Vragenlijst over taal en beeldvorming in Nederlandstalige kinderseries

Door Reglindis De Ridder

Nederland en Nederlandstalig België zijn ondertitellanden. Dat betekent dat wij anderstalige films en series meestal niet in het Nederlands laten inspreken, dubben of nasynchroniseren dus, maar ondertitelen. Een win-winsituatie: je hoort de originele taal en krijgt toch de vertaling mee. Het spreekt vanzelf dat dit moeilijk ligt voor jonge kinderen die nog niet of nog niet snel genoeg kunnen lezen. Series en films voor die jongere doelgroep worden dus doorgaans wel gedubd. Er wordt daarom in onze ondertitellanden ook behoorlijk veel gedubd. Daarnaast komen stemacteurs ook in actie bij animatieseries die in Nederland en/of België worden gemaakt. Ook die figuurtjes moeten natuurlijk een stem krijgen.

Of het nu over originele animatieseries gaat of gedubde kinderseries, zodra de stemmen ingesproken moeten worden, moeten er keuzes gemaakt worden. Een daarvan is de cast: bestaat die uit uitsluitend Nederlandse stemacteurs, uitsluitend Belgische of een combinatie van Nederlandse en Belgische stemacteurs? En in het laatste geval: hoe is de verhouding tussen die twee en hoe worden de rollen verdeeld?

Een interessante vraag is nu wat het publiek vindt van de keuzes die anno 2020 gemaakt worden. Met andere woorden: waar kijken kinderen naar, wordt die keuze (mee) bepaald door de variëteit van het Nederlands die erin gehanteerd wordt, wat vinden ouders en andere meekijkende volwassenen (grootouders, tantes, ooms,…) van die varianten, speelt de variëteit een rol als ze beslissen waar de kinderen wel of niet naar mogen kijken?

Er gebeurt weinig onderzoek naar het taalgebruik van kinderseries. Ik heb zelf onderzoek gedaan naar de verhouding tussen de verschillende taalvariëteiten in het Nederlands in Nederlandstalig België (zie hier de korte samenvatting op neerlandistiek.nl en hier de volledige bijdrage in het Engels [pdf]). Nu breid ik het plaatje uit naar het publiek. Ik wil met andere woorden het antwoord weten op de bovenstaande vragen. Daarvoor heb ik een vragenlijst opgesteld, bedoeld voor mensen die soms, of vaak, samen met kinderen naar Nederlandstalige kinderseries en films kijken. De focus ligt op het taalgebruik, maar ik ben ook nieuwsgierig naar hun mening over de bredere beeldvorming: hoe divers zijn de personages, hoe zit het met het genderevenwicht enz.

Om het beeld zo compleet mogelijk te maken, is het natuurlijk belangrijk dat die vragenlijst door zoveel mogelijk mensen in België en Nederland wordt ingevuld. Vandaar mijn oproep: vul mijn vragenlijst (https://survey.su.se/kindertelevisie) in en deel hem met collega’s, kennissen, vrienden, kortom, iedereen die in aanmerking komt. Dit duurt hooguit twintig minuten. Alvast bedankt!