Men zoemde dit weekeinde op Twitter: Robbert Dijkgraaf heeft een fout gemaakt! De slimste man van Nederland schreef in zijn column in NRC Handelsblad: - Die factor 1200 in veiligheid tussen trein en motor zou men toch gemakkelijk tot een fan van het openbaar vervoer maken. In die zin gebruikte Dijkgraaf men als lijdend voorwerp, en normaal gesproken mag dat niet, zegt … [Lees meer...] overDe slimste man van Nederland maakt taalfout!
Lezen en schrijven zonder moeite
Al dat dat geschrijf op het internet — waarom moeten mensen dat allemaal doen? Tijdschriften als Wired en weblogs als Sargasso besteedden de laatste tijd aandacht aan het Amerikaanse bedrijfje Narrative Science. Dat bedrijfje biedt de volgende dienst aan: je geeft ze een bak met data (allerlei tussenstanden in voetbalwedstrijden, of de fluctuaties op de beurs) en de computer … [Lees meer...] overLezen en schrijven zonder moeite
Belastingdienst als Engels woord
"De Engelse taal groeit nog steeds aan", schreef onder andere De Standaard deze week, "maar minder snel." De krant baseerde zich daarbij op een wetenschappelijk artikel van een soort dat de laatste jaren wel vaker verschijnt: zich baserend op enorme databases voeren onderzoekers enkele slimme statistische bewerkingen uit en komen daarna met allerlei … [Lees meer...] overBelastingdienst als Engels woord
Zomaar een gesprekje in crisistijd
(22 maart 2012; de sprinter van Amsterdam Zuid naar Leiden. Het treinverkeer is al de hele dag ontregeld. Een conducteur treedt de coupé binnen. Een reiziger kijkt sikkeneurig.) -Goedenavond. - Nee hoor, het is twee minuten voor zes, dus u moet zeggen: goedemiddag. - Nee, ik wil zeggen: goedenavond! - Heus, meneer, het klokje op mijn telefoon staat uiterst nauwkeurig afgesteld. … [Lees meer...] overZomaar een gesprekje in crisistijd
De toekomst van het Nederlands
Kun je de toekomst van het Nederlands voorspellen? Natuurlijk niet. Om te weten wat er met onze taal gaat gebeuren in de komende 500 jaar, moet je weten wat er met de Nederlanders gaat gebeuren — en wie kan dat weten? Het is wel leuk om het te proberen. Het onvolprezen Vlaamse tv-programma Man over woord had vorig jaar een item waarin ze een simpel dialoogje in de taal van … [Lees meer...] overDe toekomst van het Nederlands
Radiostilte voor de taal
Deze week wordt de laatste aflevering uitgezonden van Klare Taal, het enige radioprogramma dat er nog was over taal. Tijdens de jaren tachtig en negentig had je de Taalshow, waaraan alle toenmalige taalliefhebbers en taalkundigen weleens meededen, en Frank Jansen had een wekelijke enthousiasmerende taalrubriek in de TROS Nieuwshow op zaterdagmorgen. … [Lees meer...] overRadiostilte voor de taal
Laten we Van Dale kopen!
Het was heel even schrikken, het nieuws gisteren dat uitgeverij Van Dale in de aankoop staat. Het zou toch niet waar zijn! Er gaat toch niet weer een essentieel onderdeel van onze taalcultuur roemloos ten onder, omdat het aanstonds wordt aangekocht door een groot Chinees concern! … [Lees meer...] overLaten we Van Dale kopen!
De wereld veroveren met lelijke zinnen
De Jonge Akademie is een sympathieke club van vijftig wetenschappers uit allerlei vakgebieden, van medicijnen tot en met letterkunde, die nadenken over de plaat van de wetenschap in de Nederlandse samenleving. Vrijdag brachten ze een ook al sympathiek rapport uit, Tussen onderzoek en samenleving, waarin aanbevelingen worden gedaan over hoe de wetenschap dichter bij 'het grote … [Lees meer...] overDe wereld veroveren met lelijke zinnen
Waarom mensen sneller praten als je ouder wordt
De afgelopen weken mocht ik in Leiden een Studium Generale geven. Wat komen daar toch leuke mensen op af! Over het algemeen wat oudere mensen die alle tijd en geduld hebben, die vriendelijk naar de spreker glimlachen terwijl hij praat maar niet bang zijn om na afloop ook wat kritische vragen te stellen! Tijdens de vragenronde aan het eind kwam één aspect, dat ik tijdens de … [Lees meer...] overWaarom mensen sneller praten als je ouder wordt
Waarom proeven fijn is en ruiken niet
De discussie over de vraag of je kunt zeggen dat iets 'lekker smaakt' (sommige mensen, waaronder ik, vinden dat dit een beetje vreemd klinkt terwijl we wel 'lekker ruiken' kunnen zeggen; anderen vinden dat bijgeloof) kreeg gisteren een nieuwe wending toen iemand opmerkte dat er verschil is tussen de volgende twee zinnen: - De kaas ruikt. - De kaas smaakt. De eerste zin betekent … [Lees meer...] overWaarom proeven fijn is en ruiken niet
Dat smaakt naar bijgeloof
Ik verspreid bijgeloof en onzin, althans ik draag ertoe bij dat u blijft volharden in uw bijgeloof en onzin. Als u denkt dat vrijdag de dertiende gevaarlijk is, spreek ik u niet tegen, integendeel. Dat beweert althans de weblogger Taalprof. Wat is er aan de hand? Gisterenmiddag las een twitteraarster een taaladvies op de website van Onze Taal, waarin beweerd werd dat de … [Lees meer...] overDat smaakt naar bijgeloof
Face rijmt op reet. En wat doet de regering?
Foto: FaceMePLS Waarom maakt iedereen zich zo druk over de centjes, terwijl er een waar maatschappelijk debat is losgebarsten over een van de ankers van de Nederlandse cultuur? Over een onderwerp waar iedere Nederlander een mening over heeft, omdat hij er minstens één keer per jaar aan moet geloven — het rijm. Voor- en tegenstanders roeren zich en schrijven felle pamfletten … [Lees meer...] overFace rijmt op reet. En wat doet de regering?
Taal is een Qwerty-bord
Kan de Nederlandse taal verbeterd worden? Vrouwendag is weliswaar alweer bijna een week geleden, maar de vraag is sindsdien nog niet opgehelderd. Op die dag opende de filmmaakster Patricia Niedzwiecki een drietalige website, Femilang.org die aan deze materie gewijd is. (Opgelet, deze door de Brusselse staatssecretaris Bruno De Lille geopende website is zonder twijfel de … [Lees meer...] overTaal is een Qwerty-bord
ze Breken gemakkelijk af
Het zal wel geen toeval zijn dat De buurman, de titel van Voskuils posthume roman, bijna hetzelfde klinkt als Het bureau. Het nieuwe boek is een vervolg op de successerie en er tegelijkertijd een spiegelbeeld van. Waar Maarten en Nicolien in Het bureau vaak ruzie hadden over Maartens werk, daar kibbelen ze in het nieuwe boek over Nicoliens vriendschap met de homoseksuele buren. … [Lees meer...] overze Breken gemakkelijk af
Linda werkt bij een bank
Linda heeft theaterwetenschappen gestudeerd, probeert zoveel mogelijk vegetarisch te leven, woont alleen met twee poezen en is 'ondanks de rechtse praatjes' nog steeds geabonneerd op de Volkskrant. Welk van de onderstaande twee beschrijvingen is het waarschijnlijkst op Linda van toepassing? Ze werkt bij een bank. Ze werkt bij een bank en is lid van GroenLinks. De meeste … [Lees meer...] overLinda werkt bij een bank
Dieventaal
Een maand geleden werd in Antwerpen de Taalunie-scriptieprijs uitgereikt, een prijs voor de beste masterscriptie over Nederlandse taalkunde. (De prijs ging dit jaar naar Barbara Snel uit Leiden.) Bij die gelegenheid hield de jonge schrijver Daan Heerma van Voss een toespraakje, waarin hij zich plaatste in de traditie van schrijvers die denken dat hun stijl verbetert door deze … [Lees meer...] overDieventaal
Steeds weer die garnalenhersens
Foto: Perpetualplum Hét glorieverhaal van de Nederlandse recherche in de afgelopen tien jaar was de zoektocht naar de schrijver van de kogelbrieven tien jaar geleden. In de jaren 2002 en 2003 ontvingen allerlei bekende Nederlanders — van Katja Schuurman tot en met koningin Beatrix — een doodsbedreiging in een brief met een kogel. Door allerlei ingenieuze technieken wist de … [Lees meer...] overSteeds weer die garnalenhersens
Een vriendin die meeuwpje zegt
Foto: Ebelien Wie wil er geen vriendin die meeuwpje zegt? Ik had eerder deze week de p nog niet tot de saaiste medeklinker van het Nederlands uitgeroepen of de weetjes en feitjes buitelden binnen. Het interessantst vond ik wat Marcel Plaatsman via Twitter meldde: M'n vriendin zegt dingen als "mouwpje". … [Lees meer...] overEen vriendin die meeuwpje zegt
Een nieuw soort Tante Betje
Het was gisterenmiddag een klein foutje op de website van NRC Handelsblad — een foutje dat bovendien na een paar uur alweer hersteld was: 1.- Het Noorse openbaar ministerie klaagde de 33-jarige massamoordenaar vandaag formeel aan, maar verdwijnt waarschijnlijk niet achter de tralies. Die zin suggereert dat het Noorse openbaar ministerie niet naar de gevangenis hoeft. … [Lees meer...] overEen nieuw soort Tante Betje
Een heel dun boek over de p
Wanneer ik genoeg papier had, zou ik een encyclopedie uitgeven over de klanken van het Nederlands, met voor iedere klinker en medeklinker een apart deel: een boek over de harde en de zachte g, een boek over de lange aa uit slaap, een boek over de b in bal en een extra dik boek over de toonloze e ('sjwa') in slappe. U denkt dat ik overdrijf, maar over ieder van die klanken valt … [Lees meer...] overEen heel dun boek over de p
De wereld in een tussen-n
Het is zoiets kleins, de -en in ideeënwereld, maar je kunt er eindeloos over soebatten. Over de spelling is dat ook al uitentreuren (uitetreuren) gedaan, maar er is meer. De uitspraak, bijvoorbeeld (spreek je die n nu wel of niet uit?), maar ook de betekenis: waarom zeggen we niet ideewereld? Heeft dat er echt iets mee te maken dat het gaat over een wereld van meer dan één … [Lees meer...] overDe wereld in een tussen-n
Wiki-vertaling
Af en toe was de bas gisteren wat opstandig, bij de wereldpremière van de Nederlandse vertaling van Bachs Johannespassie in het Concertgebouw in Amsterdam. Waar bijna iedereen zich aan de tekst uit het boekje hield, week Joost Schouten, want zo heette de bas, af en toe af van de tekst waar de dirigent, Marcel den Dulk, naar eigen zeggen tien jaar aan had gewerkt. Dat gezwoeg … [Lees meer...] overWiki-vertaling
Langzaam lezen
Een van de fijnste dingen die er momenteel op internet gebeuren: de dichter, uitgever, tekstschrijver, redacteur en beheerder van het 'literaire weblog' De Contrabas, Chrétien Breukers, beleeft zijn coming out als een lezer. Op zijn eigen weblog schrijft hij iedere dag over zijn lezersleven. Iedere dag een goedgeschreven kort stukje over het mooiste wat er is — lezen! Uitgevers … [Lees meer...] overLangzaam lezen
Hé jij
Het gesprek kwam in de pizzeria ineens op aanspreekvormen. Vroeger, ja vroeger, kon een mens nog zeggen 'O mijn teerbeminde', zei iemand. Of dat in het Nederlands ooit natuurlijk geklonken heeft, is moeilijk na te gaan, zei een ander. Maar in het Latijn zei men die 'O' wel degelijk van nature, en dat geldt in het zuiden van Italië nog steeds, vertelde de Italiaanse in ons … [Lees meer...] overHé jij
De ondergang van de witregel
De stijl van Gerrit Krol, daar raakt een mens nooit op uitgekeken. Het harde, het bonkige, het koele. Het warme, het elegante, het zachte. Gerrit Krol heeft zijn hele leven Nederlands geschreven dat je meteen herkent als het zijne en over onderwerpen die iedereen interesseren: de liefde, het leven op kantoor en hoe moeilijk het is om echt te zeggen wat je denkt. … [Lees meer...] overDe ondergang van de witregel
