• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst
Neerlandistiek. Online tijdschrift voor taal- en letterkunde

Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

  • Over Neerlandistiek
  • Contact
  • Homepage
  • Categorie
    • Neerlandistiek voor de klas
    • Vertelcultuur
    • Naamkunde
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Archief
    • 10 jaar taalcanon
    • 100 jaar Willem Frederik Hermans
  • Jong Neerlandistiek
  • Frisistyk
  • Mondiaal

De terugkeer van het huwelijken

17 februari 2014 door Marc van Oostendorp Reageer

Door Marc van Oostendorp

“Mendy en haar man”, schreef de Leidse universiteitskrant Mare vorige week in een artikel over studenten die getrouwd zijn, “werden aangestoken door stelletjes om hun heen, die bij bosjes aan het huwelijken sloegen.” Aan het wat?

Het woord huwelijken komt, anders dan het afgeleide woord uithuwelijken, nauwelijks voor in het Nederlands. Je vindt het in de bijbel (‘Verbiedende te huwelijken, gebiedende van spijzen te onthouden, die God geschapen heeft,…’ 1 Timotheüs 4:3) en het staat in het WNT met alleen maar 17e-eeuwse citaten (‘Sal ick dan… moeten Houwelijcken?’, Coornhert). In Van Dale staat het werkwoord niet.

Verbogen vormen van het werkwoord zijn bijna niet te vinden. Je moet waden door een bad van hij huwelijkt zijn dochter uit. Toch vind je een enkele vorm wel, zoals in een berichtje van tien jaar geleden  in een wat specialistischere betekenis op een forum voor audiofielen:

Of anders toch zo’n betere Marantz. Een SR-12 (onder de 4500 euro), maar ook een 9300 (onder de 3000 euro) of een 8300 (net boven de 2000 euro) is echt een heel mooi apparaat. En hij huwelijkt met jouw speakers.

De bedoelde betekenis komt verder alleen voor in de onverbogen vorm, en dan nog lijkt het vaak een verschrijving:

De koets was soms mikpunt voor protest (zoals bij het huwelijken van Beatrix in 1966 en Willem-Alexander in 2002) en van spot – een paar kritische pamfletten tegen de koets staan ook afgedrukt.

Ik neem aan dat hier eerst de huwelijken stond, en toen het lidwoord veranderd is in het, of juist eerst het huwelijk, dat toen veranderd is in het.)

Maar hoe dood zo’n woord ook lijkt, kennelijk kan het ineens weer tot leven komen. Ik vermoed dat het ook eigenlijk opnieuw ontstaan is, uit het zelfstandig naamwoord. Dat heeft vaak een wat kinderlijk effect (“In Indië waren jonge soldaten, / die niet uit bed wilden. / Ik sleurde ze eruit: ‘Vooruit, het / is oorlog. Je moet oorlogen.'”, Gerard Reve)

Ik geloof dat aan het huwelijken slaan in het artikel in Mare hetzelfde effect heeft. De uitdrukking komt verder op heel Google niet voor. Het klinkt een beetje meewarig. Hoewel de journalisten van Mare hun best doen de jonge bruid serieus te nemen, verraden ze een nieuwe uitdrukking net even hun ware gevoel over die onverantwoorde manier van doen. 

Delen:

  • Afdrukken (Opent in een nieuw venster) Print
  • E-mail een link naar een vriend (Opent in een nieuw venster) E-mail
  • Share op Facebook (Opent in een nieuw venster) Facebook
  • Delen op WhatsApp (Opent in een nieuw venster) WhatsApp
  • Delen op Telegram (Opent in een nieuw venster) Telegram
  • Delen op LinkedIn (Opent in een nieuw venster) LinkedIn

Vind ik leuk:

Vind-ik-leuk Aan het laden...

Gerelateerd

Categorie: Artikel Tags: taalkunde, taalverandering, woord

Lees Interacties

Laat een reactie achterReactie annuleren

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Primaire Sidebar

Gedicht van de dag

Elise Vos • Het bewaren van een mens

uit je botten bouwde ik
twee nieuwe lichamen
profeten van een oud geloof
een tweeling die bestond
uit goed en kwaad

➔ Lees meer

Bekijk alle gedichten

  • Facebook
  • YouTube

Chris van Geel

VOORUITGANG

Precisie is de grondslag van de moderne industrialisatie.
– Zo is de poëzie nog ergens goed voor.

Bron: Barbarber, januari 1968

➔ Bekijk hier alle citaten

Agenda

27 maart 2026: Culturele verbeeldingen van het Waddengebied

27 maart 2026: Culturele verbeeldingen van het Waddengebied

23 februari 2026

➔ Lees meer
13 maart 2026: Westerse boeken met een Japans tintje

13 maart 2026: Westerse boeken met een Japans tintje

23 februari 2026

➔ Lees meer
28 februari 2026: Lezing Die Wrede Een met die Rode Baard en sy viervoetige jambes

28 februari 2026: Lezing Die Wrede Een met die Rode Baard en sy viervoetige jambes

22 februari 2026

➔ Lees meer
➔ Bekijk alle agendapunten

Neerlandici vandaag

sterfdag
1966 Arie Bouman
➔ Neerlandicikalender

Media

Waarom voelt prima zo passief aggressief?

Waarom voelt prima zo passief aggressief?

23 februari 2026 Door Redactie Neerlandistiek 1 Reactie

➔ Lees meer
De Twintigers: Juicy

De Twintigers: Juicy

22 februari 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
Safae el Khannoussi Translation Project

Safae el Khannoussi Translation Project

21 februari 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
➔ Bekijk alle video’s en podcasts

Footer

Elektronisch tijdschrift voor de Nederlandse taal en cultuur sinds 1992.

ISSN 0929-6514
Bijdragen zijn welkom op
redactie@neerlandistiek.nl
  • Homepage
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Over Neerlandistiek
  • De archieven
  • Gebruiksvoorwaarden
  • Privacy­verklaring
  • Contact
  • Facebook
  • YouTube

Inschrijven voor de Dagpost

Controleer je inbox of spammap om je abonnement te bevestigen.

Copyright © 2026 · Magazine Pro on Genesis Framework · WordPress · Log in

  • Homepage
  • Categorie
    • Voor de klas
    • Vertelcultuur
    • Naamkunde
  • Archief
    • 10 jaar taalcanon
    • 100 jaar Willem Frederik Hermans
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Jong Neerlandistiek
  • Frisistyk
  • Mondiaal Neerlandistiek
  • Over Neerlandistiek
  • Contact
%d