Verwarwoordenboek Vervolg (161)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

kleding / kleren                   

Er is soms een klein betekenisverschil, en ook een verschil in gebruik.

kleding           lichaamsbedekking

• Aan ambtskleding en bruidskleding zie je dat kleding nog andere functies heeft dan het lichaam op temperatuur houden.

kleren             lichaamsbedekking, minder formeel

• Even andere kleren aandoen, zit wel zo gemakkelijk.

Kleding is formeler is dan kleren. Daarom heeft kleren niet de voorkeur in: Zorg in dat chique restaurant wel voor gepaste kleren. Een bijzondere vorm van kleding is kledij. Dan gaat het om traditionele klederdracht of feestkledij of om een nog formelere variant van kleding in bijvoorbeeld priesterkledij. En als je dan weer helemaal informeel wilt zijn, gebruik je kloffie.

Het woord kleding kent geen meervoud, net zoals ‘ijs’ en ‘vee’. Het is daarmee ook een verzamelterm voor kleren. Daarom hoort in de volgende zinnen kleding te staan:

• De klerenproductie is al jaren geleden overgebracht naar Bangladesh.
• Bestaat de klerenlijn van Justin Bieber nog?

Maar ook kleren kan als, minder formele, verzamelterm worden gebruikt. Dat zien we niet alleen aan bekende zegswijzen, maar ook in het alledaagse taalgebruik. In de volgende zinnen moet juist het andere woord worden gebruikt:

• Dit lijkt op het sprookje ‘De kleding van de keizer’.
• Kleding maakt de man.
• Dat is hem niet in zijn koude kleding gaan zitten.
• Hoe vaak heb ik niet gezegd: ‘vuile kleding in de wasmand!’
• Vanavond wordt bekend welke celebrity’s uit de kleding gaan!

Nee, ‘Krijg de kleding!’ hoort niet in dit rijtje. Want hier komt klere (meestal zonder -n) niet van kleren maar is het een verbastering van ‘cholera’, zoals in klerelijer.

Het woord kleren is een verkorte vorm van een ouder meervoud voor kleed: klederen, zoals nog in ‘lied-liederen’. Die verkorting zien we trouwens ook in ‘lederen-leren’ (handschoenen). Het woord kleed heeft de meer algemene betekenis van ‘weefsel om iets mee te bedekken’ zoals in dekkleed, vloerkleed. In een enkel geval dient het ook als concrete aanduiding voor een ‘stuk’ kleding of kledij, zoals in priesterkleed. En in Vlaanderen heeft kleed ook de betekenis ‘jurk’ of japon. Daarom kan een lingeriezaak in Antwerpen mannelijk klanten trekken met: Verras je vriendin met een nachtkleedje van kant.

Afbeelding van OpenClipart-Vectors via Pixabay