Want anatomie is ook een zoektocht naar de relatie tussen lichaam en geest, naar de zetel van de ziel en naar de goddelijkheid én maakbaarheid van de mens.

Museum Vrolik

Tot 1 mei 2012 is Museum Vrolik in het AMC gesloten vanwege een verbouwing en herinrichting. De tentoonstelling ‘De ontdekking van de mens’ biedt mogelijkheid om een selectie van deze rijke anatomische collectie toch te kunnen bezichtigen.

De ontdekking van de mens. Anatomie verbeeld.
Tentoonstelling van 28 september 2011 t/m 14 januari 2012
Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam,
Oude Turfmarkt 129 (Rokin), Amsterdam
Open di-vrij 10-17 uur, za-zo 13-17 uur
http://www.bijzonderecollecties.uva.nl