Met je stem kun je van alles overdragen: een zakelijke boodschap en aanwijzingen over hoe die in elkaar zit, maar ook hoe je je voelt over die boodschap, of hoe je je in het algemeen voelt. Je hoort dat iemand verdrietig is, of juist bijzonder verheugd –er zit iets in de stem dat dit weggeeft, dezelfde stem die tegelijkertijd ook verschil maakt tussen

• Ze leerden Benedictíne drinken. (ze deden flink hun best en daarna waardeerden ze het drankje Benedictine).
• Ze leerden Benedictine drïnken (avond en avond zaten ze met het meisje Benedictine in de bar tot zij kon drinken als een zeeman)

In geschreven taal moet je accenten zetten op letters of woorden cursiveren, maar in gesproken taal hóór je het verschil. Tenminste als je niet te oud bent.

In een nieuw artikel in het Journal of Psycholinguistic Research doet een groep Griekse onderzoekers verslag van dit fenomeen. Ze lieten mensen van verschillende luisteren naar ingewikkelde en minder ingewikkelde zinnen die werden uitgesproken in allerlei gemoedstoestanden. Wat bleek: oudere luisteraars waren slechter, vooral in het horen van negatieve emoties. Bovendien bleken ze vooral ingewikkelder interpretaties van zinnen die door intonatie werden afgedwongen niet te vatten.

De twee verschijnselen hebben volgens de onderzoekers een verschillende verklaring. Voor het onbegrip van verdriet en zorgen verwijzen ze naar de zogeheten Socioemotional Selectivity Theory, die stelt dat mensen die dichter bij de dood staan de neiging hebben zich meer te richten op de mooie dingen van het leven en ellende te mijden. De voorkeur voor eenvoudiger interpretaties van zinnen komt dan door een afname van de cognitieve vermogens.

Zo’n dubbele verklaring heeft iets onbevredigends, vooral omdat beide verschijnselen op een bepaalde manier ook als hetzelfde kunnen worden geïnterpreteerd: oudere mensen maken het zich gemakkelijk – lastige emoties laten ze gaan en ingewikkelde zinnen ook. Geef ze maar eens ongelijk.