Verwarwoordenboek Vervolg (121) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een … [Lees meer...] overbeurs / portemonnee
Artikel
Wetenschap of communiceren?
Door Marc van Oostendorp "De meeste wetenschappers zijn geen ridders te paard", waarschuwde de jonge onderzoeker Ludo Schoenmakers een paar dagen geleden op Voxweb, de journalistieke website van mijn Radboud Universiteit. Schoenmakers, die een proefschrift schrijft over een onderwerp in de fysisch-organische chemie, was kennelijk om zich te vertreden naar een avondje … [Lees meer...] overWetenschap of communiceren?
Gedicht: Bert Van Raemdonck • Letterperk
Uit Hier raken we mij kwijt, de debuutbundel van Bert Van Raemdonck. Letterperk Ik sta in een veld vol klapwoorden die bloeien met de grond gelijk,een werpnet onder het gevoel om nu niet,nooit alleen te kunnen zijn Het antwoord op je vraag:hier raken we mij kwijt Ik zie de gember grijpen naar de lisen ook de gladde witbol probeert bodemlooste varen in een handgeschreven akker … [Lees meer...] overGedicht: Bert Van Raemdonck • Letterperk
‘Fietsen worden echt verwijderd’
Door Emma Kemp Het bordje met deze tekst vond ik aan de gevel van een sleutelmaker op een drukke kruising in Amsterdam. Bij het maken van dit bordje had iemand waarschijnlijk behoorlijk de pest erin gehad dat er elke dag weer fietsen klakkeloos tegen het raam waren neergezet, waardoor niet meer te lezen viel hoe opmerkelijk snel deze vakman was in het uitvoeren van zijn … [Lees meer...] over‘Fietsen worden echt verwijderd’
Welke taalvoorschriften willen we zo langzamerhand weleens kwijt?
Door Henk Wolf In het onderwijzen van taalvoorschriften zit een rare paradox. Aan de ene kant is het nuttig om mensen taalvoorschriften te leren. Als ze die kennen, kunnen ze zich eraan houden en dat heeft een aantal voordelen. Ze worden dan serieuzer genomen en het komt minder vaak voor dat discussies over de vorm van hun taal de aandacht afleiden van de inhoud. Aan de … [Lees meer...] overWelke taalvoorschriften willen we zo langzamerhand weleens kwijt?
Goedgehumeurd lulkoek vertrappend
(Weer es wat over de (letterkundige) neerlandistiek) Door Jos Joosten In een essay in de recente Nederlandse Boekengids zoekt Piet Gerbrandy naar oorzaken van wat inmiddels buiten de wandelgangen de ‘crisis in de neerlandistiek’ wordt genoemd. Gerbrandy is eminent poëziecriticus voor De Groene en dichter van een oeuvre dat stilaan wel aan de Constantijn Huygensprijs toe … [Lees meer...] overGoedgehumeurd lulkoek vertrappend
Oproep: er moet een neerlandistische podcast komen
Door Marc van Oostendorp Het begon met een artikel over online cursussen, MOOCs, dat het afgelopen lange weekeinde in Trouw verscheen. Het beschreef het fenomeen en de hooggespannen verwachtingen die er ooit over waren, en hoe we inmiddels een realistischer beeld krijgen van wat MOOCs wel of niet kunnen. Het was aardig dat Miracles of Human Language werd genoemd, want daar … [Lees meer...] overOproep: er moet een neerlandistische podcast komen
Gedicht: Jan Veth • Stadsgezicht
Stadsgezicht Zacht in het vochte regenvlies vervloeid,Staan plans van natte kleur, met kalme, pureKontoeren: donker-fonklend ookre muren,En daakjes van karmijnrood, dat stil gloeit Bij ’t fijne grijs der lucht, die klammig broeit.De scheeve dake’ en waggelende murenGlibbren van gave, glanzende glazuren,Door fijn, geduldig reegnen neergesproeid. Dat wou ’k, als in email, dun … [Lees meer...] overGedicht: Jan Veth • Stadsgezicht
Pablo is enorm een god in het diepst van zijn gedachten
door Henk Wolf Weet u wat hip is? Het schaalbaar maken van het Nederlands! Van alles wat geen gradaties kende, wordt langzaam op een schaal gezet. Zo schreef ik een poosje terug over woorden als meisjemeisje, die het woordje meisje schaalbaar maken: dankzij het woord meisjemeisje kan iemand meer of minder 'meisje' zijn. Kortgeleden hoorde ik iemand over een nuffige kat … [Lees meer...] overPablo is enorm een god in het diepst van zijn gedachten
Vlogboek – Andreas Burnier / Charles den Tex / Iris Boter
In deze video vind je een bespreking van de volgende drie boeken:Andreas Burnier - Een tevreden lachCharles den Tex - De vriendIris Boter - Zwaartekracht (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overVlogboek – Andreas Burnier / Charles den Tex / Iris Boter
Een nieuwe theorie over hoe zinnen zich ontvouwen in de tijd
Door Marc van Oostendorp Soms lees je een wetenschappelijk boek, waarvan je meteen denkt: dat wordt niks. Ik ben in mijn carrière overigens een paar keer in de gezegende omstandigheid geweest dat ik een paar jaar later met veel succes precies de in dat boek voorgetelde theorieën ging aanhangen: niets is bevredigender aan het wetenschappelijk bedrijf dan tot een geheel nieuw … [Lees meer...] overEen nieuwe theorie over hoe zinnen zich ontvouwen in de tijd
Gedicht: Jan Veth • Rembrandt’s Sybille
Rembrandt's Sybille Wat peinst gij, jonge en paarl-omschenen Vrouwe,Wier aanschijn, in doorluchte duisternisGedompeld, sidderend en ongewis,Ootmoed en wijsheid spelt en droef betrouwen? Wie zijt gij, met die vreemd getrokken brauwen,Boven die oogen, waar geen glans in is, —En welk gemurmel van geheimenisLiet zulk een weemoed op uw wangen dauwen? Zijt gij de Geest van … [Lees meer...] overGedicht: Jan Veth • Rembrandt’s Sybille
Is het Friese woord ‘gebeure’ een hollandisme?
Door Henk Wolf Wie in een Nederlands-Fries woordenboek kijkt of een cursus Fries volgt, die leert dat het Nederlandse gebeuren in het Fries barre zou zijn. Wie dan echter luistert naar het gesproken Fries, ontdekt dat dat barre een zeldzaam woord is, vooral in gebruik bij mensen die een cursus Fries hebben gevolgd. Het woord dat in het gesproken Fries domineert, is gebeure. … [Lees meer...] overIs het Friese woord ‘gebeure’ een hollandisme?
De kleine Kindervriend (1804)
Jeugdverhalen over joden (40) Door Ewoud Sanders De kleine Kindervriend (1804)Auteur: Mattheus van Heijningen Bosch (1773-1821) Herkomst en drukgeschiedenis Mattheus van Heijningen Bosch kwam uit een ‘deftig burgerlijk geslacht’ in Groningen. Tijdens zijn studie rechten in Groningen raakte hij betrokken bij de Patriottenbeweging. Dit leidde ertoe dat hij zijn … [Lees meer...] overDe kleine Kindervriend (1804)
De Dapperstraat
Door Marc van Oostendorp Ik draag het gedicht De Dapperstraat van J.C. Bloem voor. (Bekijk deze video op YouTube) … [Lees meer...] overDe Dapperstraat
De zwarte koning
Michael Kestemont, professor digitale tekstanalyse aan de Universiteit Antwerpen, schreef een spannende, historische thriller voor de liefhebbers van Dan Brown: De zwarte koning (Lannoo, 2019) . Wat is het verband tussen de roof van de Rechtvaardige Rechters en de Koningskwestie? En hoe is het vorstenhuis betrokken bij de grootste doofpotoperatie uit de Belgische … [Lees meer...] overDe zwarte koning
Gedicht: Albert Verwey • Aan Rembrandt
Aan Rembrandt Wie heeft het donker zoo met licht bezieldAls gij die koning zijt van zichtbre dingen.Geen zon kon ooit het duister zoo doordringenAls nacht van ziel uw oog dat ge open hieldt -Levende lichtkern flonkering-omwield -Tot al de golven van haar schemeringenKleurden en weken en bestaan ontvingenVan werkelijke wezens, nacht-omkrield. Als de demonen die voor de … [Lees meer...] overGedicht: Albert Verwey • Aan Rembrandt
De checkout en het uitchecken
door Henk Wolf Een poosje geleden zat ik in een hotel in Duitsland. Zoals alle hotels had ook dit hotel een tijdstip vastgesteld waarop de gasten op hun laatste dag aan hun verplichtingen moesten hebben voldaan (sleutel inleveren, afrekenen etcetera). Al die verplichtingen heetten volgens het informatieboekje de Checkout en het bijbehorende werkwoord was auschecken. Dat … [Lees meer...] overDe checkout en het uitchecken
Vacature voor een voltijds (100%) BAAP-bursaal Nederlandse letterkunde aan de Vrije Universiteit Brussel
Bij de Vakgroep Linguistics and Literary Studies (LIST) van de Vrije Universiteit Brussel is voor Nederlandse letterkunde een betrekking van doctoraatsbursaal (100%) vacant met het statuut van Bijzonder Academisch Assisterend Personeel. Het betreft een contractuele aanstelling voor een jaar, die driemaal verlengd kan worden. Vereisten: De kandidaat moet beschikken over … [Lees meer...] overVacature voor een voltijds (100%) BAAP-bursaal Nederlandse letterkunde aan de Vrije Universiteit Brussel
Ik was ’n kind en had ’n woord opgevangen dat ik niet verstond: kaarsmooi
De Multatulileescursus (33) Door Marc van Oostendorp - Het is bij de correspondentie van publieke personen altijd interessant om de discrepantie te zien tussen wat ze privé schreven en wat ze in de openbaarheid brachten. - Is Multatuli nu niet bij uitstek één van de schrijvers bij wie die zaken in elkaar overlopen? - Dat lijkt me een misverstand. In de brieven in deel … [Lees meer...] overIk was ’n kind en had ’n woord opgevangen dat ik niet verstond: kaarsmooi
Gedicht: Henriette Roland Holst • Dit ene vraag ik nog
Dit ene vraag ik nog Dit ene vraag ik nog: laat mij wat tijdtussen de maning en het uur van halen,opdat ’k beseffe: dit kleed werd te wijd;en voele: hier kan ’k niet meer ademhalen. Ik bid u, roep niet zonder waarschuwingmijn naam. Er is werk, dat ik af moet maken.Een valse plooi in ’t hart streek eer ik gingik graag nog glad. Er zijn nog andere zaken. Een stem fluistert met … [Lees meer...] overGedicht: Henriette Roland Holst • Dit ene vraag ik nog
Huulbessem
Door Henk Wolf Streektaalbewegingen in Nederland doen op het moment hun best om het Nedersaksisch en het Limburgs een plekje in het onderwijs te geven. RTL Nieuws zond daar in februari een reportage over uit. Die begon ermee dat de ene duopresentator tegen de andere zei: "Jij als Groninger zou die streektaal goed moeten kennen" en haar vervolgens vroeg om een paar onhandig … [Lees meer...] overHuulbessem
Waarom praten volwassenen niet kinderachtig tegen elkaar?
Door Marc van Oostendorp We wisten al lang dat mensen over de hele wereld geneigd zijn anders te praten als ze tegen kleinere kinderen praten. Ze doen dat zelfs allemaal op dezelfde manier: iedereen die zich over een wieg buigt praat vanzelf met een hogere stem en tegelijkertijd meer stembuigingen, en wat langzamer dan wanneer ze tegen volwassenen praten. Infant-directed speech … [Lees meer...] overWaarom praten volwassenen niet kinderachtig tegen elkaar?
Gedicht: Jacques Perk • Hemelvaart
Hemelvaart De rondende afgrond blauwt in zonnegloed,En wijkt ver in de verte en hoog naar boven, -Mijn ziel wiekt als een leeuwriks-lied naar boven,Tot, boven 't licht, haar lichter licht gemoet: Zij baadt zich in den lauwen aether-vloed,En hoort met hosianna's 't leven loven, -Het floers is weg van de eeuwigheid geschoven,De Godheid troont...diep in mijn trotsch gemoed; De … [Lees meer...] overGedicht: Jacques Perk • Hemelvaart
Lector Fries en meertaligheid Alex Riemersma is met pensioen
door Henk Wolf Er zijn op de hele wereld maar twee instellingen waar je een volledige bachelor- en masterstudie Fries kunt volgen. Dat zijn de Christian Albrechtsuniversiteit in Kiel en de NHL Stenden Hogeschool in Leeuwarden en Groningen. Bij die laatste waren tot vorige week vijf docenten aan de studieprogramma's Fries verbonden. Een van hen is nu met pensioen: Alex … [Lees meer...] overLector Fries en meertaligheid Alex Riemersma is met pensioen
