Spreekwoord van de week • “Je moet een gegeven paard niet in de bek kijken” Je moet niet te kritisch zijn over de dingen die je cadeau krijgt. De Nederlandse taal kent heel wat spreekwoorden en gezegden waarin paarden centraal staan, denk maar aan je kunt een paard wel naar de bron voeren, maar niet dwingen te drinken, trekken aan een dood paard, of de spreekwoordelijke … [Lees meer...] overJe moet een gegeven paard niet in de bek kijken
Jong
Over de late style van Cees Nooteboom
Recensiedokter Evi Aarens diagnosticeert de literaire kritiek. Vandaag Edward Saids late style en de recente poëzie van Cees Nooteboom Edward Said De literatuurprofessor en cultuurcriticus Edward W. Said werkte de laatste jaren voor zijn dood aan een studie die postuum zou verschijnen onder de titel On Late Style: Music and Literature Against the Grain (Bloomsbury, … [Lees meer...] overOver de late style van Cees Nooteboom
Visjes: Op reis met Joost Oomen
Als een boek goed geschreven is, kan het je meenemen op een soort imaginaire reis. De mooiste vind ik die waarbij de tekst de magische gebeurtenissen voor je optilt en het voor even lijkt alsof de wereld om je heen te begrijpen is. Ofwel omdat het een nieuwe filosofische theorie blootlegt, ofwel omdat het de wereld zo beschrijft dat je het op een andere manier kunt bekijken. … [Lees meer...] overVisjes: Op reis met Joost Oomen
Willem Frederik Hermans en zijn fotoliteratuur
Willem Frederik Hermans (1921-1995) is vooral beroemd als Nederlandse schrijver, maar wist je dat hij ook fotografische werken heeft gemaakt? Toen hij twaalf jaar was, kreeg Hermans zijn eerste fototoestel. Hij ging zijn hele leven door met fotografie en dat heeft onmiskenbaar een grote invloed op zijn werk gehad. In enkele literaire werken van Hermans is het motief van … [Lees meer...] overWillem Frederik Hermans en zijn fotoliteratuur
Podcast: Leve(n) lezen met Joost de Vries
Nynke en Marit gaan in gesprek over Lichtjaren (1975) van James Salter met schrijver en adjunct-hoofdredacteur van de Groene Amsterdammer Joost de Vries. Het is een boek dat Joost de Vries meermaals cadeau heeft gedaan en toen relaties heeft gelijmd én gebroken. Een boek met zo’n effect is het lezen en bespreken natuurlijk meer dan waard. In de aflevering vertelt Joost het … [Lees meer...] overPodcast: Leve(n) lezen met Joost de Vries
De (zee)meermin, een ongrijpbaar fabeldier? [2]
Op zoek naar definities in lexica en literatuur Dit is het tweede deel in een serie. Het vorige deel, over woordenboekdefinities, is hier te lezen. De Middeleeuwen Op zoek naar meerminnen in de middeleeuwse literatuur kom je allereerst uit bij haar (half)zusje de sirene. In de Physiologus en in het middeleeuwse Bestiarium vertegenwoordigt de sirene de zondige … [Lees meer...] overDe (zee)meermin, een ongrijpbaar fabeldier? [2]
Kleine potjes hebben grote oren
Spreekwoord van de week • “Kleine potjes hebben grote oren” Kinderen luisteren naar de dingen die gezegd worden en er blijft daarvan meer hangen dan je zou denken. Blij verrast was ik, toen ik op een ochtend mijn kopje thee dronk en er niet zo’n laffe vraag aan het zakje biologische zwarte thee met rozen en vanille van de HEMA hing, maar een “typical Dutch saying”. Daar … [Lees meer...] overKleine potjes hebben grote oren
Van karikatuur tot hoofdfiguur
Over de portrettering van de zwarte mens in kinderliteratuur Jammer, dat de blanke mensen niet op ons eiland komen, anders…’ ‘Anders aten we ze op!’, roepen de nikkers, die rond de hut van het opperhoofd zitten. ‘Blanke mensen smaken fijn’, zegt het opperhoofd. Hij likt zijn lippen eens af. Deze passage komt uit het kinderboek Oki en Doki bij de nikkers (1957), waarin … [Lees meer...] overVan karikatuur tot hoofdfiguur
Bitterblond en Poezieboys
‘De Poezieboys, dat zijn Jos Nargy en Joep Hendrikx. Samen brengen zij de beste poëzie van dit moment, geïnspireerd op de legendarische avond in 1966 van Simon Vinkenoog in Carré. Want de wereld kan wel weer wat Rock & Roll & Poëzie gebruiken. Iedere Poeziebar nodigen zij verschillende dichters uit met als doel: uitverkochte, dampende en joelende zalen voor de poëzie!’ … [Lees meer...] overBitterblond en Poezieboys
Bachelor Nederlandse taal en cultuur, Universiteit van Amsterdam
Houd je van taal, wil je weten hoe een tekst werkt en precies begrijpen wat er gezegd wordt, maar ook kunnen aanwijzen wat er niét gezegd wordt? Als neerlandicus kun je uitleggen hoe taal functioneert, hoe cultuur bijdraagt aan de samenleving en hoe communicatie werkt. En als die niet werkt, weet een neerlandicus wat er moet veranderen. Wil je meer weten over deze … [Lees meer...] overBachelor Nederlandse taal en cultuur, Universiteit van Amsterdam
Jongerenmanifest voor het schoolvak Nederlands
Vandaag verscheen in de Volkskrant een column van Aleid Truijens waarin zij refereert aan het Jongerenmanifest voor het schoolvak Nederlands. Dat manifest is hieronder te lezen en is ondertekend door Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS), CNV Jongeren, Het team van Scholieren.com en Jong Neerlandistiek. De kwaliteit van ons onderwijs gaat al twintig jaar stelselmatig … [Lees meer...] overJongerenmanifest voor het schoolvak Nederlands
Alle goede dingen bestaan in drieën
Spreekwoord van de week • “Alle goede dingen bestaan in drieën” Dingen die in drieën komen, zijn van nature humoristischer, bevredigender en effectiever dan welk ander aantal dingen dan ook. Misschien ken je het wel: het leven zit zó lekker mee dat het wel toeval lijkt. De eerste meevaller wordt gevolgd door een tweede, en geluksvogel dat je bent kan je ook nog op een … [Lees meer...] overAlle goede dingen bestaan in drieën
De (zee)meermin, een ongrijpbaar fabeldier? [1]
Op zoek naar definities in lexica en literatuur Trots loop ik met mijn tekening naar de juf, die voorovergebogen aan het opruimen is in de poppenhoek. “O ja, nou, mooi, hoor…” zegt ze zonder echt te kijken, “en euh… wat is het?” “Een Meermin”, antwoord ik. “Oh, een zeemeermin, nou, leuk, hoor.” “Nee, niet zéé-meermin, gewoon meermin!” . De juf zucht en zonder me aan … [Lees meer...] overDe (zee)meermin, een ongrijpbaar fabeldier? [1]
Tien scholieren strijden nog om winst Olympiade Nederlands 2022
Op 14 mei wordt de winnaar van de Olympiade Nederlands 2022 bekendgemaakt. Tien middelbare scholieren – 7 Vlaamse en 3 Nederlandse – toonden zich, bij de schriftelijke proef in februari, uiterst lenig in de gymnastiek van de neerlandistiek. In de finale voeren zij, onder begeleiding van onderzoekers uit de neerlandistiek, een eigen onderzoek uit. De prijsuitreiking is zaterdag … [Lees meer...] overTien scholieren strijden nog om winst Olympiade Nederlands 2022
‘Heb je ook sibbelings?’
Als rasechte introvert ben ik een ramp met ‘small talk’: het keuvelen over koetjes en kalfjes waarbij het niet om de inhoud van het gesprek gaat, maar gewoon om het feit dat je een gesprekje hebt. Ik kán het gewoon niet, lijkt het wel, en het voelt altijd zo gekunsteld. ‘Heb je ook broers of zussen?’ is zo’n standaard ‘small talk’-vraag – weinig mensen zullen intrinsiek … [Lees meer...] over‘Heb je ook sibbelings?’
De wondere wereld van de opna-constructie
Dat voorzetsels lastige wezens zijn bewijst de koffieautomaat van de Universiteit Utrecht al. Maar niet alleen voor machines zijn deze kleine woordjes moeilijk; bij talen die je niet compleet machtig bent is het ook vaak zo dat er grote twijfel bestaat over wanneer je nou welk voorzetsel gebruikt. Vaak bestaan er fijne nuances voor het gebruik en de betekenis van deze woorden – … [Lees meer...] overDe wondere wereld van de opna-constructie
De Nederlandse taal en cultuur in Finland en Jyväskylä
‘Waarom Finland?’ Een vraag die ik met enige regelmaat kreeg toen ik aan mensen in mijn omgeving vertelde dat ik op uitwisseling zou gaan naar Finland. Het antwoord is vrij simpel: de taal en de cultuur spreken me aan. Niet wetende dat ik, eenmaal aangekomen, precies dezelfde vraag zou krijgen van de Finnen zelf: ‘Waarom Finland?’ Telkens als ik aan een Fin vertelde dat … [Lees meer...] overDe Nederlandse taal en cultuur in Finland en Jyväskylä
Als Pasen en Pinksteren op één dag vallen
Spreekwoord van de week • “Als Pasen en Pinksteren op één dag vallen” Dat gaat nooit gebeuren. Op het moment dat dit artikel online komt te staan, is het paasmaandag. Ik hoop van harte dat iedereen, ongeacht of je het wel of niet viert, een heerlijk weekend vol gezelschap heeft gehad. Deze dag leek mij een erg mooi moment om een spreekwoord waarin deze feestdag centraal … [Lees meer...] overAls Pasen en Pinksteren op één dag vallen
Autonomie afdwingen met Droogstoppel en pseudoniem: de betekenis van de Max Havelaar anno 2022
Overschrijven klinkt als strafwerk, maar het kan helpen om een literaire tekst beter te begrijpen. Bovendien kan het schrijven met de hand een meditatieve bezigheid zijn. De 170 bekende en minder bekende Multatuli-liefhebbers die meededen aan het Max Havelaar Lockdown-project van de Vrije Universiteit hebben het zelf ervaren. Ze schreven ieder een hoofdstuk of passage uit de … [Lees meer...] overAutonomie afdwingen met Droogstoppel en pseudoniem: de betekenis van de Max Havelaar anno 2022
Ellen Deckwitz over Bono’s Oekraïnelimerick
De recensiedokter Recensiedokter Evi Aarens diagnosticeert de literaire kritiek. Vandaag Ellen Deckwitz over Bono’s Oekraïnelimerick Deze aflevering van de recensiedokter schrijf ik speciaal voor mijn vader. Hij is een vriendelijke en geleerde man, connaisseur van literatuur en beeldende kunst, liefhebberijen waar hij ook zijn beroep van heeft gemaakt. Eigenlijk heeft … [Lees meer...] overEllen Deckwitz over Bono’s Oekraïnelimerick
Imagoboost der neerlandici
Eind 2021 schreef Abdelkader Benali een column voor Trouw getiteld Wie nog goesting heeft in de studie Nederlands, is voor mij een martelaar. De titel vat de strekking van de tekst goed samen. Benali uit kritiek op de inhoud van de studie Nederlands: “het probleem is dat academici niet meer weten welk verhaal ze over hun taal moeten vertellen.” Vooral de literatuurkant van de … [Lees meer...] overImagoboost der neerlandici
‘Ik hoop dat deze bundel prikkelt tot het zelf schrijven van haiku’s.’
In februari bracht de 52-jarige Muntendammer Patrick Krop zijn haikubundel Wiegend water uit. Met zijn haiku’s, uitgegeven door Uitgeverij Nobelman, deelt hij zijn passie voor taal met anderen. Krop kreeg eerder al veel positieve reacties op zijn haiku’s, waarin hij de traditionele vorm van drie regels en opeenvolgend vijf, zeven en vijf lettergrepen gebruikt. Deze Japanse … [Lees meer...] over‘Ik hoop dat deze bundel prikkelt tot het zelf schrijven van haiku’s.’
De Wilde Kust door de ogen van Albert Helman
Dankzij een cursus, waaraan ik uiteindelijk geen deel kon nemen, kwam ik in aanraking met het boek Avonturen aan de Wilde Kust (1982) van de Nederlands-Surinaamse schrijver Albert Helman. Deze naam is een van de vele pseudoniemen van Lou Lichtveld (1903-1996). Het boek biedt een interessant inzicht in de geschiedenis van Suriname en zijn buurlanden. In het eerste deel van het … [Lees meer...] overDe Wilde Kust door de ogen van Albert Helman
Enquête: Hoe uniek is jouw grammatica?
Ieder individu beschikt over een verschillend taalvermogen; geen twee individuen spreken op exact dezelfde manier of hebben exact dezelfde grammaticale kennis. Aan de vakgroep Taalkunde van de Universiteit Gent zijn we benieuwd welke factoren invloed hebben op jouw unieke taalgevoel en grammatica. Interesse om de taalwetenschap een handje te helpen? Vul dan deze enquête in en … [Lees meer...] overEnquête: Hoe uniek is jouw grammatica?
Podcast: Leve(n) lezen met Babs Gons
In deze aflevering van Leve(n) lezen gaan Marit en Nynke met spoken wordartiest Babs Gons in gesprek over De kleur paars (1982) van Alice Walker. Het boek dat door de expliciete beschrijvingen van mishandelingen en verkrachtingen meermaals verboden is geweest, gaf aanleiding te praten over belangrijke en grote thema's in onze maatschappij. Zo vertelt Babs hoe literatuur volgens … [Lees meer...] overPodcast: Leve(n) lezen met Babs Gons
