Tijdens deze bijzondere middag staan we stil bij het leven en werk van Astrid H. Roemer, een van de meest eigenzinnige en invloedrijke schrijvers binnen de Nederlandstalige literatuur. Roemer overleed op 8 januari 2026, maar haar woorden, verbeeldingskracht en compromisloze denken blijven onverminderd actueel. Dit programma is een ode aan haar werk: luisterend, … [Lees meer...] over1 maart 2026: Voorleesmarathon uit het oeuvre van Astrid H. Roemer
20e eeuw
Geen gemakkelijk heer
Nav. 'Een gat in het hoofd', Anton de Goede's biografie van Heere Heeresma In de jaren zeventig schreef mijn vader Rudy Cornets de Groot een serie artikelen over plagiaat onder de titel Met andermans veer. Zijn zwager Heere Heeresma, ooit een gevraagd copywriter die destijds naast ons aan de Oude Singel in Leiden woonde (hij op nr. 14, wij op 16) gunde hem net zulke … [Lees meer...] overGeen gemakkelijk heer
6 maart 2026: Indische detectives en misdaadromans
Op vrijdagmiddag 6 maart 2026 organiseert de Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde weer een lezingenmiddag. Dit keer staan de hoogtepunten uit de Indische detective- en misdaadliteratuur centraal. Waar het onderzoeksveld van de crime fiction studies in de Angelsaksische wereld floreert, blijft misdaadfictie in Nederland een onderbelicht genre. En dat terwijl er genoeg … [Lees meer...] over6 maart 2026: Indische detectives en misdaadromans
Vroeger is sneeuw
Verlangen in C.O. Jellema’s ‘Sneeuwsonnet’ Ruim drie jaar woon ik nu op het Groninger Hogeland, ongeveer 5 km vanaf Leens. Daar, in huize Oosterhouw, schreef C.O. Jellema zijn indrukwekkende poëzie. Vanuit zijn studeerkamer keek hij uit over uitgestrekte landerijen met daarboven de imposante wolkenluchten. Zittend in de stoel van zijn grootvader (zoals zijn echtgenoot … [Lees meer...] overVroeger is sneeuw
”Opgetild in een verdwijnen”
Wouter Post en Simon Mulder over J. H. Leopold Was Jan Hendrik Leopold de grootste Nederlandse dichter die bijna niemand echt kende? In deze verdiepende aflevering van De Nieuwe Wereld duikt Wouter Post samen met Simon Mulder (Feest der Poëzie) in het tragische en magistrale leven van Jan Hendrik Leopold. Een man die overdag klassieke talen doceerde aan het Erasmiaans … [Lees meer...] over”Opgetild in een verdwijnen”
Verschenen: Socialist Transnationality in Translation
Dutch-Language Literature in East Central Europe and the Balkans, 1945–1990 Wilken Engelbrecht , Ton van Kalmthout, Pawel Zajas The first study examining the translation and reception of Dutch literature in Eastern and Central Europe during the restrictive era of socialist and totalitarian political systems.In nearly all Central Eastern European and Balkan countries in … [Lees meer...] overVerschenen: Socialist Transnationality in Translation
15 maart 2026: Utrecht, zoals Clare Lennart het toen zag
zondag 15 maart 2026 | 11:00 | Wandelinglocatie: vertrekpunt Vredenburg 3 (pand Parfumerie Douglas), Utrechtwandeling geleid door Petra Teunissen, biograaf Clare Lennart In de zomer van 1926 kwam Clare Lennart (1899-1972) in Utrecht wonen. Haar eerste indrukken van de Domstad legde ze vast in het nostalgische verhaal Utrecht, zoals ik het toen zag. Bijna honderd … [Lees meer...] over15 maart 2026: Utrecht, zoals Clare Lennart het toen zag
Vijf schrijvers over de Tweede Wereldoorlog
1. Anne Frank, Het Achterhuis (1947) Dit leermiddel is niet bedoeld voor de basisschool, maar voor het voortgezet onderwijs. Met Marc van Oostendorp en anderen zijn we er immers van overtuigd, dat Anne Frank geen stof voor het basisonderwijs is en het best gelezen zou kunnen worden door kinderen van de leeftijd die zij had toen ze haar dagboek schreef (tussen … [Lees meer...] overVijf schrijvers over de Tweede Wereldoorlog
Vertalersportret: Menno Wigman
Hoezeer Nederlandse literatuur verweven is met de haar omringende literaturen en talen blijkt eens te meer uit het oeuvre dat Menno Wigman (1966-2018) heeft nagelaten. Wigman – zijn generatiegenoten laten hun stem nog gewoon horen en kunnen ervan getuigen – was behalve dichter en bloemlezer ook vertaler, nog vóór zijn officiële debuut in 1997 met de dichtbundel ’s Zomers … [Lees meer...] overVertalersportret: Menno Wigman
Bij de dood van Cees Nooteboom
De reislust van Cees Nooteboom (1933-2026) komt al duidelijk naar voren in zijn debuut Philip en de anderen (1955), waarin een jongen liftend door Europa trekt op zoek naar een meisje, dat symbool staat voor het onbereikbare geluk. Dat ongrijpbare zal typerend blijken voor zijn reisverhalen. Hij is voortdurend op plekken die iets vertellen over het verleden, een oude of recente … [Lees meer...] overBij de dood van Cees Nooteboom
De mislukking
Of het verstandig is, weet ik niet, maar op 13 januari 2026 kocht ik deel I van de biografie van Willem Frederik Hermans, Willem Otterspeers De mislukkingskunstenaar (De Bezige Bij 2013), over de jaren 1921-1952. In de kasten met tweedehands boeken op de eerste verdieping van boekhandel Het colofon hier in Arnhem was ik op zoek naar iets anders, een willekeurige … [Lees meer...] overDe mislukking
Vernoeming naar (groot)ouders sinds 1800
Voornamendrift 117 Eeuwenlang zijn kinderen naar grootouders en ook wel naar de ouders en andere familieleden of peetouders vernoemd. Vernoemen kan gezien worden als een persoonlijk eerbetoon met een zekere hiërarchie, met voorrang voor de oudste generatie of reeds overledenen. Traditie en geloof, en de wens om in de naam voort te leven, lijken belangrijke drijfveren, … [Lees meer...] overVernoeming naar (groot)ouders sinds 1800
“Het boek was heilig voor hem”
Jelle van Baardewijk in gesprek met Willem Otterspeer Wie was Michaël Zeeman werkelijk, achter het publieke imago van de erudiete cultuurcriticus? In deze aflevering gaat Jelle van Baardewijk in gesprek met Willem Otterspeer over een eigenzinnige biografie die niet alleen het leven van Zeeman reconstrueert, maar ook laat zien hoe boekenliefde, vriendschap en intellectuele … [Lees meer...] over“Het boek was heilig voor hem”
Geerten Meijsing
Blindzicht is het schrijven waarbij de schrijver naar zijn tekst kijkt zonder te zien wat hij zelf ziet, maar alleen wat een ander moet zien. Is dit retorisch? Retorica heeft geleid tot oorlogen, gevangenissen en emotionele onderdrukking. Had Umwertung aller Werte niet een ander doel? Niet de emotionele beleving, maar de feiten, enkel de werkelijke werkelijkheid? Emotionele … [Lees meer...] overGeerten Meijsing
Voskuil, ik heb nooit geweten dat mijn leven zo romantisch is geweest
Toen ik een tijdje geleden hier schreef dat ik het hoorspel van Het Bureau aan het beluisteren was, verzuchtte ik dat het fijn zou zijn als behalve de dagboeken, de romans, en wat er verder zoal verschenen is, ook het wetenschappelijke werk zou worden heruitgegeven. Iemand wees me er vervolgens op dat het Volkskundig Bulletin, waarvan Voskuil de hoofdredacteur was en waarin hij … [Lees meer...] overVoskuil, ik heb nooit geweten dat mijn leven zo romantisch is geweest
Rusland, poëzie en terreur
De dichter Nikolaj Zabolotski (1903-1958) heeft zijn bekendheid vooral te danken aan zijn bemoeienis met de Oberioeten, de literaire beweging van jonge dichters en schrijvers rond Daniil Charms. ‘Het laatste speelkwartier in de Russische literatuur’ in de jaren twintig van de vorige eeuw. In die periode van absurdistische en satirische verbeelding schreef Zabolotski gedichten, … [Lees meer...] overRusland, poëzie en terreur
Postumiteiten voor Breyten
Conversatie met Erwin Mortier ‘Door het oog van de dichter’is de titel van een gesprekkenreeks over de literaire nalatenschap van Breyten Breytenbach (1939-2024) en de impact op het schrijverschap van hedendaagse Afrikaans-, Engels- en Nederlandstalige dichters. In het najaar van 2026 verschijnt de bundel Postumiteiten voor Breyten, waarin de dialogen met dichters worden … [Lees meer...] overPostumiteiten voor Breyten
Juffrouw Haan in Meneer Beerta
Het eerste deel van Het Bureau heet Meneer Beerta, en het begint en eindigt ook met die naam. De eerste zin is: 'Dag meneer Beerta,' zei hij. 'Hij' is Maarten Koning, de hoofdpersoon van Het Bureau. En na 760 pagina's staat er op de laatste bladzijde van Meneer Beerta: Toen stond Beerta opnieuw op. Hij keek naar Maarten. 'We moeten het er nog over hebben hoe je me … [Lees meer...] overJuffrouw Haan in Meneer Beerta
Verschenen: Het verweer van Etty Hillesum tegen het nazisme
Sporen van agency in haar dagboeken en brieven uit Amsterdam en Westerbork, 1941-1943 Etty Hillesum, een Joodse vrouw en auteur van een beroemd dagboek uit de tijd van de Holocaust, koos er bewust voor om niet onder te duiken. In plaats daarvan werkte ze voor de Joodse Raad en liet ze zich zelfs vrijwillig overplaatsen naar doorgangskamp Westerbork. Lang is de persoon van … [Lees meer...] overVerschenen: Het verweer van Etty Hillesum tegen het nazisme
Johanna van Buren: Meimaand
De Hellendoornse dichteres Johanna van Buren (1881-1962) schreef rond de 1300 gedichten. Daartussen bevinden zich gelegenheidsverzen waar men niet zoveel achter hoeft te zoeken, maar er zijn ook gedichten die in mijn ogen literatuur van de bovenste plank zijn. Op het moment ben ik bezig aan een werk waarin ik een deel van die gedichten in het Nederlands heb vertaald en binnen … [Lees meer...] overJohanna van Buren: Meimaand
Huub Beurskens: Blindkap
Twintig dichtbundels uit 1975 (4) Het eerste gedicht in de bij uitgeverij Opus 2 verschenen bundel: Hitchcock zoals het woord verspringt in zijn spiegel beeld in zijn montage / mom in zijn masker kijker ontzet zijn oog verspringt: eenzaam voyeur in dit beklemmend paleis van spiegels dat handig om- wegen doseert / kijker … [Lees meer...] overHuub Beurskens: Blindkap
6 maart 2026: De zaak Anna B.
Tijdens de IHLIA Queer Geschiedenismaand organiseert de KB een bijzondere avond rond het werk van Anna Blaman, één van de meest eigenzinnige en besproken Nederlandse schrijvers van de 20e eeuw. Hoe kon Anna Blaman uitgroeien tot een van de belangrijkste auteurs van haar tijd – dwars tegen het seksisme, de afkeuring van homoseksualiteit en het cultureel conservatisme … [Lees meer...] over6 maart 2026: De zaak Anna B.
Habakuk II de Balker: Oud gereedschap mensheid moe
Twintig dichtbundels uit 1975 (3) Het eerste gedicht in de bij De Harmonie verschenen bundel is het titelgedicht: Oud Gereedschap Mensheid Moe Oud gereedschap ver van huis bedenkt geen rondeel om te klagen. Oud gereedschap huilt niet in het donker lange weg, lange lange weg en zingt geen blues want heeft geen stem. Vlashekel, wan, geen … [Lees meer...] overHabakuk II de Balker: Oud gereedschap mensheid moe
Verschenen: Nico Keuning, De moord op Angela K.
Op 7 april 1960 werd in de Dapperbuurt in Amsterdam de zeventienjarige Lina Feenstra in haar slaapkamer vermoord door een insluiper. Iedereen sprak erover. Ook op de schrijver Gerrit Krol (1934-2013), die toen in Amsterdam woonde en werkte bij de Koninklijke Shell, maakte de moord diepe indruk. Landelijke en regionale kranten berichtten over de speurtocht naar de dader, over de … [Lees meer...] overVerschenen: Nico Keuning, De moord op Angela K.
Het stevige leven van Dola de Jong
Eerder gaf ik al aan dat ik me wel kon voorstellen dat ik dit boek zou gaan lezen; het sluit aan bij mijn interesse voor veronachtzaamde vrouwelijke Nederlandstalige literaire auteurs in de twintigste eeuw, lui zoals Andreas Burnier en Aya Zikken. En ja hoor, Dola de Jong (1911-2003) lijkt tot die groep te behoren, afgaande op de biografie die Mirjam van Hengel aan haar … [Lees meer...] overHet stevige leven van Dola de Jong
