Voorwerp en herinnering: studenten uit de internationale Neerlandistiek vertellen (1)

De Universiteit van Nottingham in Engeland is een van de vele instituten wereldwijd waar Nederlands gestudeerd kan worden. Twee studenten bieden vandaag en morgen een kleine blik op hun leven. Ze hebben allebei een semester in Nederland doorgebracht, waarna ze hun bachelorstudie afrondden in Nottingham. In hun laatste examen schreven ze over een voorwerp, verbonden aan hun Nederlandse herinneringen. Vandaag verschijnt de eerste bijdrage, morgen de tweede.

Helaas zit er aan deze mooie teksten ook een droevig randje. Ze zijn geschreven door een van de laatste lichtingen studenten Nederlands in Nottingham. Ondanks een breedgedeelde interesse voor de taal in het Verenigd Koninkrijk, zullen er volgend jaar nog maar twee plaatsen zijn in dit buurland waar het vak geleerd kan worden. Aan de twee schrijvers van deze blog zal het in ieder geval niet gelegen hebben: zij voerden actie voor het behoud van hun studie.(Anna P.H. Geurts).

Door Hannah Campbell

Hij leek op een kleine, vreemde planeet. De grote soes was stil op een wit bord gezet, dat zelf op een tafel met formica-blad was gestaan. De omgeving was vol geluid en mensen, die een beetje te veel hadden gedronken en nog meer zouden hebben. Voor een Engelse is Nederlands carnaval iets overweldigends – de grote wagens, de bizarre wezens als uit een sprookje, de liedjes in een raar accent… in ieder geval was het zo voor mij. Ik was met honderden vreemde Nederlanders in dit kleine café samengeperst en dit was pas mijn tweede dag in Nederland! Ik herinner mij de kriebels in mijn buik en de opgroeiende angst voor mijn nieuwe baan. Mijn eerste indruk van Nederland was dit feest, vol geluid en kleuren en claustrofobie! Maar als ik naar de tafel heb gekeken, en mijn ogen op deze Bossche bol heb gelegd, voelde ik me voor de eerste keer een beetje thuis. De chocoladebol vol slagroom en suiker bood een soort warme glimlach aan. Alles wordt goed, zei hij, want ik ben hier.

Eten verbindt ons met elkaar. Van kinderen tot volwassenen delen wij levenservaringen door het gebruik en het genot van eten. Misschien heeft mama of papa iets lekkers in je kindertijd gebakken. In tijden van verdriet hebben we altijd eten nodig dat ons troosten kan. Wat zijn onze sterkste herinneringen van oude feesten? Gebakjes, gerechten, drankjes vol smaak en gezelligheid! Mijn belangrijkste herinneringen draaien om het koken met mijn zus of maaltijden met mijn vrienden. Misschien belangrijker dan al het andere zijn mijn buitenlandjaarherinneringen, die ook met eten verbonden worden.

Als wij naar het buitenland reizen, willen we altijd iets ‘authentieks’ proeven. ‘Hebben jullie een lokaal gerecht?’ vragen we. Waarom? Eten is een gemakkelijke manier in een andere cultuur te kijken. We willen iets meenemen naar huis, om iets van deze cultuur te behouden en liefdevol terug te denken. De smaak van een andere cultuur blijft een lange tijd bij ons, hoewel de vakantie al klaar is. In mijn buitenlandjaar heb ik veel ervaren door het eten. In Oostenrijk heb ik op een berg gestaan en ben daarna een café binnengegaan, waarin ik heerlijk apfelstrudel heb gegeten. Op de Duitse kerstmarkten heb ik van traditionele snoepjes genoten. Voor ik uit Duitsland ben verhuisd, zijn alle taalassistenten in de buurt samengekomen om een groot ‘afscheidsetentje’ te maken om onze nieuwe vriendschappen te vieren. We deelden onze verschillende achtergronden met elkaar door het eten, dat we daarnaar hebben meegenomen.

Maar terug naar de bol. Daar was ik, heel bang voor de toekomst en mijn nieuwe leven in Nederland, maar deze chocoladesoes heeft mij getroost door zijn vriendelijkheid en zijn suikerheid. De bol werd binnen ons kleine groepje gedeeld. Hoewel we niks van elkaar hebben gekend, was dit moment het begin van iets nieuws. Tijdens mijn vier maanden in Nederland was ik zo gelukkig enkele bezoekers te kunnen ontvangen en elke keer zijn we naar de ‘Jan de Groot’-bakkerij gegaan om een Bossche bol te proeven. Het werd voor mij een klein ritueel van warmte en veiligheid in mijn stad van ’s Hertogenbosch. Ik ben van mening dat smaak heel sterk in onze herinneringen blijft – iets te proeven is iets tussen culturen en tijdperken te leren kennen. Voor mij zal de Bossche bol altijd zo een speciale plaats in mijn hart hebben.