Misschien heb ik de verkeerde vrienden, maar ik ken helemaal niemand die het Groot Dictee der Nederlandse Taal een leuk programma vindt.

Ik heb het zelf één keer gezien. Wat is dat programma saai! Eindeloos lang worden allerlei bizarre zinnen herhaald. En nu in stukjes. Eindeloos lang. Worden allerlei. Bizarre zinnen herhaald.

Eindeloos lang worden allerlei bizarre zinnen herhaald.

Tussendoor komt de jury grappig doen over hoeveel fouten de deelnemers hebben gemaakt en slaan zogeheten BN’ers en BV’ers daar ook nog ironische kwinken over. Waarom iemand naar zoiets zou willen kijken is een van de middelgrote raadsels in dit leven. Maar zolang ze aan het Dictee meedoen, gooien ze niet met vuurwerk, zoals een oud spreekwoord luidt. En nu in stukjes.

Goed gesprek

Dat mensen eraan willen meedoen, dat begrijp ik dan weer wel. Avonden lang woordjes stampen, de moeilijkste gevallen inspreken op je iPhone, zodat je er tijdens het hardlopen steeds weer naar kunt luisteren: het is een overzichtelijke sport die dus bovendien resulteert in het allersaaiste sportprogramma aller tijden.

Dat Warna Oosterbaan er gisterenavond in een artikel voor NRC Handelsblad over klaagde dat het programma niet over taal gaat, vind ik dan ook een beetje overdreven: dat is net zoiets als klagen dat DWDD niet gaat over een goed gesprek, of het Journaal niet over wat er echt belangrijk is op de wereld. Wat wil je dan.

Viool

Uiteindelijk blijkt het Oosterbaan om iets heel anders te doen: de komst van een echt, liefst dagelijks, taalprogramma op de vaderlandse tv. ‘Een programma dat laat zien hoe interessant die taal is, hoe die in elkaar zit en zich ontwikkelt.’

Kijk, dáárover fantaseer ik ook al heel lang. Het lijkt me een beetje ouderwets om zoiets nog op de tv te willen doen, maar een mooi YouTube-kanaal met professioneel gemaakte filmpjes, zoiets moet toch haalbaar zijn. Taallessen voor beginners, zoals Oosterbaan zegt. En voor de gevorderden ingewikkeldere taalkundige kwesties uitgelegd, oude en nieuwe dichtbundels zorgvuldig en deskundig geanalyseerd en als afsluiter een van de Milfjes die iets op de viool speelt. Dat heeft inderdaad niet zoveel met taal te maken, maar de boog kan niet altijd gespannen zijn.

Briljant idee

Maar een tv-programma is natuurlijk ook mooi. Helaas heeft de Nederlandse omroep een niet erg gelukkig huwelijk met dit soort onderwerpen. Het wordt al snel te ingewikkeld. Een paar jaar geleden was ik als adviseur betrokken bij een serie op de Nederlandse tv. Ik zal nooit het moment vergeten dat de eindredacteur binnen kwam vallen omdat hij zo’n briljant idee had: “We gaan iets met Bekende Nederlanders doen!” (Wat we met die mensen gingen doen moest toen nog bedacht worden; het antwoord bleek uiteindelijk te zijn: interviewen.)

Maar de Vlaamse tv heeft een aantal jaar geleden laten zien hoe het moet en kan, met de amusante en toch informatieve serie Man over woord. Zo’n soort serie, maar dan iedere dag – behalve één keer per jaar, als het Groot Dictee wordt uitgezonden.