Door Peter J.I. Flaton In een kanttekening bij mijn artikel over Awater "Naar een reisgenoot op zoek" (in neerlandistiek.nl van 27-10-2020) werd de vraag gesteld naar de rol die Rainer Maria Rilke bij de totstandkoming van Nieuwe gedichten (waarvan "Awater" het slotdeel is) gespeeld zou kunnen hebben. Dit gelet op de echo in deze titel van Rilkes in 1908 verschenen Der neuen … [Lees meer...] overRainer Maria Rilke in Nijhoffs Nieuwe gedichten?

Voor den zevenden novemberDe Oude en de Nieuwe Wereld [...] De Nieuwe Wereld, - zij is toch geboren,in bloed en tranen werd zij toch geboren,maar z'is heel anders dan wij dachtenen van een Paradijs is niets aan haar.In haar leeft nog, dat wat wij allen haten:het vuil, de smaad en het bederf der eeuwen,- wij zelven brachten 't mee, het leefde in ons -en verstikt met zijn … [Lees meer...] overGedicht: Henriette Roland Holst • Voor den zevenden november (2)

Voor den zevenden novemberAan Lenin Gij groote stuurman met de koele oogen,eerste, wendend het roer naar morgenlandendie menschelijke voet nog nooit betrad, - Gij die d'orkanen zijt vooruitgevlogen,de riffe' omgingt met voorzichtige handen,tusschen maalstroomen vondt een veilig pad, - tot de dag kwam, dat gij op d'ouden toonvan onversaagd, oneindig-sterk vertrouwende … [Lees meer...] overGedicht: Henriette Roland Holst • Voor den zevenden november

Aan F. van Eeden Ik ben gestemd om een sonnet te maken,Teêr-blauw als mij Japanse verzen lijken,Zo vlak als water, dat geen rimpels strijkenTot vloeiend matglas, waar zij de’ oever raken. Fijn porcelein met, voor verwende smaken,Bleek-blauwe poppen die zo wijd uitwijken,En zonder perspectief – de rijken kijkenBij ’t kopen, of de kleine barstjes kraken. Zó is mijn … [Lees meer...] overGedicht: Albert Verwey • Aan F. van Eeden

99%wil(kunnen we aannemen)levenen blijven leven(kunnen we aannemen)maarer niet voor betalen(moeten we aannemen)jammerdaarom kan1%zeggenhoe99%mogenkunnenenmoetenleven jammer ••• … [Lees meer...] overGedicht: Bert Schierbeek • 99%

Uit De wolkendragers, de nieuwe bundel van Peter Holvoet-Hanssen. L’amour est un oiseau rebellein memoriam S.G.* bonbonneke Bonpoes, gij zijt nog steeds een modelde ster ooit zo fel straalt zacht nu en ’t zingt als Carmen‘het koper ziet rood, het koper ziet geel’ en het zoemtwij zuchten en missen u zoals sneeuw op de maan kijk, bonneke Bonpoes, gij hebt nu … [Lees meer...] overGedicht: Peter Holvoet-Hanssen • L’amour est un oiseau rebelle

De stervende Heyduk ‘Daal neder, o arend! Ter dood toe gewond,Ligt Gabriël Zapol hier neêr op den grond.’k Heb vaak met het vleesch en het stroomende bloedDer woeste Pandoeren uw jongen gevoed.Weldra strekt mijn hart, eens zoo groot, hun tot spijs.Doch ’k smeek u vooraf om een vriendschapsbewijs.Ga, breng deze tasch, van patronen ontbloot,Aan Kolmar, mijn broeder – en wreek … [Lees meer...] overGedicht: Jacob van Lennep • De stervende Heyduk

Pax Americana Na Reagan komt zonneschijn,niet eventjes, nee, permanent.'t Zal immers eeuwig vrede zijn,van Philadelphia tot Tasjkent,van Kaapstad tot de Beringzee.We zullen broeders zijn, niet langer slavenvan 't kapitaal of 't kameradencomité,en eindelijk gelijk, in onze massagraven. Ward Ruyslinck (1929-2014)uit: Hunkerend gevangen (1988) foto: … [Lees meer...] overGedicht: Ward Ruyslinck • Pax Americana

Bij het familiegraf Mijn vader, die in de hemelen zijten nu misschien Celestus heet,heb jij een ogenblikje tijd?Het zou kunnen dat jij wéétwat ik al lang wil weten:ben jij van angst en zorg bevrijd,hoe laat wordt er ontbeten,ligt er parket of vast tapijt? Mijn moeder, als vroeger aan de rechterhandmijns vaders nederig gezeten,lees jij ook ginder in de kranthoe ik … [Lees meer...] overGedicht: Ward Ruyslinck • Bij het familiegraf

Mijn mooi verdriet in de herfst Als een schimmel in de schaduwvan het reeuwse bos,als een bittere boleetmet een scheve kroonverstuif ik op mijn erfonkuisheid en bederfen het eczeemvan de dood. Als een zwarte specht,de dronken drummerin het galmend woud,belijd ik mijn stervensangsten zelfbehoudmet norse snavelslagenin het goudder najaarsdagen. Wat heb ik een mooi … [Lees meer...] overGedicht: Ward Ruyslinck • Mijn mooi verdriet in de herfst

De onbestendigheid Moest eindlijk Babijlon in puin en asch verkeren,Die stad, die ’t gansch Heeläl verwondring heeft gebaard!En gij, o Ninivé! dat zoo voortreflijk waart,Kon niets den ondergang van uw Paleizen weeren? Moest Titus Zegeboog zijn luister ook ontbeeren!Is Piza’s heerlijk Beeld door de eeuwen niet gespaard!Ja, zag men ’t woedend vuur, dien Tempel zoo … [Lees meer...] overGedicht: Juliana de Lannoy • De onbestendigheid

Uit Ruimtedagen, de nieuwe bundel van Martijn den Ouden, “waarin twee entiteiten, Marna en de lezer, redekavelen over de wijze waarop de schepping moet worden voltrokken”. de zesde dag de poolvlakte is een rustige omgevinghet is windstilover enkele ogenblikkenverrijst hier een gotische kathedraal varens willen er niet groeienbraamstruiken willen er niet branden dit … [Lees meer...] overGedicht: Martijn den Ouden • de zesde dag

Door Danny Habets Voor de katholieken te vrijzinnig, voor de vrijzinnigen te katholiek. De dichter Jan Engelman werd tijdens de hoogtijdagen van zijn dichterschap zowel vereerd als verguisd. In een eerdere aflevering in Neerlandistiek werd Engelmans erotische poëzie nader onder de loep genomen. In deze tweede aflevering komen de kritische reacties van zijn katholieke … [Lees meer...] overDe hemel hoger dan de kerktoren – Jan Engelman en de katholieke kritiek

Uit Kore, de nieuwe bundel van Estelle Boelsma. het gaat helemaal mis met de sering zo schuin is hij gaan groeienterwijl ik doorwinter in mijn vocabulaire verstrikt in andere raakvlakkenrituelen uitvoeren met de strijkschaduwop een gegeven moment moet er iets opgeruimd worden — ga dan tien minuten op de grond liggen alles prikkelt de bewustwording van de ruimte om … [Lees meer...] overGedicht: Estelle Boelsma • het gaat helemaal mis met de sering

Uit Alles is hier nog, de nieuwe bundel van Marc Tritsmans. Schrödingers kat Naderend de plek waar zij ooitallen samen waren en dus hopenddat ze daar nog steeds zullen zijnstaat mijn vaders geblutste auto weer op de stoffige trillende zandwegzit hij in zijn tuinstoel heel langdurigen aandachtig in zijn koffie te roerenen in de achtergrond ook zoals steeds stil mijn … [Lees meer...] overGedicht: Marc Tritsmans • Schrödingers kat

Door Peter J.I. Flaton In de marge van Marc Kregtings artikel "Al die kakelende stemmen" in Neerlandistiek ontstond er gedoe over de kwaliteit van Nijhoffs werk in het algemeen en die van Awater in het bijzonder. In de ogen van de een is die beneden alle peil, terwijl de ander de tekst voor zichzelf wil redden door te lezen wat er staat (ook al is het 'Lees maar, er staat … [Lees meer...] overNaar een reisgenoot op zoek: Martinus Nijhoffs Awater

De ooit zeer beroemde Hendrik Tollens vertaalde veel gedichten van de ooit zeer beroemde Matthias Claudius. De vrijheid der drukpers.Eene fabel. Men wil, dat voor verscheiden jaren,Misschien voor honderd, of nog meer,De dieren, toen verzot op eer,Zoo volgepropt van wijsheid warenAls nu de menschen ongeveer:Zij letterblokten evenzeer.De rammen waren meest scribenten,Meest … [Lees meer...] overGedicht: Hendrik Tollens • De vrijheid der drukpers

Koorts Hoor! Zoo is nooit gezongen! Hoor!’t Behang bewoog,En ’t haar van ’t zwaarbewimperd oog.Wat vloogDe ruimten door? ’t Zal morgen zijnOf ’t niet bij nacht zoo hard met zweepenGeslagen had. –Zie door ’t gordijnDe geesten in hun koude schepen! De takken schaven aan de randenVan ’t venster. In de verte fluitHet altijd helder langs de landen.De dieren op de … [Lees meer...] overGedicht: Hendrik de Vries • Koorts

Uit Joodse gedichten, de nieuwe bundel van Nachoem M. Wijnberg. Mozes of Mozes Mozes of Mozes,vraagt Mozes,want dat is eindelijk een vraag waar hij Mozes op wil antwoorden,en waar staat zijn Mozes:ver genoeg van hem af dat hij niet hoorthoe hij zegt: Mozes, Mozes,Mozes? Wat vreemd is aan de man Mozes,bijna alles, zijn naam, dat het was alsof hij de enige wasdie met een … [Lees meer...] overGedicht: Nachoem M. Wijnberg • Mozes of Mozes

Door Danny Habets Voor de katholieken te vrijzinnig, voor de vrijzinnigen te katholiek. De dichter Jan Engelman werd tijdens de hoogtijdagen van zijn dichterschap zowel vereerd als verguisd. In dit artikel worden enkele gedichten uit zijn bekendste bundel Tuin van Eros nader beschouwd, in een tweede aflevering zullen de kritische reacties van tijdgenoten aan de orde komen. … [Lees meer...] overOgenglans en offerlam – over erotiek en mystiek bij Jan Engelman

Mijn schaapje Ik ken een aardig schaapje,'t Loopt ginder in de wei,Het huppelt en het springt maarHeel vergenoegd en blij. Het dartelt in de weideDe ganschen langen dagEn eet en drinkt met luste,Al wat het gaarne mag. Was ik maar eens zoo'n schaapje,Dan zat ik nu niet hier,Dan ging ik nooit naar school toeEn had maar steeds plezier. Wel jongen lief, wat zegt ge,En … [Lees meer...] overGedicht: W.F. Oostveen • Mijn schaapje