Gegroet, vrienden van de verscheiden neerlandici! Gisteren was het 1 april, een datum waarop sommigen onder u wellicht het slachtoffer zijn geworden van, of zich onledig hebben gehouden met de een of andere 1-aprilgrap, maar de ware neerlandicus met historisch besef heeft natuurlijk gisteren even stilgestaan bij de sterfdag van Toon Cohen.
Verderop deze week gedenken wij nog een neerlandicus die sommigen onder u nog in leven hebben meegemaakt. Er zijn maar weinig neerlandici naar wie een prijs genoemd is, maar hij is er een van (en ik zou niet eens zo gauw een tweede kunnen verzinnen, maar dat is dan de open bonusvraag voor vandaag).
Wie is hij?
Cornelis Kruyskamp. ‘Kruyskamp sterft op 6 april 1990, een van de laatste neerlandici die op bijna alle deelgebieden van de neerlandistiek goed thuis was,’ besluit Hans Heestermans het levensbericht (http://dbnl.org/tekst/_jaa003199301_01/_jaa003199301_01_0012.php).
De Kruyskamp-prijs van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde is naar hem genoemd.
Dat is goed, maar er blijkt deze week nog een neerlandicus te zijn naar wie een ‘award’ genoemd is.
Nico Scheepmaker, overleden 5 april 1990; weliswaar Slavist van opleiding, maar bekend als vertaler, dichter en bovenal sportjournalist en -columnist. Sinds 2004 wordt de Nico Scheepmaker Beker uitgereikt voor het best sportboek van het jaar.
Ik moet eerlijk bekennen dat Nico Scheepmaker niet in de collectie zat (geen Nederlands gestudeerd). Tja, hij zit een beetje op de grens van neerlandicus, denk ik.
Ik denk dat dit de eerste keer wordt dat een vraag in deze quiz niet wordt beantwoord met het antwoord dat ik in gedachten had. Het is allemaal niet fout, natuurlijk, maar de man die ik bedoelde is nog niet langsgekomen. En hij is nog wel minder dan een decennium geleden overleden.
Ik noem met grote eerbied nog Anthony Mertens, overleden op 4 april 2009, maar bij mijn weten is naar hem geen prijs genoemd. Datzelfde geldt voor Rudy Kousbroek, die op 4 april 2010 het tijdelijke verwisselde met het eeuwige. Ik heb werkelijk geen idee wie het kan zijn. Wel hebben we veel overleden neerlandici zien passeren vandaag, dus alle verlies is toch winst.
Vandaag (4 april) is de sterfdag van Ton Vallen, naar wie de Ton Vallen Award genoemd is, en die tevens de eerste neerlandicus in deze quiz is, wiens naam niet geraden is. Moge hij alsnog gedacht worden!
Dan de open bonusvraag: het hangt er een beetje van af wat je precies onder een ‘neerlandicus’ verstaat, maar wanneer je streng bent en als criterium neemt dat iemand ten minste een opleiding op het gebied van de Nederlandse taal- en letterkunde of de Germaanse filologie moet hebben gevolgd, vind je inderdaad niet veel neerlandici naar wie een prijs is genoemd. Ik kwam uit bij Herman de Coninck, A.L. Snijders (nog volop in leven), Willem Wilmink, Jozef Vercoullie en Henriette de Beaufort (die overigens als neerlandica niet is afgestudeerd). Ook Gerrit Komrij mag van mij meedoen. J. Greshoff en G.H. ’s Gravesande zijn twijfelgevallen.
Over foneticus Toon Cohen willen de lezers van deze rubriek wellicht nog wel wat meer weten.
Even Wikipedia raadplegen:
https://nl.wikipedia.org/wiki/Antonie_Cohen