Naar een transculturele en meertalige literatuurgeschiedschrijving (deel I) De tekst is de weergave van een referaat op het symposium ‘Van isolasie na internasionalisering: Tendense in Suid-Afrikaanse navorsing die afgelope 30 jaar’ van de Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, 19 september 2024. Dit artikel zal in drie delen worden gepubliceerd. Het … [Lees meer...] overWonderlijke historiën
Artikel
Een achtervoegselestafette
Achter het Achtervoegsel 46 Bestaan er ‘gewone’ ette-woorden? Nee, natuurlijk niet. Alle woorden met het achtervoegsel -ette zijn bijzonder. Zelfs een ogenschijnlijk normaal woord als estafette blijkt bij nadere beschouwing een interessante geschiedenis te kennen. Wedstrijd De huidige betekenis van estafette is genoegzaam bekend: een … [Lees meer...] overEen achtervoegselestafette
Kerelslied
'Het Kerelslied' uit het Gruuthuse-manuscript is een van de bekendere liederen uit de Nederlandse literatuurgeschiedenis. De tekst is echter niet helemaal helder en open voor verschillende interpretaties - zoals Herman Brinkman in dit artikel en dit artikel laat zien. Ik heb een vertaling gemaakt van 'Het Kerelslied' (en ik dank Henk 't Jong voor een paar nuttige opmerkingen). … [Lees meer...] overKerelslied
Van passie voor taal naar uitgeefsucces: Hoe mijn liefde voor Nederlands leidde tot het oprichten van de uitgeverij Lector
Interview met Gioia-Ana Ulrich Knežević, vertaalster naar het Kroatisch en oprichter van uitgeverij Lector Hoe ben je begonnen met het leren van Nederlands? Wat was je eerste indruk van de taal? Toen ik afgestudeerd was in Duits en Engels heb ik aan de Universiteit van Zagreb drie jaar lang Nederlands gevolgd bij het lectoraat. In het begin werden de colleges verzorgd … [Lees meer...] overVan passie voor taal naar uitgeefsucces: Hoe mijn liefde voor Nederlands leidde tot het oprichten van de uitgeverij Lector
Aanbevolen artikelen uit de taalkunde
Wegens naderend pensioen ben ik aan het opruimen geslagen. De kasten op mijn kamer aan Trans 10 zijn een opeenstapeling van opgedane kennis tijdens mijn loopbaan aan de Utrechtse universiteit. Tijdens het opruimen van de vele gekopieerde artikelen, teksten van lezingen en manuscripten die ik in de afgelopen decennia heb verzameld, kwam ik een aantal stukken tegen waar ik graag … [Lees meer...] overAanbevolen artikelen uit de taalkunde
In memoriam Frans A. Janssen (1939-2024)
Gisteren, maandag 30 september, stierf in zijn woonplaats Krommenie boekhistoricus Frans A. Janssen (Vught, 30 juli 1939 ) aan de gevolgen van prostaatkanker. In mei kwam hij nog op de fiets naar Zaandam, waar wij in ons ‘stamcafé’ een glas gedronken hebben en bijgepraat over zijn reizen, mijn editie werk en ons beider medische status quo. Hij had net een kleine operatie … [Lees meer...] overIn memoriam Frans A. Janssen (1939-2024)
Dichters over Gorter: Jan Kuijper (I)
In Tomben, een bundel van Jan Kuijper uit 1989, is dit gedicht te vinden: De tombe van Herman Gorter De tonen met hun oog en sombre kin kijken van alle kanten op mij neer. Trillingen staan en verdwijnen niet meer, behalve als ik bij het begin begin van wat de stilte hart verleent en zinen alles wat verklonken is klinkt weer. Ik sta te … [Lees meer...] overDichters over Gorter: Jan Kuijper (I)
Het beste van boekwinkeltjes: Noodlot van Couperus
Helge Bonset schrijft iedere maand over Nederlandstalige boeken die je zou moeten (her)lezen Couperus’ roman Noodlot is bewerkt voor tv door Walter van der Kamp, en uitgezonden op 30-10-1982. Jeroen Krabbé speelde Frank, Lex van Delden Bertie en Linda van Dyck Eve. In een interview met Van der Kamp in het Algemeen Dagblad toonde de regisseur zich weinig gelukkig met … [Lees meer...] overHet beste van boekwinkeltjes: Noodlot van Couperus
Vier vragen aan Mondiaal-redactielid…Micaela van Muylem (Argentinië)
De redactieleden van het nieuwe katern Mondiaal Neerlandistiek stellen zich aan je voor. Dit keer: Micaela van Myulem van de Nationale Universiteit van Córdoba. Wie ben je, waar werk je en wat doe je met neerlandistiek? Ik ben Micaela van Muylem, en sinds bijna twintig jaar al docente Nederlands aan de Universiteit Córdoba, Argentinië. Ik ben ook literair vertaler, en … [Lees meer...] overVier vragen aan Mondiaal-redactielid…Micaela van Muylem (Argentinië)
Vier vragen aan Mondiaal-redactielid…Jihie Moon (Zuid-Korea)
De redactieleden van het nieuwe katern Mondiaal Neerlandistiek stellen zich aan je voor. Dit keer: Jihie Moon van de Hankuk University of Foreign Studies in Seoul. Wie ben je, waar werk je en wat doe je met neerlandistiek? Ik ben docent bij de Afdeling Nederlands in Seoul, Zuid-Korea. Ik geef les in Nederlandse letterkunde, doe er onderzoek naar en heb ook veel … [Lees meer...] overVier vragen aan Mondiaal-redactielid…Jihie Moon (Zuid-Korea)
Vier vragen aan Mondiaal-redactielid…Oana Ciuraru (Roemenië)
De redactieleden van het nieuwe katern Mondiaal Neerlandistiek stellen zich aan je voor. Dit keer: Oana Ciuraru van de Universiteit van Boekarest. Wie ben je, waar werk je en wat doe je met neerlandistiek? Mijn naam is Oana Ciuraru, ik heb Frans en Nederlands gestudeerd in Boekarest en heb daarna de onderzoeksmaster Nederlandse literatuur en cultuur gedaan aan de … [Lees meer...] overVier vragen aan Mondiaal-redactielid…Oana Ciuraru (Roemenië)
Vier vragen aan Mondiaal-redactielid…Bojana Budimir (Servië)
De redactieleden van het nieuwe katern Mondiaal Neerlandistiek stellen zich aan je voor. Dit keer: Bojana Budimir van de Filologische faculteit, Universiteit van Belgrado. Wie ben je, waar werk je en wat doe je met neerlandistiek? Ik ben Bojana Budimir en ik werk als docent aan de Vakgroep Neerlandistiek van de Filologische Faculteit in Belgrado. Hier geef ik sinds 2008 … [Lees meer...] overVier vragen aan Mondiaal-redactielid…Bojana Budimir (Servië)
Vier vragen aan Mondiaal-redactielid….Dolores Ross (Italië)
De redactieleden van het nieuwe katern Mondiaal Neerlandistiek stellen zich aan je voor. Dit keer: Dolores Ross van de Universiteit van Triëst. Wie ben je, waar werk je en wat doe je met neerlandistiek? Ik ben Dolores Ross. Ik heb veertig jaar lang gedoceerd aan de universiteit van Trieste, bij de Opleiding Tolk/Vertaler. Nu ben ik met pensioen maar schrijf nog wat … [Lees meer...] overVier vragen aan Mondiaal-redactielid….Dolores Ross (Italië)
Vier vragen aan Mondiaal-redactielid…Gemma Blacker (Het Verenigd Koninkrijk)
De redactieleden van het nieuwe katern Mondiaal Neerlandistiek stellen zich aan je voor. Dit keer: Gemma Blacker alumna van de Universiteit van Sheffield. Wie ben je, waar werk je en wat doe je met neerlandistiek? Ik ben Gemma, ik ben net begonnen met een master in Engelse Taal- en Letterkunde aan de Universiteit Antwerpen, maar ik ben alumna van de Universiteit van … [Lees meer...] overVier vragen aan Mondiaal-redactielid…Gemma Blacker (Het Verenigd Koninkrijk)
Etymologica: bij het opnemen van Friese Plaatsnamen in de etymologiebank
Onlangs zijn de Friese Plaatsnamen: Alle steden, dorpen en gehuchten van Karel Gildemacher (2007) toegevoegd aan de Etymologiebank, als aanvulling op de Nederlandse plaatsnamen verklaard van Gerald van Berkel en Kees Samplonius. Hieronder volgt wat toelichting over de gemaakte keuzes voor het Friese plaatsnamenboek. Werkwijze Het samenstellen van een plaatsnamenboek … [Lees meer...] overEtymologica: bij het opnemen van Friese Plaatsnamen in de etymologiebank
Comenius Universiteit, waar vertalers en tolken thuis zijn
Nederlands in Bratislava De afdeling Nederlands in Bratislava is een onderdeel van de vakgroep Germanistiek, neerlandistiek en scandinavistiek van de Comenius Universiteit te Bratislava, de oudste en grootste universiteit van Slowakije. In 2026 mag de opleiding, die opgericht is als een hoofdvakstudie Nederlandse taal en cultuur: vertalen en tolken in bachelor en … [Lees meer...] overComenius Universiteit, waar vertalers en tolken thuis zijn
Lief museum
Openbare brief waarmee Aad Meinderts (1957) vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd als directeur-bestuurder afscheid nam van het Literatuurmuseum / Kinderboekenmuseum, voorgelezen op 12 september in theater Diligentia in Den Haag. Dit is een ingekorte versie. Den Haag, 12 september 2024 Lief museum, Jij bezit al meer dan 2 miljoen brieven, dan kan … [Lees meer...] overLief museum
Het eerste kwart: Manon Uphoff, Vallen is als vliegen
Vallen is als vliegen is het boek dat ik al het vaakst gelezen heb uit de lijst van 50 die ik dit jaar lees: toen het verscheen, ongeveer vijf jaar geleden, en twee jaar geleden, toen ik tijdens de zomer het hele oeuvre las of herlas (en daarover schreef op Neerlandistiek), en een half jaar geleden, als voorbereiding op een gesprek met de schrijver … [Lees meer...] overHet eerste kwart: Manon Uphoff, Vallen is als vliegen
Een gedoemd dichter
(Menno Wigman als vertaler en dichter) Van Nico Keuning Tien jaar geleden maakte ik een wandeling met Menno Wigman in het domein van zijn jeugd in Santpoort-Zuid. Hij vertelde dat hij op zijn zeventiende jaar kinderboekenschrijver wilde worden, of romanschrijver, of dichter. ‘In ieder geval had ik destijds zeker niet uitsluitend voor de poëzie gekozen.’ Maar een … [Lees meer...] overEen gedoemd dichter
Dick ‘zeg maar’ Schoof
Een interessant kenmerk van de huidige Nederlandse premier, drs. Dick Schoof, is dat hij zo slecht spreekt. Nederlandse politici zijn zelden wonderen van retorisch talent, en we hebben eerder premiers gehad waarnaar het moeilijk luisteren was. Maar zelfs Jan-Peter Balkenende kon nog wel uit zijn woorden komen. Het heeft er ongetwijfeld mee te maken dat we gewend zijn aan … [Lees meer...] overDick ‘zeg maar’ Schoof
Woordenboeken als wapens voor de rechter
Er zijn vermoedelijk geen woorden waarover zoveel is geschreven als over Jood. Althans, dat meent Ewoud Sanders, en als er iemand is die dat weten kan, is hij dat – de Nederlandse historicus die het allermeest weet over taal. Sanders is zelf ook al heel lang bezig geweest met het onderwerp. Twintig jaar geleden deed hij al onderzoek naar 'het beeld van Joden in de … [Lees meer...] overWoordenboeken als wapens voor de rechter
Jood: een beladen begrip
Van de hand van Ewoud Sanders verscheen vorige week een interessant boek met de niet mis te verstane titel Jood. De vergeten geschiedenis van een beladen woord. Het onderliggende probleem – anders gezegd, waarom is het woord “jood” zo beladen? – is misschien wel het beste geïllustreerd door de spellingswet, die vindt dat het woord met een kleine letter … [Lees meer...] overJood: een beladen begrip
Van ‘zpel’ tot ‘sich’. Zeventiende-eeuwse kranten in de Republiek en de Spaanse Nederlanden (deel 2)
De oudste kranten in de Republiek en de Spaanse Nederlanden verschillen essentieel van elkaar in opzet, nieuwssoorten en vrijheid van meningsuiting, zo bleek in deel 1. In hoeverre had dat invloed op het taalgebruik? En bestonden er (dialect)verschillen tussen de noordelijke en zuidelijke kranten? Hieronder probeer ik deze vragen met behulp van de computer te … [Lees meer...] overVan ‘zpel’ tot ‘sich’. Zeventiende-eeuwse kranten in de Republiek en de Spaanse Nederlanden (deel 2)
Spookreis of werkelijkheid? Een bizarre ontdekking!
Ging Betje Wolff in 1790 vanuit Frankrijk op en neer naar de Republiek? Op de valreep van het inleveren van mijn manuscript ontdekte ik in het Nationaal Archief in Den Haag een flink aantal documenten die verkeerd ingebonden waren. Ze zaten bij dossiers van 1795, terwijl ze thuishoorden in mappen uit 1790. Het gaat hierin om de toekenning van twee weduwenpensioenen die na … [Lees meer...] overSpookreis of werkelijkheid? Een bizarre ontdekking!
Bijna onzichtbaar
Een mooie najaarszondag in Maastricht, volle straten, gezellige terrasjes en een drukbezochte boekwinkel: de prachtige Boekhandel Dominicanen. Een grote collectie in een fraai oud kerkgebouw. Kennelijk doen ze het goed, want het is er tjokvol kijkers en kopers. Toch schrok ik wat. Pas na lang zoeken vond ik de poëziekast – beter: het poëziekastje. Drie plankjes op … [Lees meer...] overBijna onzichtbaar
