Door Jürgen Pieters Vandaag, 9 juni, wordt de Vlaamse auteur Willy Roggeman 85. Hij werd in 1934 geboren in het Oost-Vlaamse Ninove, waar hij nog steeds woont. Roggeman is intussen ook al 65 jaar schrijver. Twee redenen om te vieren dus. In 1954 – hij was toen derdejaarsstudent Germaanse Filologie aan de Universiteit Gent – maakte Willy Roggeman zijn officiële … [Lees meer...] overWilly Roggeman wordt 85: archief van 65 jaar schrijverschap.
20e eeuw
Van een vriendin. Over de eerste Nederlandse lesbische roman uit 1912
Door Sander Bink Mag je het woord ‘lesbisch’ eigenlijk nog gebruiken? Geen idee, kom zoals u weet nooit buiten maar vang soms vagelijk iets op over malle afkortingen, GBH of iets dergelijks. Ik heb me als immer bij mijn leest te houden en die is helaas nu eenmaal voor een deel literair-historisch van aard. En, u vraagt wij draaien, ik vond iets wat u misschien zowaar … [Lees meer...] overVan een vriendin. Over de eerste Nederlandse lesbische roman uit 1912
Nieuwe Parelduiker: ‘Schierbeek en de oorlog’
De oorlogsdagboeken van Bert SchierbeekTot zijn verrassing trof biograaf Graa Boomsma ze aan in het Literatuurmuseum: de oorlogsdagboeken van Bert Schierbeek. Fascinerende, openharige lectuur van de latere Vijftiger en levenslange vriend van Lucebert. Schierbeek was in 1942-’43 niet alleen voedselbonnenleverancier aan Joden, die hij zelf bij duikadressen onderbracht, maar hij … [Lees meer...] overNieuwe Parelduiker: ‘Schierbeek en de oorlog’
Pas verschenen: Hartstocht achter de horren. Haagse romans rond 1900
Rond het jaar 1900 maakten zowel de Nederlandse letteren als de stad Den Haag ingrijpende ontwikkelingen door. De romans werden moderner, experimenteler, en vooral vrijmoediger. Hartstocht achter de horren van Wim Tigges bespreekt romans van bekende Haagse auteurs als Louis Couperus en Marcellus Emants, maar ook van minder bekende, indertijd populaire schrijvers als Jeanne … [Lees meer...] overPas verschenen: Hartstocht achter de horren. Haagse romans rond 1900
Call for papers – Congres Werkgroep ‘De Moderne Tijd’ – Doelenzaal (UBA) Amsterdam, 20 december 2019
Rampzalig Nederland De omgang met rampen in Nederland, 1780-1940 (Let op: gewijzigde datum: 20 december 2019) Door de opwarming van de aarde en de toenemende dreiging van klimaatrampen heeft het historisch onderzoek naar rampen en rampverwerking een hoge vlucht genomen. Het besef is doorgedrongen dat overstromingen, aardbevingen, hittegolven, droogtes, en de gevolgen daarvan … [Lees meer...] overCall for papers – Congres Werkgroep ‘De Moderne Tijd’ – Doelenzaal (UBA) Amsterdam, 20 december 2019
Leiden, 23 mei 2019: Symposium Lucebert opnieuw lezen, maar hoe? Het zwijgen van de dichter en zijn oorlogsverleden
Op 8 februari 2018 publiceerde Wim Hazeu zijn biografie van Lucebert, en dat leverde nogal wat commotie op. In de biografie onthulde Hazeu dat de de dichter in zijn tienerjaren nazisympathieën koesterde. Ook bleek Lucebert tijdens de Tweede Wereldoorlog antisemitische brieven te hebben geschreven, waarin hij het bijvoorbeeld had over hoe ‘de Joodse sjacherige zwetsaard (…) ons … [Lees meer...] overLeiden, 23 mei 2019: Symposium Lucebert opnieuw lezen, maar hoe? Het zwijgen van de dichter en zijn oorlogsverleden
stom draaien de laatste woorden om de oude hete brij
Door Marc van Oostendorp "De Joodse sjacherige zwetsaard," schreef de grote dichter Lucebert, "heeft ons Nederduitsers erg, erg besmet, in plaats van een rustig kalm, langs stille grachten wandelende en in middags onbeschenen kamers peinzende stam, zijn we 136 een klap en kletsvolkje, een grote groep machtjoden geworden." Vorig jaar onthulde de biograaf Wim Hazeu deze … [Lees meer...] overstom draaien de laatste woorden om de oude hete brij
Pas verschenen: Door de schaduwen bestormd
Over Lucebert en zijn oorlogsverleden Recentelijk verscheen bij Uitgeverij Oevers Door de schaduwen bestormd, dat reflecties in de vorm van brieven en essays bevat op de controverse rond de oorlogsjaren van Lucebert. Die controverse ontstond nadat Wim Hazeu op 8 februari 2018 zijn biografie van Lucebert (1924-1994) publiceerde. Daarin onthulde Hazeu dat de dichter in zijn … [Lees meer...] overPas verschenen: Door de schaduwen bestormd
Verschenen: Dr. J.J.C. Dee, Tolk van zijn tijd: Roel Houwink als literator 1916-1930
Het boek richt zich, na de jeugd- en jongelingsjaren van Houwink als voorfase beschreven te hebben, op de eerste tien jaar van zijn publiek optreden als literator. Het is een studie naar de plaats die Houwink in de literaire wereld gedurende de jaren 1920-1930 heeft ingenomen. In het eerste deel wordt aandacht gegeven aan de jonge Houwink, bij wie vanaf 1916 – hij is dan … [Lees meer...] overVerschenen: Dr. J.J.C. Dee, Tolk van zijn tijd: Roel Houwink als literator 1916-1930
De kroketten van Vaandrager
Door Garrelt Verhoeven “De kroketten in het restaurant / zijn aan de kleine kant”, zo staat te lezen op een muur in Hotel New York op de Wilhelminapier in Rotterdam, tegen de achtergrond van een koffiekan van Klaas Gubbels. Het is een eerbetoon aan de één van de grootste dichters van de stad: Cornelis Bastiaan Vaandrager (1935-1992). Vaandrager debuteerde in 1955 en daarna … [Lees meer...] overDe kroketten van Vaandrager
Waarom zelfs de suggestie dat Armando sympathie voor het fascistische gedachtegoed gekoesterd zou hebben al misselijkmakend genoeg is
Door Wiljan van den Akker Volgens een bericht op de website van de NOS gaat een gepland eerbetoon aan Armando niet door, mogelijk omdat de schrijver volgens sommigen gesympathiseerd zou hebben met de SS. Als eerste een disclaimer: mocht met feiten worden aangetoond dat Armando - die 3 jaar ‘oud’ was toen Hitler aan de macht kwam, 9 jaar toen de Duitsers in 1939 Polen de … [Lees meer...] overWaarom zelfs de suggestie dat Armando sympathie voor het fascistische gedachtegoed gekoesterd zou hebben al misselijkmakend genoeg is
De Alphaman: Oeroeg
Twee jongens groeien op in Indië. Maar of ze voor altijd vrienden blijven? Een samenvatting van Oeroeg door De Alphaman. (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overDe Alphaman: Oeroeg
Voorstellingen toneelstuk Jan Arends in Gent
Smeer of de weldoener des vaderlands Door Nico Keuning De dichter, schrijver, huisknecht en zelfmoordenaar Jan Arends (1925-1974) schreef gedichten als dunne bomen. Niemand kon zo mager praten met de taal als hij. ‘Om pijn / te schrijven / heb je / weinig woorden / nodig.’ Als schrijver geniet hij nog steeds bekendheid door het verhaal ‘Keefman’, een bijtende monoloog van een … [Lees meer...] overVoorstellingen toneelstuk Jan Arends in Gent
Eind goed, al goed (1913)
Jeugdverhalen over Joden (29) Door Ewoud Sanders Herkomst en drukgeschiedenis Het verhaal ‘Eind goed, al goed’ is geschreven door P.H.N. Bloemink (1886-1947). Bloemink was hoofd van een lagere school in Leiden en schreef diverse succesvolle leerboeken, vooral over lezen en schrijven. Daarnaast publiceerde hij verscheidene jeugdboeken en was hij vertaler. ‘Eind goed, … [Lees meer...] overEind goed, al goed (1913)
Het geluk is voor de domme
C.O. Jellema herleest J.C. Bloem Door Louisa van der Pol Het woord ‘Domweg’ in de laatste regel van J.C. Bloems gedicht ‘De Dapperstraat’ is voor Wiel Kusters dé vondst van het gedicht (Neerlandistiek, 27 februari 2019). Kusters schrijft dit, nadat hij eerst nogal wat vragen stelt bij dit overbekende gedicht. Juist die zorgvuldige, aftastende benadering blijft je als lezer … [Lees meer...] overHet geluk is voor de domme
In het net
Door Wiel Kusters Chinese tekening Dicht bij de waterzoom onder een wilgeboom twee vrienden witgebaard, en op hun knieën staat een schaakbord, zwart en wit. De een verzet het paard, de ander, tijdeloos, zit te glimlachen. Hij denkt. Verder de stroom af zwenkt een net dat overgaat. Een in zijn eenvoud én complexiteit bekoorlijk en intrigerend gedicht van Ida … [Lees meer...] overIn het net
Met zonder woorden
Door Wiel Kusters '[P]oetry makes nothing happen: it survives/ In the valley of its making', schreef W.H. Auden in 'In Memory of W.B. Yeats' (1939), en het is alsof Herman de Coninck zichzelf en ons daaraan herinnerde toen hij in 1990 in een gedicht over poëzie noteerde: 'Zoals je zegt "Val maar, sneeuw"/ als het al een half uur sneeuwt'. De binnen deze dichtregel … [Lees meer...] overMet zonder woorden
Straat en kanaal
Door Wiel Kusters De sluis De stilte en koelte waren weergekeerd, Het nachtlijk feest lag als een glas versmeten. – Ik heb dit late donker nooit vergeten, Want deze dingen blijven ongedeerd. Een ongeweten, innerlijk geweld Had naar een zwart kanaal mij heengedreven. – Het was het uur, dat de wiekslag van 't leven Weer trilt in die de slaap heeft neergeveld. Daar … [Lees meer...] overStraat en kanaal
Kalm geluk
Door Wiel Kusters Misschien wel het bekendste gedicht van J.C. Bloem is ‘De Dapperstraat’, uit 1945. Het is, zou je kunnen zeggen, het gedicht van een wat mopperachtige stoïcijn, die zich ten slotte zelfs ‘gelukkig’ noemt, ‘Domweg gelukkig’. De Dapperstraat Natuur is voor tevredenen of legen. En dan: wat is natuur nog in dit land? Een stukje bos, ter grootte … [Lees meer...] overKalm geluk
Achter de ruit
Door Wiel Kusters Laatste weerzien met Gerrit Achterberg Toen ik, zo vlakbij onder glas, zijn onbereikbaar hoofd zag, was het mij of ik dit al een keer gezien had, maar ik wist niet meer waar of wanneer. Maar later, in de trein alleen, viel het mij in: een jaar geleên schoof ik, in alle vroegte, zacht het gordijn open, en ik zag dat het gesneeuwd had in de … [Lees meer...] overAchter de ruit
De vilder komt
Door Wiel Kusters Dood paard Hij is ineens van hout. De warme buik is koud. Zo wordt de wereld oud. Zijn poten zijn te kort. Er ligt haver gemorst buiten de bek, die nog voor kort je vingers fijn kon malen. Zijn gele tanden briesen tegen die hem den dood in bliezen. Ogen als eierschalen. De vilder komt hem halen. Gerrit Achterberg In Achterbergs oeuvre is … [Lees meer...] overDe vilder komt
Paard en wagen
Door Wiel Kusters Vertelsel In het houten huis woont het witte paard, en de houten wagen slaapt er naast het brandhout, doof en zwaar. Als de maan smelt op de bloemen, rond het houten huis, glanst het water op de heide, vóór het huis. Met de wind voorbij floot de trein reeds jaren, en het huis blijft eeuwig met het witte paard en de houten … [Lees meer...] overPaard en wagen
Menno Wigman: Tot zichzelf
Door Wiel Kusters 'Alleen mijn nagels en mijn haren, / dat is alles', schrijft Menno Wigman in het gedicht 'Tot zichzelf', dat deel uitmaakt van zijn 'officiële' debuut, 's Zomers stinken alle steden (1997). Hij loopt tegen de dertig, de 'gevreesde' verjaardag waarvan sprake is in 'Media vita', verderop in de bundel. Het dertigste jaar opgevat als het midden van de … [Lees meer...] overMenno Wigman: Tot zichzelf
Blaman beoordeeld
Door Jos Joosten Het Literatuurmuseum laat regelmatig hedendaagse auteurs de archieven induiken om een set oude brieven of andere documenten af te stoffen en een nieuw leven te geven. Een mooi initiatief dat steevast vitale vertelsels oplevert. Zo ook de recente aflevering: Hanna Bervoets bespreekt de correspondentie van Anna Blaman met haar liefde Marie-Louise Doudart de la … [Lees meer...] overBlaman beoordeeld
Over de herkomst van ‘Frekie’ van Willem Wilmink
Wat niet in de biografie van Elsbeth Etty staat Door Nico Keuning Met enige huivering begon ik aan de biografie In de man zit nog een jongen, van Willem Wilmink, geschreven door Elsbeth Etty. Zou het boek mijn beeld van mijn oud-docent veranderen? Inmiddels heb ik de biografie gelezen en ook al zijn bepaalde negatieve trekken en tekortkomingen van Wilmink uitvoerig en bij … [Lees meer...] overOver de herkomst van ‘Frekie’ van Willem Wilmink
