• Door naar de hoofd inhoud
  • Skip to secondary menu
  • Spring naar de eerste sidebar
  • Spring naar de voettekst
Neerlandistiek. Online tijdschrift voor taal- en letterkunde

Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

  • Over Neerlandistiek
  • Contact
  • Homepage
  • Categorie
    • Neerlandistiek voor de klas
    • Vertelcultuur
    • Naamkunde
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Archief
    • 10 jaar taalcanon
    • 100 jaar Willem Frederik Hermans
  • Jong Neerlandistiek
  • Frisistyk
  • Mondiaal

Het warme water in

9 april 2025 door Marc van Oostendorp 2 Reacties

Het wachten is nog op en uitgave van het toneelwerk van Vonne van der Meer. Op de lijst met haar publicaties op Wikipedia prijkt Weiger nooit een dans als zelfstandige titel, maar op Boekwinkeltjes is dat alleen te vinden op cd, in een uitgave van de blindenbibliotheek. En ik weet niet hoe ik nog cd’s moet afspelen. (Als iemand dat boekje heeft, ik wil het graag kopen.)

Wel heeft er in 1994 een tekst in het tijdschriftTirade gestaan met die titel, en dat nummer staat integraal online. Het toneelstuk beslaat er zo’n 25 pagina’s in, dat lijkt me niet genoeg voor een zelfstandige uitgave. Als iemand mijn pogen leest om het verzameld werk van Vonne van der Meer te lezen en beschikt over een uitgave van Weiger nooit een dans, meldt u dan bij mij! Met een scan ben ik al heel blij.

In Tirade is Weiger nooit een dans vooral een dialoog. Een vrouw, een zangeres, komt midden in de nacht, een trap afgestommeld in een hotel. Beneden zit een grijze nachtportier, en tussen de twee ontspint zich een gesprek over het leven en de dood, en vooral over God. Hij was eerder nooit ver weg, maar 1994 was het jaar waarin Van der Meer zich bekeerde,

Weiger nooit een dans is onwerkelijker dan het meeste van Van der Meers werk. Het speelt zich niet af in een omgeving waarvan je je kunt voorstellen dat hij echt bestaat. Of de nachtportier daadwerkelijk bestaat, dat kun je je na afloop afvragen. Misschien was het allemaal een droom of een visioen. Tegelijkertijd worden allerlei thema’s uit Van der Meers werk aangeraakt, om te beginnen de intimiteit die een gesprek met een volslagen vreemde kan hebben (‘Zo’n gesprek als wij nu hebben, kan toch alleen omdat we elkaar nooit meer terugzien?’) De zangeres heeft die ervaring bovendien verhevigd als ze op het podium staat – ook dat thema komen we vaker tegen:

Waarom ik mezelf binnenste buiten keer voor zalen met wildvreemde mensen. Mezelf erin gooi, zonder enige reserve, in het volle licht. Maar ook terug wil, terug de duisternis in, terug onder de rokken van mijn moeder, terug haar lichaam in, het warme water in.

In een eerder verhaal van Van der Meer krijgt de fascinatie voor de vreemdeling vorm in een obsessie van een vrouw voor een ‘man uit München’ van wie haar is verteld dat ze met hem een loge in een theater zal delen. In dit stuk bekent de vrouw dan weer een obsessie met een ‘man uit Essen’, die ze in Essen in de zaal hoopt te zien.

Zo komen in dit stuk allerlei verwijzingen terug naar eerder werk van Van der Meer. Maar het belangrijkst is toch wel de kennismaking met God, die voor de zangeres vooral een Mede-Kunstenaar lijkt te zijn. Door zich in Hem als Collega te verplaatsen, is ze beter gaan begrijpen waarom God zich niet met de mensen bemoeit:

Ineens begreep ik: als je iets maakt dat werkelijk de moeite waard is, laat je het los. Dan is iemand vrij om het beste van het leven te maken, maar ook om het te vernietigen.

De nachtportier heeft lange nagels, en de vrouw begrijpt niet waarom dat zo is, maar de toeschouwer of de lezer denkt natuurlijk: hij is de Duivel. Na de dialoog is er nog een epiloog. De nachtportier is weg, de schoonmaker heeft hem nog nooit gehoord en nog nooit gezien.

Delen:

  • Klik om af te drukken (Opent in een nieuw venster) Print
  • Klik om dit te e-mailen naar een vriend (Opent in een nieuw venster) E-mail
  • Klik om te delen op Facebook (Opent in een nieuw venster) Facebook
  • Klik om te delen op WhatsApp (Opent in een nieuw venster) WhatsApp
  • Klik om te delen op Telegram (Opent in een nieuw venster) Telegram
  • Klik om op LinkedIn te delen (Opent in een nieuw venster) LinkedIn

Vind ik leuk:

Vind-ik-leuk Aan het laden...

Gerelateerd

Categorie: Artikel Tags: 20e eeuw, letterkunde, toneel, Vonne van der Meer

Lees Interacties

Reacties

  1. David Spuesens zegt

    9 april 2025 om 07:38

    In de KB-catalogus is de titel te vinden als een uitgave van de Bezige Bij uit 1996 met 47 pagina’s. Op Bol tweedehands te vinden.

    Beantwoorden
  2. Peter zegt

    9 april 2025 om 09:55

    Zoek bij boekwinkeltjes.nl alleen op titel (niet op naam dus) bij ‘bookshop boekerietje’ voor 3,95 verkrijgbaar.

    Beantwoorden

Laat een reactie achterReactie annuleren

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie gegevens worden verwerkt.

Primaire Sidebar

Gedicht van de dag

Astrid Roemer • Steffi huilt

Het geeft niet Poes
het geeft niet dat we
sterven

➔ Lees meer

Bekijk alle gedichten

  • Facebook
  • YouTube

Chris van Geel

WINTERMIDDAG

De engelen knopen licht aan elkaar,
de regenboog stijgt uit het dorre hout,
een vuur brandt in een wak boven de duinen.

Overal valt licht – tot witte hagel opspringt
van de met droge bladeren bedekte grond,
geschrokken vleugelloze insecten, engelen –
hun donzen huid smelt blank,
doorzichtig om een wit skelet –
zo straks nog bezig in het licht,
gescheiden nu, snel weggerold,
gekropen onder het gekruld bruin blad.

Bron: De Gids, november 1958

➔ Bekijk hier alle citaten

Agenda

31 januari 2026: Glanzende geheimenis / Hemelse vreugde – over P.C. Boutens 

31 januari 2026: Glanzende geheimenis / Hemelse vreugde – over P.C. Boutens 

12 januari 2026

➔ Lees meer
25 januari 2026: Wel verdiend, niet ontvangen

25 januari 2026: Wel verdiend, niet ontvangen

8 januari 2026

➔ Lees meer
17 januari 2026: Grondvergadering Jacob Campo Weyerman

17 januari 2026: Grondvergadering Jacob Campo Weyerman

7 januari 2026

➔ Lees meer
➔ Bekijk alle agendapunten

Neerlandici vandaag

geboortedag
1884 Herman Buiskool
1939 Jacques Hamelink
1948 Saskia Daalder
sterfdag
2015 Wam de Moor
➔ Neerlandicikalender

Media

In gesprek met auteur Jeroen Theunissen

In gesprek met auteur Jeroen Theunissen

12 januari 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
Ik zie op tegen interviews…

Ik zie op tegen interviews…

11 januari 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
Johanna Coomans, Margaretha van Godewyck en Gesina Brit

Johanna Coomans, Margaretha van Godewyck en Gesina Brit

10 januari 2026 Door Redactie Neerlandistiek Reageer

➔ Lees meer
➔ Bekijk alle video’s en podcasts

Footer

Elektronisch tijdschrift voor de Nederlandse taal en cultuur sinds 1992.

ISSN 0929-6514
Bijdragen zijn welkom op
redactie@neerlandistiek.nl
  • Homepage
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Over Neerlandistiek
  • De archieven
  • Contact
  • Facebook
  • YouTube

Inschrijven voor de Dagpost

Controleer je inbox of spammap om je abonnement te bevestigen.

Copyright © 2026 · Magazine Pro on Genesis Framework · WordPress · Log in

  • Homepage
  • Categorie
    • Voor de klas
    • Vertelcultuur
    • Naamkunde
  • Archief
    • 10 jaar taalcanon
    • 100 jaar Willem Frederik Hermans
  • E-books
  • Neerlandistische weblogs
  • Jong Neerlandistiek
  • Frisistyk
  • Mondiaal Neerlandistiek
  • Over Neerlandistiek
  • Contact
 

Reacties laden....
 

    %d