Over Meisje in het veen van Koos van Zomeren Willem Egge, de hoofdpersoon in Koos van Zomerens kleine roman Meisje in het veen (1996), zoekt in Drenthe vergetelheid. Weg van de sleur, weg van zijn ‘aanstaande ex’ Itske, al helemaal weg van zijn leven als leraar biologie en de daarbij opgelopen burn-out. De weg naar de vergetelheid leidde hem naar een afgesloten … [Lees meer...] overDood meisje in gevleugeld landschap.
20e eeuw
C.O. Jellema: Een eng cocon
Twintig dichtbundels uit 1975 (6) Het eerste gedicht in de bij Bosch & Keuning in de Seismogramreeks verschenen bundel: Vader Van het gebaar waarmee hij eensde woorden gods heeft onderstreeptbleef weinig over: het schoteltje beeft, hij krijgt het kopjenauwelijks naar de mond, een slokjethee. Zijn ogen echter werden groter,zo leeg, dat alles wat hij … [Lees meer...] overC.O. Jellema: Een eng cocon
Leermiddelen over Vlaamse naturalistische schrijvers
Vijftig canonteksten in de klas (38-40) 38. Cyriel Buysse, De biezenstekker (1894) en Tantes (1924) Cyriel Buysse (1859-1932) debuteerde in 1894 met de ophefmakende naturalistische novelle De biezenstekker. In de loop van zijn schrijverscarrière evolueerde hij naar een realisme met impressionistische invloeden en een ironische toon. Daarvan is zijn … [Lees meer...] overLeermiddelen over Vlaamse naturalistische schrijvers
Heere Heeresma te horen en te zien
Dertig mensen. Dan is het uitverkocht, want het Amsterdamse Torpedo-theater is klein. Groot was evenwel het enthousiasme van hen die op 12 maart 2026 in dit übercharmante vestzaketablissement de avond bijwoonden rondom de eigenzinnige schrijver Heere Heeresma (1932-2011). Literair criticus Arjan Peters en Heeresma-biograaf Anton de Goede namen de aanwezigen op sleeptouw, naar … [Lees meer...] overHeere Heeresma te horen en te zien
De ‘manosphere’ in Wessel te Gussinklo’s De hoogstapelaar
Een zomer zo’n tien jaar geleden. Ik verbleef met mijn ouders en mijn twee jaar jongere broer in een vakantiehuis ergens ten noorden van de grote Zweedse meren. Mijn vader en moeder lagen op bed, mijn broertje speelde Minecraft op zijn Toshiba-laptop. Ik had mijn pyjama aangetrokken en mijn tanden gepoetst en staarde nu, peinzend, in de badkamerspiegel. De zomervakantie was … [Lees meer...] overDe ‘manosphere’ in Wessel te Gussinklo’s De hoogstapelaar
‘Jij wil harrrde bewijzen’
Het Bureau is in zekere zin een roman over spreektaal. Personages, vooral bijpersonages, worden gekarakteriseerd door hun taalgebruik. Dat is een handige manier om ze uit elkaar te houden: oh, deze man zegt in iedere zin 'meneer' ('Dat zal ik doen, meneer', 'Goed, meneer'), dus dat was die nieuwe telefonist, De Vries. Ik geloof dat dit een klassieke techniek is, die ook door … [Lees meer...] over‘Jij wil harrrde bewijzen’
Jan Geurt Gaarlandt: Het ironisch handvest
Twintig dichtbundels uit 1975 (5) Het eerste gedicht in de bij Van Oorschot verschenen bundel: Zodoende op weg naar niks,een bordje kaas voor vogels ophet gras gezet en langzaam in de lucht gekeken of er niemandlangs kwam op de wolken -en ja hoor, niemand. Het eerste in de ruim veertig gedichten tellende bundel; vijftien daarvan hebben een titel. Twee afdelingen: … [Lees meer...] overJan Geurt Gaarlandt: Het ironisch handvest
17 april 2026: Boekpresentatie Nederlandse nationaalsocialistische literatuur
Op vrijdagmiddag 17 april verschijnt Nederlandse nationaalsocialistische literatuur: repertoirevorming en canonisering van de volkse letterkunde 1932-1945, van Willem Huberts. De boekpresentatie vindt plaats in het Literatuurmuseum te Den Haag. Over het boek De Duitse bezetter en zijn Nederlandse handlangers poogden gedurende de Tweede Wereldoorlog om de Nederlandse … [Lees meer...] over17 april 2026: Boekpresentatie Nederlandse nationaalsocialistische literatuur
Zijn stropdassen hangen er nog
Het leven moe is een boekje over een weduwe, geschreven door een weduwe, en bedoeld voor duizend weduwen. Detlev van Heest schreef het, over de het laatste levensjaar – schat ik, er worden geen concrete data gegeven – van Lousje Voskuil-Haspers. Zij was de vrouw van Han, de schrijver J.J. Voskuil, en hij was heel erg met haar getrouwd in het openbare leven. Weinig … [Lees meer...] overZijn stropdassen hangen er nog
Verschenen: Eet meer mensenvlees
Verhalenbundel met verhalen van F. Bordewijk, samengesteld en ingeleid door Aafke Romeijn. Bordewijk is al een hele tijd dood (1965), maar zijn verhalen zijn nog springlevend. Speciaal voor deze bundel ben ik nog maar eens door het hele oeuvre van mijn lievelingsschrijver gegaan, en heb er pareltjes uit gevist over kannibalisme, yupperige advocaten in de jaren ’50, en een … [Lees meer...] overVerschenen: Eet meer mensenvlees
13 maart 2026: Promotie Gerda van de Haar over Marcel Möring
vrijdag 13 maart 2026Tijd: 11:30 - 12:30 uurLocatie:AcademiegebouwRapenburg 732311 GJ Leiden Promotor(en) Samenvatting Waarom maken romans als In Babylon (1997) van Marcel Möring diepe indruk op hun lezers, terwijl de gebeurtenissen kris-kras door elkaar worden verteld en de afloop ervan volkomen onduidelijk is? Dat komt doordat de ‘affectieve plot’ van zulke romans … [Lees meer...] over13 maart 2026: Promotie Gerda van de Haar over Marcel Möring
Hoe ik stuitte op een brusseleirse Pruimen-Jantje
Twee jaar geleden ontdekte ik, rijkelijk laat, de Franse striptekenaar Lewis Trondheim. Aanvankelijk als oprichter en een van de drijvende krachten achter de stripuitgeverij l’Association. En wel als bedenker en maker van OuBaPoliaanse strips, afkomstig uit het Ouvroir de Bande Dessineé Potentielle, de strip-afsplitsing van de Werkplaats van Potentiële Literatuur van Raymond … [Lees meer...] overHoe ik stuitte op een brusseleirse Pruimen-Jantje
Oproep voor referaten: Inter-Breyten – Breytenbach in context
Het Gents Centrum voor Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika nodigt u van harte uit voorstellen in te dienen voor een tweedaags colloquium over Breytenbach in context. Het congres heeft plaats in Gent op 26-27 november 2026. De intrinsieke verwevenheid van de literaire, artistieke en intellectuele nalatenschap van Breyten Breytenbach (1939-2024) nodigt uit tot … [Lees meer...] overOproep voor referaten: Inter-Breyten – Breytenbach in context
Dubbelgangerschap
Over Dries van Agt en De witte prins van Koos van Zomeren In 1977 trad Dries van Agt ongewild toe tot de wereld van de punkmuziek. Een zekere Paul Tornado – zijn echte naam is Paul Hajenius – lanceerde zijn liedje ‘Van Agt Casanova’, waarin de zanger het met grote verbetenheid op het ‘mondje’ van Van Agt voorzien had: ‘Zuinig mondje gaat van kwek kwek kwek…’ Mij staat bij … [Lees meer...] overDubbelgangerschap
Nieuw leermiddel over Nooit meer slapen (1966) van Willem Frederik Hermans
Nooit meer slapen van Willem Frederik Hermans (1921-1995) werd in 1966 vrijwel eenparig door de literaire kritiek verwelkomd als een meesterwerk. Volgens Hugo Brems realiseerde Hermans met dit boek volledig zijn ideaal van de klassieke roman: ‘Er is eenheid van handeling, alle gebeurtenissen zijn doelgericht en ondersteunen het pessimistische thema.’ Brems vat de thematiek … [Lees meer...] overNieuw leermiddel over Nooit meer slapen (1966) van Willem Frederik Hermans
Johanna van Buren: Donker najaar
De Sallandse dichteres Johanna van Buren (1881-1962) schreef rond de 1300 gedichten in haar moedertaal, het Hellendoorns. Sommige zijn gelegenheidsgedichten waar men niet zoveel achter hoeft te zoeken. Andere echter mogen in mijn ogen tot de hoogstaande literatuur gerekend worden. Om een breder publiek met haar poëzie kennis te laten maken, werk ik aan een boek waarin een … [Lees meer...] overJohanna van Buren: Donker najaar
1 maart 2026: Voorleesmarathon uit het oeuvre van Astrid H. Roemer
Tijdens deze bijzondere middag staan we stil bij het leven en werk van Astrid H. Roemer, een van de meest eigenzinnige en invloedrijke schrijvers binnen de Nederlandstalige literatuur. Roemer overleed op 8 januari 2026, maar haar woorden, verbeeldingskracht en compromisloze denken blijven onverminderd actueel. Dit programma is een ode aan haar werk: luisterend, … [Lees meer...] over1 maart 2026: Voorleesmarathon uit het oeuvre van Astrid H. Roemer
6 maart 2026: Indische detectives en misdaadromans
Op vrijdagmiddag 6 maart 2026 organiseert de Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde weer een lezingenmiddag. Dit keer staan de hoogtepunten uit de Indische detective- en misdaadliteratuur centraal. Waar het onderzoeksveld van de crime fiction studies in de Angelsaksische wereld floreert, blijft misdaadfictie in Nederland een onderbelicht genre. En dat terwijl er genoeg … [Lees meer...] over6 maart 2026: Indische detectives en misdaadromans
Vroeger is sneeuw
Verlangen in C.O. Jellema’s ‘Sneeuwsonnet’ Ruim drie jaar woon ik nu op het Groninger Hogeland, ongeveer 5 km vanaf Leens. Daar, in huize Oosterhouw, schreef C.O. Jellema zijn indrukwekkende poëzie. Vanuit zijn studeerkamer keek hij uit over uitgestrekte landerijen met daarboven de imposante wolkenluchten. Zittend in de stoel van zijn grootvader (zoals zijn echtgenoot … [Lees meer...] overVroeger is sneeuw
”Opgetild in een verdwijnen”
Wouter Post en Simon Mulder over J. H. Leopold Was Jan Hendrik Leopold de grootste Nederlandse dichter die bijna niemand echt kende? In deze verdiepende aflevering van De Nieuwe Wereld duikt Wouter Post samen met Simon Mulder (Feest der Poëzie) in het tragische en magistrale leven van Jan Hendrik Leopold. Een man die overdag klassieke talen doceerde aan het Erasmiaans … [Lees meer...] over”Opgetild in een verdwijnen”
Verschenen: Socialist Transnationality in Translation
Dutch-Language Literature in East Central Europe and the Balkans, 1945–1990 Wilken Engelbrecht , Ton van Kalmthout, Pawel Zajas The first study examining the translation and reception of Dutch literature in Eastern and Central Europe during the restrictive era of socialist and totalitarian political systems.In nearly all Central Eastern European and Balkan countries in … [Lees meer...] overVerschenen: Socialist Transnationality in Translation
15 maart 2026: Utrecht, zoals Clare Lennart het toen zag
zondag 15 maart 2026 | 11:00 | Wandelinglocatie: vertrekpunt Vredenburg 3 (pand Parfumerie Douglas), Utrechtwandeling geleid door Petra Teunissen, biograaf Clare Lennart In de zomer van 1926 kwam Clare Lennart (1899-1972) in Utrecht wonen. Haar eerste indrukken van de Domstad legde ze vast in het nostalgische verhaal Utrecht, zoals ik het toen zag. Bijna honderd … [Lees meer...] over15 maart 2026: Utrecht, zoals Clare Lennart het toen zag
Vijf schrijvers over de Tweede Wereldoorlog
1. Anne Frank, Het Achterhuis (1947) Dit leermiddel is niet bedoeld voor de basisschool, maar voor het voortgezet onderwijs. Met Marc van Oostendorp en anderen zijn we er immers van overtuigd, dat Anne Frank geen stof voor het basisonderwijs is en het best gelezen zou kunnen worden door kinderen van de leeftijd die zij had toen ze haar dagboek schreef (tussen … [Lees meer...] overVijf schrijvers over de Tweede Wereldoorlog
Vertalersportret: Menno Wigman
Hoezeer Nederlandse literatuur verweven is met de haar omringende literaturen en talen blijkt eens te meer uit het oeuvre dat Menno Wigman (1966-2018) heeft nagelaten. Wigman – zijn generatiegenoten laten hun stem nog gewoon horen en kunnen ervan getuigen – was behalve dichter en bloemlezer ook vertaler, nog vóór zijn officiële debuut in 1997 met de dichtbundel ’s Zomers … [Lees meer...] overVertalersportret: Menno Wigman
Bij de dood van Cees Nooteboom
De reislust van Cees Nooteboom (1933-2026) komt al duidelijk naar voren in zijn debuut Philip en de anderen (1955), waarin een jongen liftend door Europa trekt op zoek naar een meisje, dat symbool staat voor het onbereikbare geluk. Dat ongrijpbare zal typerend blijken voor zijn reisverhalen. Hij is voortdurend op plekken die iets vertellen over het verleden, een oude of recente … [Lees meer...] overBij de dood van Cees Nooteboom
