It Fryske wurd foar it part fan de dei tusken 18:00 en 00:00 oere hat hjoed-de-dei amper wat wei fan dy yn ús buortalen. Op it earste each liket “jûn” neat te krijen te hawwen mei “avond”, “Abend” of it Deenske “aften”. Yn it iere Aldfrysk hiene wy de foarm “even(d)”, dy’t dochs ferrekte bot liket op it Ingelske “eve”. Yn wat letter Aldfrysk fine we oars ek al in foarm dêr’t dy earste lange e brutsen is: iuvn. Datselde ferskynsel sjogge we folle mear, bygelyks yn de plaknamme Jorwert (út Ever-wert, mei in lange earste e). It manuskript Jus Municipale Frisonum (± 1464) hat foarmen as “ioende”, “iond” en “jond”, allegear mei in lange o. In guon parten fan de Wâlden is dy fokaal noch behâlden bleaun, mar yn oare gebieten faak oergien nei it u-lûd fan drûch.
- Door naar de hoofd inhoud
- Skip to secondary menu
- Spring naar de eerste sidebar
- Spring naar de voettekst
Neerlandistiek
Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek
Footer
Faaks is it foar in goed begryp noch tûk om ta te heakjen dat de v him ta in twalippige [w] ûntjûn hat, dat de kloft [ew] ûntstie. Dy is (neffens Dyk) brutsen en dat hat [jo] opsmiten.
Jorwert-brekking is benammen in Westerlauwersk ferskynsel, yn it Easterlauwerske binne der mar in pear gefallen fan bekend. Yn it Frysk fan it Sealterlân wurdt hjoed de dei altyd noch fan ‘Eeuwend’ [ewn̩d] sein. Yn Noard-Fryslân komt Jorwert-brekking alhelendal net foar, dêr wurdt ûnder oaren ‘een’ (Bökinghiird) en ‘inj’ (Feer) sein.