Dit jaar zal de Stichting Réveil-Archief op vrijdag 9 november 2018 bijeenkomen in Zeist, waar we welkom zijn bij de Evangelische Broedergemeente, die het 250-jarig bestaan van haar kerkgebouw viert. Het thema van de studiemiddag luidt: De schaduw van de slavernij Het Réveil en de strijd tegen oude en nieuwe slavernij In 1865 werd in de Nederlandse kolonie Suriname de … [Lees meer...] over9 november 2018, Zeist: studiemiddag ‘De schaduw van de slavernij’
Artikel
BLINN AUGA als Oudnederlands: een waardevolle historische suggestie
Door Peter Alexander Kerkhof Op 13 september verscheen een artikel van mijn hand getiteld ‘“Nieuw” Oudnederlands in een Ierse tekst’ op Neerlandistiek. In dit stuk belichtte ik Michael Herren’s (2013) theorie dat een vroegmiddeleeuwse aantekening <blinn auga> in een Iers glossarium als Oudfrankisch moet worden opgevat. Ik plaatste deze theorie in het historische … [Lees meer...] overBLINN AUGA als Oudnederlands: een waardevolle historische suggestie
steiger / vlonder
Verwarwoordenboek Vervolg (91) Door Jan Renkema In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek. Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld … [Lees meer...] oversteiger / vlonder
Laudatio voor Jeroen Brouwers
Door Jos Joosten Op 18 oktober jl. kreeg Jeroen Brouwers een eredoctoraat van de Radboud Universiteit. Hoogleraar Nederlandse letterkunde Jos Joosten sprak de onderstaande laudatie uit. Eerder publiceerde Neerlandistiek al Brouwers' dankwoord. In maart 2017 verscheen een grondig herziene en uitgebreide editie van De laatste deur. Zelfmoord in de Nederlandstalige letteren … [Lees meer...] overLaudatio voor Jeroen Brouwers
Pas verschenen: U als scheldwoord en andere taalverschijnselen
De Nederlandse taal verandert voortdurend. Nieuwe woorden komen, oude uitdrukkingen gaan; er is altijd wel wat aan de hand. Marc van Oostendorp staat iedere morgen op om vol verbazing te zien wat er nu weer bijgekomen is en wat er is afgegaan: ineens worden alom spreekwoorden afgekort, bijvoorbeeld tot ‘een gevalletje aap-mouw’, ineens blijkt iedereen alstu te zingen als … [Lees meer...] overPas verschenen: U als scheldwoord en andere taalverschijnselen
Terug naar de jaren zeventig: De week van schrijvers Dirk Ayelt Kooiman en Maarten Biesheuvel
Door Sander Bax Schrijvers Maarten Biesheuvel en Dirk Ayelt Kooiman waren in dezelfde week prominent in het nieuws. In het literaire debat van de jaren zeventig namen zij een tegengestelde positie in en die verschillende posities waren terug te zien in het verschil in de media-aandacht die hun in 2018 ten deel valt. Schrijver met spektakel Het optreden van Maarten en Eva … [Lees meer...] overTerug naar de jaren zeventig: De week van schrijvers Dirk Ayelt Kooiman en Maarten Biesheuvel
Grote opdracht 6: Leesbevordering en literaire competentie stimuleren leerlingen om lezers te worden en te blijven
Deze weken bespreek ik de ‘grote opdrachten‘, dat zijn ongeveer: de grote lijnen die de docententeams van Curriculum.nu aan het opstellen zijn voor het schoolvak Nederlands van de toekomst. Vandaag grote opdracht 6: Een voor de hand liggende vraag is hier: waaróm zouden die leerlingen eigenlijk lezers moeten worden en/of blijven? De opstellers van deze grote opdracht komen … [Lees meer...] overGrote opdracht 6: Leesbevordering en literaire competentie stimuleren leerlingen om lezers te worden en te blijven
Hulke
Door Henk Wolf Gisteren had ik het erover dat het Nederlands geen voornaamwoord heeft om generieke onbepaalde zelfstandige naamwoorden te vervangen. Vandaag wil ik wijzen op een ander gaatje in het Nederlands. De meeste aanwijzende voornaamwoorden hebben in het Nederlands een vragende tegenhanger. Een paar voorbeeldjes: Die man is boos - Welke man is boos? Dat huis … [Lees meer...] overHulke
Keurig netjes (2): Een corpusstudie
Ton van der Wouden Het Nederlands is een van de best beschreven talen van de wereld. Het is ook moeilijk om niet onder de indruk te raken van alle kennis en informatie die er over onze taal te vinden is in het Taalportaal, de (digitale) Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS) en de grote woordenboeken van het INT. Toch zijn er ook allerlei aspecten van het Nederlands waar we … [Lees meer...] overKeurig netjes (2): Een corpusstudie
25 oktober – 2 november 2018: feest in Nijmegen
De afdeling Nederlandse Taal en Cultuur van de Radboud Universiteit heeft twee nieuwe hoogleraren! Op 25 oktober a.s. houdt Marc van Oostendorp zijn oratie (Spreken voor leken in 45 minuten) en op 2 november houdt Lotte Jensen de hare (Strijd tegen het water). In de week tussen de twee oraties presenteren Van Oostendorp en Jensen bovendien drie boeken en een website. Van … [Lees meer...] over25 oktober – 2 november 2018: feest in Nijmegen
Grappen, wijn, volgehouden mensenhaat en poëzie
Deze week verschijnt Grappen, wijn, volgehouden mensenhaat en poëzie, een bundel van 14 sonnetten die in de zomer van 2018 verschenen op Neerlandistiek. Ze werden geschreven als afsluiting van de reeks Geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten door Lieke Marsman, Delphine Lecompte, Mieke van Zonneveld, Hester Knibbe, Elly de Waard, Sasja Janssen, Ana Roelofs, Dewi de … [Lees meer...] overGrappen, wijn, volgehouden mensenhaat en poëzie
Vrijdag 7 december 2018, Gent: Colloquium 70 jaar Taal en Tongval. ‘Dialectologie zonder dialecten?’
Op vrijdag 7 december viert het tijdschrift 'Taal & Tongval – Language Variation in the Low Countries' z'n 70ste jaargang met een colloquium. Het colloquium vindt plaats in de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, Koningstraat 18 in Gent (B). Deelname kost 20 Euro. Inschrijven kan via valerie.bouckaert@ugent.be of door overschrijving op het nummer … [Lees meer...] overVrijdag 7 december 2018, Gent: Colloquium 70 jaar Taal en Tongval. ‘Dialectologie zonder dialecten?’
30 november 2018, Amsterdam: Documentation and revitalisation of languages in Eurasia
This colloquium will take place on the occasion of the launch of a collection of articles entitled The Fascination with Inner Eurasian Languages in the 17th Century, The Amsterdam mayor Nicolaas Witsen and his collection of ‘Tartarian’ vocabularies and scripts. This book contains a number of studies on the language samples in Nicolaas Witsen’s North and East … [Lees meer...] over30 november 2018, Amsterdam: Documentation and revitalisation of languages in Eurasia
De Schatkamer van Nederland
Reisgidsen, woordenboeken, schilderijen, gedichten en slavernijregisters: dit soort bronnen uit ons nationale culturele erfgoed kunnen onze kennis over het verleden verrijken. We kunnen ze bovendien in verband brengen met actuele thema’s zoals racisme, kapitalisme, klimaatverandering en toerisme. Om de relevantie van ons culturele erfgoed en de rijkdom aan bronnen zichtbaar te … [Lees meer...] overDe Schatkamer van Nederland
Grote opdracht 5: De competente taalgebruiker verwerkt (digitale) informatie kritisch
Door Marc van Oostendorp Deze weken bespreek ik de 'grote opdrachten', ongeveer: de grote lijnen, die de docententeams van Curriculum.nu aan het opstellen zijn voor het schoolvak Nederlands van de toekomst. Vandaag bespreek ik grote opdracht 5: De competente taalgebruiker verwerkt (digitale) informatie kritisch. Wie begrijpt niet dat dit inderdaad een grote opdracht is … [Lees meer...] overGrote opdracht 5: De competente taalgebruiker verwerkt (digitale) informatie kritisch
Gedicht: Hans Warren • Voor een jonge dichter
Afgelopen zaterdag was het Hans Warrens verjaardag. Het gedicht van vandaag schreef hij in 1956, voorafgaand aan een bezoek van een jonge dichter die later een beroemde dichter zou worden. Lees hier wie dat was. Voor een jonge dichter Aardige brieven, verzen met ‘iets’, een telefoontje, en nu je naar me toe komt fietsen schenk ik je gespannen kuiten, ogen vol zeelicht … [Lees meer...] overGedicht: Hans Warren • Voor een jonge dichter
Wat is de onbepaalde tegenhanger van ‘die’?
Door Henk Wolf Als ik Nederlands schrijf, mis ik vaak een categorie voornaamwoorden. Die zouden dan moeten staan op de plaats van de woorden tussen vierkante haken in de onderstaande zinnen: Taalveranderingen van het eerste type zijn minder makkelijk te herkennen dan [taalveranderingen] van het tweede type. Volgens mij zijn vliegende vogels typischer dan [vogels] die … [Lees meer...] overWat is de onbepaalde tegenhanger van ‘die’?
Gespreksnormen: van alledag tot debat
Door Lucas Seuren Eerder schreef ik een kort stukje over de normen van nieuwe media, met name Tinder. De reactie die ik kreeg merkte terecht op dat veel van de gespreksnormen die ik noemde helemaal niet zo duidelijk naar voren komt in politeke debatten in politiek Den Haag: “Van luisteren naar elkaar is geen enkele sprake, meer van het willen overtuigen van het eigen gelijk en … [Lees meer...] overGespreksnormen: van alledag tot debat
Werkt u (opnieuw) mee om het gebruik van het Nederlands en andere talen in onze samenleving in kaart te brengen?
(Bericht Nederlandse Taalunie) Twee jaar geleden hebben duizenden mensen er mee voor gezorgd dat het gebruik van het Nederlands en andere talen in bepaalde maatschappelijke situaties voor het eerst in kaart kon worden gebracht voor Nederland, Friesland, Vlaanderen en Brussel. Op basis van de uitkomsten van het eerste onderzoek naar de ‘Staat van het Nederlands’ was het … [Lees meer...] overWerkt u (opnieuw) mee om het gebruik van het Nederlands en andere talen in onze samenleving in kaart te brengen?
Wolkers naar Leiden
Feestelijke overdracht nalatenschap Vrijdagmiddag vond in Leiden de feestelijke overdracht plaats van de nalatenschap van Jan Wolkers. Op de kamer van B&W in het Leidse stadhuis had zich een klein gezelschap verzameld om dit heuglijke feit te vieren. Achttien schilderijen gaan naar De Lakenhal, en talloze documenten worden ondergebracht in de Leidse … [Lees meer...] overWolkers naar Leiden
Verschenen: Zacht Lawijd, jaar 17, nummer 3
Zopas verscheen van Zacht Lawijd, literair-historisch tijdschrift het 3de nummer van de 17de jaargang. Matthijs de Ridder stelt – in primeur – twee onbekende gedichten voor van respectievelijk Gaston Burssens en Paul van Ostaijen. Ludo Stynen brengt herinneringen van Jozef Buerbaum aan Hendrik Conscience. Manu van der Aa becommentarieert Manuscrit trouvé dans une … [Lees meer...] overVerschenen: Zacht Lawijd, jaar 17, nummer 3
Vlogboek – Simone van der Vlugt / Tim Krabbé / Bertram Koeleman
In deze video vind je een bespreking van de volgende drie boeken: Simone van der Vlugt - De lege stad Tim Krabbé - Vertraging Bertram Koeleman - De huisvriend (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overVlogboek – Simone van der Vlugt / Tim Krabbé / Bertram Koeleman
Grote opdracht 4: De competente taalgebruiker communiceert doelgericht
Door Marc van Oostendorp Deze weken bespreek ik de ‘grote opdrachten‘, ongeveer: de grote lijnen, die de docententeams van Curriculum.nu aan het opstellen zijn voor het schoolvak Nederlands van de toekomst. Vandaag grote opdracht 4: De competente taalgebruiker communiceert doelgericht. Deze grote opdracht is helaas minder goed geschreven van de zeven teksten die het … [Lees meer...] overGrote opdracht 4: De competente taalgebruiker communiceert doelgericht
Gedicht: Hélène Swarth • Herfstrood
Herfstrood In rouwzwart groen een vroolijk vlekje rood: Een blozend dak, een gladiolusvlam, Een rozige appel of een hanekam, Zal dat mij troosten over zomerdood? O tragisch traag laat vallen van den stam Scharlaken bladen in de bruine sloot De wilde wingerd, of in gulpen vloot Zijn bloed, gelaten najaars-offerlam. Een huivrende angst bevangt me en jaagt mij … [Lees meer...] overGedicht: Hélène Swarth • Herfstrood
Sint en Piet als kunst (3)
Door Henk Wolf [Dit is deel 3 van dit essay. Klik hier voor deel 1 en deel 2.] Kunst kan emotie oproepen, maar kunst is vrij - autonoom, ambigu en vrij. Die vrijheid wordt beschermd tegen de druk van de negatieve emoties bij de waarnemers. Kunst kan spelen met een canon. Bijbelse kunst speelt altijd met een canon, de talloze sinterklaastoneelstukjes die jaarlijks worden … [Lees meer...] overSint en Piet als kunst (3)
