Gisteren herdacht men, zoals gebruikelijk bij het beeld van De Dokwerker op het Amsterdamse Jonas Daniël Meijerplein, de met veel geweld neergeslagen staking die drieëntachtig jaar geleden werd uitgeroepen om te protesteren tegen de razzia’s waarbij de Duitse bezetters honderden Joodse mannen arresteerden en wegvoerden naar concentratiekamp Mauthausen. Burgemeester Femke … [Lees meer...] overTer Braak, gelezen door Femke Halsema
20e eeuw
De Simpsonparadox
In het oog van Marijke Schermer Als weinig andere schrijvers laat Marijke Schermer zien dat de roman bij uitstek in staat is om te functioneren als een laboratorium van de ziel. Haar vier romans zijn evenzoveel proefopstellingen voor experimenteel onderzoek naar menselijke verhoudingen en gedragingen, opstellingen waarin een persoonlijke ethiek aanschouwelijk wordt gemaakt … [Lees meer...] overDe Simpsonparadox
Men moet
Men moet niet menen dat ik overdrijf als ik hier zeg dat ik werkelijk zelden een zo innige, goede en goed geschreven en mooi gestructureerde biografie heb gelezen als deze. Als ik deze stelling zou moeten onderbouwen, zou ik minstens Fortuins Van Oorschot-biografie (2015) moeten herlezen, maar dat mag iemand anders doen. Deze biografie van Gerrit Kouwenaar vind ik … [Lees meer...] overMen moet
Sybren Polet
Tekening: Robert Kruzdlo … [Lees meer...] overSybren Polet
De auteur leeft: Hannes Meinkema!
In november 2022 overleed schrijver, dichter en literatuurwetenschapper Hannes Meinkema, waarna haar feministische cultroman En dan is er koffie (1976) snel herdrukt werd. Ze schreef echter heel veel meer: romans, essays, poëzie, thrillers, en met Ethel Portnoy richtte ze in 1978 het tijdschrift Chrysallis op, waar vrouwelijke auteurs voorrang genoten. Tijdens De auteur leeft: … [Lees meer...] overDe auteur leeft: Hannes Meinkema!
Wat als Greta Monach Amerikaans was geweest?
Over keuzes, toeval, en de reproduceerbaarheid van digitale poëzie Greta Monach (pseudoniem van Greta Vermeulen, 1928-2018) was een Nederlandse dichteres die bekend is geworden door haar klankgedichten. In haar Compoëzie (1973) beschrijft Monach een verzameling automatische gedichten die zij Automaterga noemt (het enkelvoud Automatergon is een samenstelling van de Griekse … [Lees meer...] overWat als Greta Monach Amerikaans was geweest?
Alles willen weten over woorden
Over Woordenlijst.org Is het nu 50+’er, vijftigplusser of 50-plusser? Om vast te stellen wat de officiële spelling van een woord is, ga je natuurlijk naar Woordenlijst.org, de gratis online en uitgebreidere versie van het Groene Boekje. Onlangs is deze website in een fraai, nieuw jasje gestoken. Als gebruiker krijg je nu direct heldere tips … [Lees meer...] overAlles willen weten over woorden
Jaap Goedegebuure over Hendrik Marsman
De Utrechtse historicus Maarten van Rossem vertelt op de Utrechtse tv regelmatig over de Utrechtse geschiedenis. Zo ook, af en toe, over schrijvers uit de provincie. Deze keer over Hendrik Marsman, samen met de Marsman-lenner Jaap Goedegebuure. Hier te zien. … [Lees meer...] overJaap Goedegebuure over Hendrik Marsman
Leefde Theo Thijssen nog maar
Wat zou Theo Thijssen (1879-1943) ervan gevonden hebben? Niet veel soeps, vermoed ik. Niet van het onderwijs, niet van de voorgestelde vernieuwingen in het onderwijs, in ieder geval. Volgens de ondertitel van Peter-Paul de Baars biografie was Thijssen 'schrijver, schoolmeester, socialist'. Maar het schrijverschap en het socialisme stonden allebei bij hem uitdrukkelijk in … [Lees meer...] overLeefde Theo Thijssen nog maar
Thuisdevotie voor arbeiders verklaard
Voor een boek over honderd jaar Reve schrijf ik een essay over de analogie tussen de auteursportretten van de volksschrijver en zijn literaire werk. G.K. van het Reve is onmiskenbaar een van de meest fotogenieke schrijvers van zijn generatie. Van de macht van het beeld was hij zich zeer bewust. Het waren ook niet de minste fotografen die zich tot hem aangetrokken voelden: Cas … [Lees meer...] overThuisdevotie voor arbeiders verklaard
De zinloosheid van het bestaan weer eens aangetoond
Over een misbegrepen podcast En dan zijn de decemberavonden voorbij en duikt plots, uitgerekend op een druilerige februariochtend, ene Johan Copier op die op Neerlandistiek zijn licht laat schijnen over de Avonden-podcast die Jozien Wijkhuijs en Yentl van Stokkum december vorig jaar uitzonden, tijdens de avonden van De avonden. Copier is niet enthousiast over de podcast en … [Lees meer...] overDe zinloosheid van het bestaan weer eens aangetoond
Frida Vogels: De harde kern
De harde kern bestaat uit drie boeken die tussen 1992 en 1994 verschenen. Voor het tweede boek ontving Frida Vogels (1930) in 1994 de Libris Literatuurprijs, maar als auteur bleef zij steeds buiten de schijnwerpers. Haar werk is een doorgedreven autobiografische zoektocht, waarbij ze genadeloos de waarheid over zichzelf, haar verleden en haar relatie tot de mensen om zich heen … [Lees meer...] overFrida Vogels: De harde kern
Letter en geest
Saskia de Coster, auteur van een almaar groeiend proza-oeuvre, met als meest recente roman het knappe en indringende ‘Net echt’, sprak gisterenmiddag, in een goed gevulde Aula van de Radboud Universiteit, de dertigste Frans Kellendonklezing uit: ‘Mijn jaar van het spook’. De Kellendonklezing werd kort na Kellendonks overlijden voor het eerst gehouden, met als - steeds … [Lees meer...] overLetter en geest
11 februari 2024: Leven in dienst van de Heiland
Over missie- en zendingsliteratuur; met Benoît Verstraete-Hansen, Susan Legêne en Felix Burleson De literatuur van zendelingen en missionarissen is een verwaarloosd genre, ongetwijfeld omdat we vandaag de dag een broertje dood hebben aan evangelische boodschappen in romans en jeugdboeken, die we zien als deel van het koloniale project. Maar de literatuur van zendelingen en … [Lees meer...] over11 februari 2024: Leven in dienst van de Heiland
Het beste van Boekwinkeltjes: Harry Mulisch, Chantage op het leven (1953)
Helge Bonset schrijft iedere maand over Nederlandstalige boeken die je zou moeten (her)lezen “Ik groet u allen” – Dat is onveranderlijk de wending, waarmee je ’s avonds de kamer binnenkomt; en dan buig je met een gestandaardiseerd welbehagen aan de vorm je ballonlichaam, dat geheel met havermoutpap opgevuld schijnt. Pas daarna ga je in je eigen kamertje je jas uittrekken … [Lees meer...] overHet beste van Boekwinkeltjes: Harry Mulisch, Chantage op het leven (1953)
29 februari 2024: Rudolf van Lier Lezing door Charl Landvreugd
Edgar Cairo’s Temeku. Over generationeel trauma Op donderdag 29 februari 2024 geeft Dr Charl Landvreugd de Rudolf van Lierlezing 2024 in het Lipsiusgebouw van de Universiteit Leiden. Het is de achtste keer dat de Werkgroep Caraïbische Letteren deze lezing organiseert. Landvreugd zal spreken over Edgar Cairo’s novelle Temeku en generationeel trauma. Datum: donderdag 29 … [Lees meer...] over29 februari 2024: Rudolf van Lier Lezing door Charl Landvreugd
Mag ik overvaren?
À propos K. Schippers Op een viaducttussen Kampen-Zuiden Zwollein koeienletters:KEAT Je heb het als dichterver gebrachtdoor hier te verschijnenook zonder S terwijl ik met mijn treinlangzaam richting Drentheverdwijn In de zomer van 2019 liep ik met K. Schippers over het Onze Lieve Vrouweplein in Maastricht. Bij het zien van hotel Derlon zei hij: ‘Hier heb ik met … [Lees meer...] overMag ik overvaren?
Een masterclass gedichten lezen
Het is altijd interessant om dichters te lezen over het dichten, vooral als het dichters zijn die net zo goed kunnen lezen als schrijven: dichters die net zo gemakkelijk kunnen uitleggen hoe ze zelf te werk gaan als zien wat anderen doen, en waarom. Dichters zoals Jan Kuijper. In de loop van zijn leven heeft Kuijper niet heel veel essays geschreven, maar heel veel daarvan … [Lees meer...] overEen masterclass gedichten lezen
Op weg naar het einde van Gerard Reve
Uit de schatkamer van Johan Polak Ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van Gerard Reve verschijnt een facsimile-uitgave van de handschriften van zijn brievenboek Op weg naar het einde, die zich bevinden in het archief van de gerenommeerde Amsterdamse uitgever en boekhandelaar Johan Polak. Kenners en liefhebbers gaan in gesprek over onder meer de totstandkoming van … [Lees meer...] overOp weg naar het einde van Gerard Reve
Frans Kellendonk
Tekening: Robert Kruzdlo … [Lees meer...] overFrans Kellendonk
Gedicht dat zich Jan Hanlo herinnert
Het merkwaardige van het gedichtis dat het verhoord wordtook als het niets vraagttot niemand zich richt Nog niet geschrevenwerd het door de pen gelezenen voor afloop en uitlegnaar zichzelf verwezen Misschien dat jan hanlomijn gedicht daaromop zijn kop hieldtoen hij had gezegddat hij het wilde zien Ik denk dat hij zijn eigen luidste versop de muur heeft geschrevende … [Lees meer...] overGedicht dat zich Jan Hanlo herinnert
Verschenen: Het is een vlakte waar geen moeders wonen
Op zoek naar Maurice Gilliams Onlangs bracht Hans Kleiss in eigen beheer het boek Het is een vlakte waar geen moeders wonen. Op zoek naar Maurice Gilliams uit. ‘In de macht van het dénkend verdriet gerijpt, volgroeid, werd het klimop van de klaagmuur afgerukt, tezamen geharkt, in brand gestoken vóór het slapen gaan.’ Dit is de verklaring die Maurice Gilliams … [Lees meer...] overVerschenen: Het is een vlakte waar geen moeders wonen
Lepel, mes en vork
Vrouw Lepel en heer Meslazen elkaar de les.Sprak Lepel, vol van stress:‘Ach Mes, word toch eens wijzer,je bent een prul van ijzer!’ Maar leep sprak Mes tot Lepel:‘Jij mutsje zonder klepel,als ik niet altijd naast je lagzei niemands mond je nog gedag.Want ík heet Steeltje Repel. Heer Vork hoorde dit aanen dacht: ’k moet hier vandaan.’k Zal trouwen met mijzelfof dapper tot … [Lees meer...] overLepel, mes en vork
Verschenen: De bolle Gogh
Bij Uitgeverij Querido is de biografie De bolle Gogh van Jaap Cohen verschenen. Opgegroeid in een welgesteld Wassenaars milieu, ontwikkelde Theo van Gogh zich in korte tijd tot de meest controversiële opiniemaker van Nederland. Als cineast, columnist en ‘predikant van de nihilistische gemeente’ stond hij garant voor tumult. Hij bespotte de exploitatie van … [Lees meer...] overVerschenen: De bolle Gogh
Wikke
Werkelijk Het landschap dat mij droeg was zwart op wit.Het sloot een hekje in, ik stond daarvooren zag wel honderd vormen in het gelid.Het liefst ging ik er ongezien vandoor,te schieten viel er niet, ’k was geen soldaat.Stond ik binnen? Buiten? Moest ik terug,omlaag? Een labyrint, maar zonder draad.Geen muren zelfs. Wel pijlers maar geen brug. Soms noem je iets abstract – … [Lees meer...] overWikke
