De Vereniging voor Limburgse Dialect- en Naamkunde en Veldeke Limburg nodigen u uit tot deelname aan hun feestelijk congres dat zij organiseren n.a.v. de jubilea 90 jaar Veldeke en 40 jaar VLDN.

Dialect in het hart en onder de loep
Dialectonderzoek en dialectcultuur in Limburg
Zaterdag 19 november 2016

Kasteel Groot Buggenum,
Loorderstraat 3, 6096 NE Grathem (NL)
Tel. +31 (0)475 452835

Programma

v.a. 9.30 Verwelkoming met koffie/thee

10.00 Opening door de voorzitters, dr. Dany Jaspers en mr. Lei Pennings.

Na elke lezing is er ruimte voor een korte discussie.
10.10 Dhr. Thieu Wieërs, Historische inleiding: Grathem en Grathem is twee.

10.40 dr. Michiel de Vaan,
Het Leudal en het Land van Horn: Dialect en landschap tussen Peel, Maas en Thorn.

11.20 drs. Gerald van Berkel,
Enkele toponymische elementen in Limburgse plaatsnamen tot 1500.

12.00 prof.dr. José Cajot,
De impact van de tweetonigheid op het Maastrichtse klinkersysteem.

12.45 Lunch: Limburgse koffietafel.

13.45 Verenigingsnieuws/Huishoudelijke vergadering voor de VLDN-leden.

14.15 Bezoek aan het kasteel o.l.v. de kasteelgidsen.

15.15 drs. Luc Wolters, 90 jaar Veldeke.
Optreden van De Kamazollekes, Lonerlandse volksmuziek.

17.00 Toespraak door burgemeester Arno Verhoeven en wethouder Arno Walraven van gemeente Leudal. Receptie aangeboden door het gemeentebestuur.

18.30 Einde.

Deelname aan het congres is gratis, maar aanmelding tegen 10 november noodzakelijk. U kunt mailen naar secretariaat@vldn.be of schrijven naar Secretariaat VLDN, Borneveldstraat 38, 3020 Herent (B) met vermelding van uw naam + het aantal personen dat het congres wenst bij te wonen. Ook of u zich wenst in te schrijven voor de lunch (prijs 15 euro, ter plaatse af te rekenen), het kasteelbezoek resp. de receptie. Er is gratis parkeergelegendheid in de nabije omgeving van het kasteel. U vindt hier een plannetje van Grathem.

Het kasteel is te bereiken via de A2/E25 Maastricht-Eindhoven (afrit 41 Grathem) en de N273 Maaseik-Roermond (Napoleonsweg). Komende van de A2 rijdt u na 1,3 km aan de verkeerslichten naar links richting Grathem (Brugstraat). Bij het binnenrijden van Grathem, na 500 m, net voor het beekje, slaat u linksaf. Na 500 meter ligt het kasteel aan de rechterkant. U kunt parkeren op de parkeerplaats voor
het kasteel. Binnen de toegangspoort zijn geen auto’s toegestaan. Het kasteel wordt vanaf
de afslag op de Napoleonsweg met bruine bordjes aangegeven.

Met het openbaar vervoer: Neem de trein tot station Roermond of station Weert. Zie ook www.9292.nl voor uw gedetailleerde reisplanning openbaar vervoer. Dan vervolgt u de reis met de bus naar Kasteel Groot Buggenum. Reistijd circa 20-30 minuten. Vanaf bushalte centrum, Grathem: Ga in zuidoostelijke richting op de Brugstraat naar de Loorderstraat. Sla rechtsaf naar de Loorderstraat. Het kasteel bevindt zich aan de rechterkant.

Inschrijvingsstrook – Congres 19 november 2016

Naam: ………………………………………………………………………………………………………………………………….

Adres: ………………………………………………………………………………………………………………………………….

□ Ik neem met …. pers. deel aan het 42e congres op 19 november 2016 in kasteel Groot Buggenum, Grathem (Leudal, NL) en wens in te schrijven voor:

□ – de lunch à € 15,- p.p. (ter plaatse te betalen) met …. pers.

□ – het kasteelbezoek o.l.v. lokale gidsen (gratis) met …. pers.

□ – de receptie aangeboden door het gemeentebestuur v. Leudal met …. pers.

Datum: ………………… Handtekening: ………………………

Abstracts taalkundige lezingen

“Dialect in het hart en onder de loep”

Michiel de Vaan:

“Het Leudal en het Land van Horn: Dialect en landschap tussen Peel, Maas en Thorn”

Het Leudal en het Maaslandse deel van het oude Graafschap Horn zijn in de Limburgse dialectologie minder intensief bestudeerd dan enkele andere delen van Nederlands-Limburg. Landschappelijk vormt dit gebied een relatieve eenheid van vruchtbare beekdalen tussen de Maas ten oosten en de Peel en andere veengebieden ten noorden, oosten en zuidwesten. Er bestaat ook een relatief grote dialectologische eenheid, die in recente tijd in elk geval door de oriëntatie op Roermond versterkt wordt. Hoe ver die invloed teruggaat is een onopgeloste vraag, en daarnaast moet onderzocht worden, wat de invloed van de kleinere bestuurscentra Horn en Thorn is geweest. Aan de westrand speelt ook de invloed van Weert een rol.

Michiel de Vaan (°1973) doceert en onderzoekt de geschiedenis van de Indo-Europese taalfamilie. Speerpunten daarbij vormen de Germaanse talen en de Limburgse dialecten. Hij groeide op in Helden en Grathem. Tot 2014 universitair hoofddocent aan de Universiteit Leiden, sinds dat jaar verbonden aan de universiteiten van Lausanne en Zürich. Van 2009 tot 2015 was hij voorzitter van de VLDN; deze functie gaf hij vanwege zijn verhuizing naar Zwitserland op, maar bleef lid van het bestuur.

Gerald van Berkel:

“Enkele toponymische elementen in Limburgse plaatsnamen tot 1500”

Op basis van de gegevensverzameling van het binnenkort te publiceren geheel vernieuwde woordenboek van Nederlandse plaatsnamen is per provincie een top-twintig samengesteld van de meest voorkomende toponymische elementen. De elementen uit de Limburgse top-twintig die licht kunnen werpen op de nederzettingsgeschiedenis van deze provincie en de aangrenzende gebieden vormen het vertrekpunt voor nader onderzoek.

Gerald van Berkel (°1958) studeerde Nederlands en Oudgermanistiek in Groningen en IJslands aan de universiteit van Reykjavík. Hij is coauteur van “Het plaatsnamenboek” (in 1995 uitgegeven als “Prisma Nederlandse plaatsnamen”) en van “Het nieuwste voornamenboek”. Hij heeft onder andere medewerking verleend aan de Taalkalender van Onze Taal en aan een onderzoeksmethode, uitgewerkt in “Veldnamen als historische bron”.

José Cajot:

De impact van de tweetonigheid op het Maastrichtse klinkersysteem

De Maastrichtse sleeptoon wordt op een melodie van de Vlaamse toondichter Armand Preud’homme bezongen in het bekende carnavalslied “Mestreech is neet breid, meh Mestreech dat is laank” van De Zingende Pótsvrouwe.

Aan de belangstelling van de dialectologie is de krachtige inwerking van de sleeptoon – en zijn tegenpool: de stoottoon – op de klankontwikkeling van het Limburgs-Rijnlandse dialectgebied evenmin ontsnapt. Toch is de fonologische relevantie van het verschijnsel in de Maastrichtse grammaires en dictionaires nooit systematisch beschreven.

José Cajot (°1946) was hoogleraar Duitse taalkunde (Brussel) en is algemeen secretaris van de Koninklijke Commissie voor Toponymie en Dialectologie (Brussel), tevens uitgever van haar wetenschappelijk tijdschrift Handelingen van de KCTD/Bulletin de la CRTD. Medeoprichter en bestuurslid van de Vereniging voor Limburgse Dialect- en Naamkunde. Wetenschappelijke activiteit: Nederlandse en Duitse taalkunde, grensdialecten, standaardtaalnormen, historische taalkunde.