Nieuw boek over Gentse schrijvers, met de strop als rode draad Een koppenmaker bij Het Nieuwsblad wist het zeker: "Nieuw boek bewijst dat Gentenaars echte rebellen zijn". Dan kunnen de inleiders van het nieuwe boek nog zo benadrukken dat het hier vooral gaat over een imago, en niet zozeer over een realiteit ('want imago's zijn veranderlijk en soms simpelweg bedenkelijk' … [Lees meer...] over‘Een vroeger misschien heroïsche houding’
Artikel
Korterlands
Veel mensen maken zich zorgen over de kwaliteit van het Nederlands. w8 ff en suc6 zijn uit de sms-taal afkomstige vormen die in het geschreven Nederlands doordringen. OMG en WTF kennen we van whatsapptaal. Ook in de spreektaal komen we ingekorte vormen tegen, zoals bij Balkenende, die sprak over nasjonale vranwoordekeden. Marconisten op de grote vaart seinden al cu ltr. Zelfs … [Lees meer...] overKorterlands
Tekstkwaliteit is een blinde vlek in het onderwijs
Waar komen strips in groep 7 en 8 vandaan? Het leesniveau van Nederlandse leerlingen daalt nog steeds. Wie naar de nieuwste testresultaten (De Staat van het Onderwijs 2023 en PIRLS 2021) kijkt, kan maar één conclusie trekken: leerlingen lezen op school te weinig goede, rijke teksten.(1) Aangezien al jaren duidelijk is dat Nederlandse kinderen niet goed zijn in het … [Lees meer...] overTekstkwaliteit is een blinde vlek in het onderwijs
‘Die historie van Jason’ : proloog + capittel [1]
© British Library Board, Ms. BL add. 10290, fol. 106v Die historie van Jason, Kritische editie van het unieke handschrift Londen BL add. 10290 in combinatie met de Franse brontekst van de vertaler: een anonieme druk [Brugge, ca. 1476 ?] bezorgd door Willem Kuiper en Inge Van Outryve proloog capittel [1] … [Lees meer...] over‘Die historie van Jason’ : proloog + capittel [1]
#IkLeesCouperus: Van oude boeken, de dingen die voorbijgaan?
In het Couperus-jaar 2023, honderd jaar na zijn overlijden, wil ik meer van Couperus’ werk (her)ontdekken en belichten, in de hoop dat vele lezers volgen. Ik deel maandelijks een leeservaring. Doe mee, lees mee en deel je ervaringen ook: #IkLeesCouperus. In april stonden Couperus’ Reisimpressies op het programma, die ik als eigentijdse reisgids in Rome wilde beproeven, maar … [Lees meer...] over#IkLeesCouperus: Van oude boeken, de dingen die voorbijgaan?
‘Den Hepsel’: speurtocht naar een bijzonder toponiem
Het begon met onderstaande ansichtkaart uit de jaren ’60. Met daarop de kerk en een huis in Uitwijk bij Woudrichem. Met als onderschrift: “Den Hepsel”. Onze nieuwsgierigheid was gewekt. “Den Hepsel”? Waar kwam dat woord vandaan en waarom heette dit gebouw zo? Hieronder volgt een verslag van een zoektocht met vallen en uiteindelijk een antwoord vinden. Zoeken in … [Lees meer...] over‘Den Hepsel’: speurtocht naar een bijzonder toponiem
Een nieuw idee bedenken
Dit weekeinde luisterde ik nog wat intensiever dan ik toch altijd al doe, naar het nieuwsoverzicht van Jeroen van Kan aan het begin van het radioprogramma De Taalstaat. Dat kwam zo: Van Kan besprak een intrigerend taalverschijnsel dat hem recent was opgevallen: mensen zeggen dingen als 'idee bedenken' of 'idee maken'. Een beetje jammer was dat Van Kan niet ontkwam aan de reflex … [Lees meer...] overEen nieuw idee bedenken
‘Die historie van Jason’ als feuilleton
© British Library Board, Ms. BL add. 10290, fol. 106v In of omstreeks 1460 voltooide Raoul Le Fevre, kapelaan van Philippe le Bon / Filips de Goede, hertog van Bourgondië, l’Histoire de Jason, een biografie van één van de grootste helden uit de Griekse oudheid: Jason van Mirmidonië, die eeuwige roem vergaarde door zijn tocht naar het eiland Colcos en het bemachtigen van het … [Lees meer...] over‘Die historie van Jason’ als feuilleton
Zo helder als het vanmorgen ochtend is
Filologie op zondag Ter voorbereiding op een college over de late poëzie van Hans Faverey (1933-1990), pak ik naast de verzamelband Gedichten 1962-1990 ook de afzonderlijke dichtbundels weer eens uit de boekenmolen. Uit mijn exemplaar van Het ontbrokene, de bundel die enkele dagen voor de dood van de dichter verscheen, waait een briefje dat meereisde vanaf het antiquariaat … [Lees meer...] overZo helder als het vanmorgen ochtend is
Gorter is niet af
Waarom zou je nu Mei van Herman Gorter lezen? Omdat het een gedicht is dat ons nu kan helpen. Gorters 134 jaar oude epische gedicht is Ellen Deckwitz’ antwoord op de vraag van Lisa, een studente Literatuurwetenschap, die wilde weten welk gedicht verlichting kan bieden nu de aarde op het punt staat te bezwijken onder de zon en de zee. ‘Er zijn parallellen tussen de dilemma’s die … [Lees meer...] overGorter is niet af
Over de witte canon van de Nederlandstalige literatuur in Zuid-Afrika
Tweespraak van Yves T’Sjoen en Antjie Krog I wish I'd said... De jongste edities van de anthologie I wish I'd said..., een AVBOB Poetry Project, zijn in 2021 en 2022 samengesteld door de dichter Johann de Lange, in een samenwerking met respectievelijk Rethabile Possa-Mogoera en Nxalati CP Golele. Bijzonder aan deze uitgaven is dat de gedichten oorspronkelijk in twaalf … [Lees meer...] overOver de witte canon van de Nederlandstalige literatuur in Zuid-Afrika
‘Dit nummer gaat helemaal los op de dansvloer.’
Student en ChatGPT Tijdens een van mijn gastlessen Creatief Schrijven van het honoursprogramma aan de Hogeschool van Amsterdam kwam ChatGPT ter sprake. Een van de studenten, Stella, zei het programma te gebruiken voor het schrijven van de scriptie. ‘Als framework,’ lichtte ze toe. ‘Heel verstandig,’ zei ik. ‘Daarna kun je er je persoonlijke onderzoeksresultaten en … [Lees meer...] over‘Dit nummer gaat helemaal los op de dansvloer.’
20.000
Dit is precies het twintigduizendste artikel dat we publiceren op Neerlandistiek. Dat is de oogst van ruim dertig jaar, maar die oogst is wel ongelijkmatig verdeeld: het tienduizendste bericht plaatsten we op 24 april 2019, dus iets meer dan vier jaar geleden. We zijn in die jaren dan ook enorm gegroeid. Er was om voor de hand liggende redenen een piek in de coronatijd, toen nu … [Lees meer...] over20.000
Slaagt ChatGPT voor het havo-examen Nederlands?
Gisteren liet ik ChatGPT het centraal eindexamen Nederlands voor vwo-scholieren maken. Het resultaat: het systeem zakt waarschijnlijk, nét (33 van de 60 punten). Een logische vervolgvraag is dan: lukt het op de havo wel? Daarom heb ik vandaag ook het havo-examen van vorige week ingevoerd, op precies dezelfde manier als ik gisteren beschreef. Ik heb het bovendien op dezelfde … [Lees meer...] overSlaagt ChatGPT voor het havo-examen Nederlands?
Reynaert als pelgrim
Het hoogtepunt van Van den vos Reynaerde is voor veel mensen waarschijnlijk Reynaerts openbare biecht met het schatverhaal, waardoor hij zijn ter dood veroordeling weet terug te draaien. Dat verhaal levert Reynaert overigens een nieuw probleem op: de koning wil dat de vos met hem meegaat naar de plek waar de schat begraven zou zijn. Dat kan Reynaert beter niet doen, want die … [Lees meer...] overReynaert als pelgrim
Persvoorlichter Erasmus Universiteit Rotterdam: ‘Nederlands studeren was voor mij een heel vanzelfsprekende keuze’
Mirjam Renting, persvoorlichter bij de Erasmus Universiteit Rotterdam Wat kun je eigenlijk worden met zo’n studie Nederlands, en hoe? Daar willen we graag zoveel mogelijk antwoorden op, voor alle huidige studenten, studiekiezers, en andere nieuwsgierige meelezers. In de toekomstrubriek van Jong Neerlandistiek verzamelen we interviews met afgestudeerden die een interessante … [Lees meer...] overPersvoorlichter Erasmus Universiteit Rotterdam: ‘Nederlands studeren was voor mij een heel vanzelfsprekende keuze’
Debatteren met Dilan
Zomaar gekeken naar een paar debatten deze week. Als het goed is, is er bij debatten in de plenaire zaal maar één aangesproken persoon, de voorzitter (m/v). Die heeft op de hogere zetel ook één voorrecht: hij of zij kan iedereen met u aanspreken, ook de aanwezigen in vak-K. Als het goed is, treedt de voorzitter als leider in de vergadering corrigerend op, zodra … [Lees meer...] overDebatteren met Dilan
ChatGPT maakt het vwo-examen Nederlands
Hoe goed is ChatGPT nu echt met taal? De ultieme test, zou je kunnen zeggen, is het centrale vwo-eindexamen Nederlands, zoals dat gisteren bij enkele tienduizenden leerlingen is afgenomen. Dat examen bestaat zoals bekend uit een aantal opiniërende teksten uit kranten en tijdschriften en vragen waarmee het begrip van die teksten wordt getoetst. Ik heb de teksten ingevoerd en de … [Lees meer...] overChatGPT maakt het vwo-examen Nederlands
@CPNB: Een essay schrijven is magisch
‘Essaygate’ ligt alweer even achter ons, maar spookte de afgelopen weken door mijn gedachten. Oorzaak hiervan is dat ik recent voor mijn studie Nederlands een essay heb geschreven. Bij het schrijven ervan merkte ik hoe oneens ik het ben met de CPNB. Het begrip essay niet meer gebruiken, omdat het afschrikwekkend kan werken en doet herinneren aan school, is absurd. Je moet dit … [Lees meer...] over@CPNB: Een essay schrijven is magisch
eigenares, eigenaarster of eigenarette?
Het centraal schriftelijk eindexamen Nederlands omvat de domeinen leesvaardigheid en argumentatieve vaardigheden. Dat is vastgelegd in het examenprogramma dat sinds 2014 van kracht is. Bij het inrichten van de schoolexamens hebben scholen wel vrijheid. Ze kunnen ervoor kiezen om dezelfde onderdelen te examineren die aan bod komen in het centraal eindexamen, maar het is ook … [Lees meer...] overeigenares, eigenaarster of eigenarette?
De huid is een gewaad van ruis en puls
Waarom Piet Gerbrandy lezen? Naar nieuwe bundels van Piet Gerbrandy kijk ik altijd uit – er is geen dichter die zo'n fascinerende vorm heeft, een die heel strak voelt zonder dat je er echt regels in kunt ontdekken, een waarvan de regels gebeeldhouwd lijken met een pikhouweel in plaats van een beitel. Een willekeurig voorbeeld uit de DBNL: Dit kot waar je boezems … [Lees meer...] overDe huid is een gewaad van ruis en puls
Een verhaal dat je sprakeloos van verwondering achterlaat
Jongstleden vrijdag werd bekend dat de Centrale Autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden, die toezicht houdt op de adoptie van buitenlandse kinderen, in 1999 alle dossiers over adopties uit de jaren zeventig heeft vernietigd. In een reactie liet de Centrale Autoriteit weten dat die adoptiedossiers ook nog bij de Raad voor de Kinderbescherming bewaard zouden moeten zijn. … [Lees meer...] overEen verhaal dat je sprakeloos van verwondering achterlaat
Groningen: de verwondering
Toen ik in 2017 afscheid nam van de Radboud Universiteit, verrasten studenten en oud-studenten Algemene Cultuurwetenschappen mij met twee prachtige vriendenboeken (zeer dierbaar unica) en met een in flinke oplage geproduceerde boekenlegger door de studievereniging KNUS. Die boekenlegger draagt een citaat uit de intrigerende roman De verwondering (1962) van Hugo Claus: "Het had … [Lees meer...] overGroningen: de verwondering
Wat we leren over de mens uit de uitspraak van de l en de r
De fonetiek is het ultieme vak voor wie het kleine eert, het vak waarin je heel precies nagaat hoe een klinker klinkt en hoe iemand zijn tong beweegt om die klank te maken. Etske Ooijevaar, die gisteren in Nijmegen promoveerde, weet daar alles van. Ze schreef ruim 440 pagina's over de manier waarop ze in Volendam de r en de l maken, en hoe dat dan klinkt. (Ik was een van de … [Lees meer...] overWat we leren over de mens uit de uitspraak van de l en de r
Altijd mei
En andermaal stemt de maand mei af op de Mei van Herman Gorter. Volgens de dichter Jan Eijkelboom ‘duurt de Mei al meer dan honderd jaar’ (‘Non omnis moriar’, Jan Eijkelboom, Verzamelde gedichten, p. 404). In 1989 was het eeuwfeest van Mei gevierd met een bijzonder nummer van De Gids en aan dat nummer droegen liefst veertien dichters bij. Toen Eijkelboom zijn gedicht in 2002 … [Lees meer...] overAltijd mei
