Adriaan van der Veen publiceerde eind jaren zestig een verkapte autobiografie in romanvorm. Het eerste deel daarvan, Kom mij niet te na, speelt zich grotendeels af in de periode tussen augustus 1939 en maart 1940. Daardoor is het boek net zo goed een portret geworden van de laatste maanden in het leven van de leermeesters en vrienden van de destijds jonge letterkundige als een … [Lees meer...] overDe nadagen van neutraal Nederland
20e eeuw
Van Kootens kootismen en de dikke Van Dale
Hoe noem je in het Nederlands een nieuw woord? Het antwoord dat iedere taalgebruiker kent, is natuurlijk ‘nieuw woord’. Dat is kort en kraakhelder. Waarom gebruiken veel mensen dan toch ‘neologisme’? We blijken het te hebben geleend uit het Frans, waar het van oorsprong bedoeld was om nieuwspraak (‘néologie’) tegen te gaan. Het ‘isme’ is het afkeurende achtervoegsel van … [Lees meer...] overVan Kootens kootismen en de dikke Van Dale
Over Godfried Bomans gesproken – Joost Prinsen
In deze aflevering van 'Over Godfried Bomans Gesproken' reisde Fred Berendse naar Halfweg voor een interview met acteur en presentator Joost Prinsen, die voor het najaar van 2021 een boek samenstelde met ernstige stukken van Godfried Bomans, onder de titel In alle ernst. … [Lees meer...] overOver Godfried Bomans gesproken – Joost Prinsen
De paardenstaart van Angela K. (2)
Een echte Krol-roman Krol is een schrijver met een geweten. De kerk en God, Goed en Kwaad, nemen in zijn werk een belangrijke plaats in. Als jongen uit een Nederlands Hervormd gezin, heeft hij zijn verhouding moeten bepalen tot de kerk en haar gemeenschap. Die gemeenschap was hem al gauw te klein. Hij wilde – man van de wereld – niet tot een, maar tot dé … [Lees meer...] overDe paardenstaart van Angela K. (2)
Dichtertje
In de cursus 'Moderne Letterkunde in de klas: Literatuur en burgerschap' (Master Language) besprak ik deze week met een groep masterstudenten uit het hele land de intrigerende novelle 'Dichtertje' van Nescio uit 1917 tegen de achtergrond van de mentaliteit van de burgerlijke cultuur. Een van de beste boeken over die mentaliteit vind ik nog altijd The Bourgeois van Franco … [Lees meer...] overDichtertje
Literatuurgeschiedenis nu! – Moderne en hedendaagse periode
Literatuurgeschiedenis nu! Vijftien jaar geleden verschenen de eerste delen van de grote, door de Taalunie geïnstigeerde Geschiedenis van de Nederlandse literatuur. Hoe kijken neerlandici heden ten dage naar dit project? Dirk De Geest en Marieke Winkler laten hun licht schijnen over de literatuur na 1945. Meer weten over dit project? Bekijk de website van de Maatschappij … [Lees meer...] overLiteratuurgeschiedenis nu! – Moderne en hedendaagse periode
Anna Blaman: Eenzaam avontuur
In de vierde aflevering van de Fixdit-podcast gaat Jannah Loontjens in gesprek met Maaike Meijer, Manon Uphoff en Maarten Doorman over de roman Eenzaam avontuur (1948) van Anna Blaman. Een duizelingwekkend gelaagde roman, waarin melodrama en sardonische humor elkaar afwisselen en samengaan. De roman was bij verschijning een sensatie, ontving laaiend enthousiaste reacties, maar … [Lees meer...] overAnna Blaman: Eenzaam avontuur
Publieke Intellectuelen: Anna Blaman
Speciaal voor deze avond duikt schrijfster Franca Treur in het werk van Anna Blaman en schrijft een nieuw essay over een van de thema’s, waar zij zich mee bezighield. … [Lees meer...] overPublieke Intellectuelen: Anna Blaman
Kist en koffer
Voor Petra Broomans Behalve de man, die Louis Ferdinand Céline een briljante boef noemde, heb ik nooit een wonderlijker kerel gekend dan J.A. Sandfort. Sandfort, die je in een hoekje van de zuinig verwarmde Openbare Leeszaal in Hilversum kon zien zitten met zijn vuile schoenen en oude overjas. Sandfort, die van de steun moest leven op gevulde koeken van vijftig cent het … [Lees meer...] overKist en koffer
De lijflijkste schrijver van Nederland
Op het eerste gezicht denk je: een bibliografie van A.F. Th. van der Heijden? Op papier? Een boek met een harde kaft en honderden pagina's opsomming, niet alleen van alle boeken, maar ook van ieder fragment dat in een verzamelbundel of tijdschrift verschenen is, van ieder interview en zelfs van een groot deel van de besprekingen en literatuur óver Van der Heijden? Ik begrijp … [Lees meer...] overDe lijflijkste schrijver van Nederland
Alice Nahon vertaald in het Friulaans
Wie kijk heeft op het werk van Pier Paolo Pasolini weet dat hij niet weinig gedichten in het Friulaans heeft geschreven. Hij verzamelde ze kort voor zijn dood in de bundel La nuova gioventù. Die uitgave heeft onderaan de pagina de Italiaanse versie van de dichter, want zonder diens vertaling zou deze poëzie voor de meerderheid van de Italianen ontoegankelijk zijn. Behalve … [Lees meer...] overAlice Nahon vertaald in het Friulaans
Help het A. den Doolaard-museum in Noord-Macedonië
Ik bezoek sinds 2010 met grote regelmaat Ohrid in Noord-Macedonië. Ik was verrast en verbaasd om er een museum over een Nederlandse schrijver aan te treffen. Opgericht door een Macedoniër, Misho Juzmeski, die mij kennis liet maken met een Nederlandse schrijver, Ohrid en omgeving. Zelf heb ik op de middelbare school nooit iets gehoord over deze schrijver. Mijn vader, … [Lees meer...] overHelp het A. den Doolaard-museum in Noord-Macedonië
daar ligt alles PLAT
De bundel Bezette stad van Paul van Ostaijen vestigt op allerlei manieren de aandacht op het feit dat ze gemaakt is, en dat ze in een bepaalde tijd gemaakt is. De exuberante typografie, de manier waarop letters over de pagina's zijn gestrooid: dat alles maakt het onmogelijk om te negeren dat iemand de woorden op papier heeft gezet. De talloze verwijzingen naar vooral de … [Lees meer...] overdaar ligt alles PLAT
Een reeks visuele poëzie van Wilfred Smit Sweet bahnhof en Sint Wilfred
Begin vorig jaar was hier Sweet bahnhof van Wilfred Smit gedicht van de dag. Enige tijd later zag ik dat dit gedicht een figuur- (of beeld)gedicht is dat nieuwe teksten suggereert. Eerder bleek De sleutel uit dezelfde bundel, Verzamelde gedichten (1971), al een figuurgedicht met nieuwe teksten. Ik vond steeds meer vergelijkbare gedichten en uiteindelijk kon ik een … [Lees meer...] overEen reeks visuele poëzie van Wilfred Smit Sweet bahnhof en Sint Wilfred
Pays BAH
In de context van uitzendingen over zeventig jaar televisie kwam uiteraard de geruchtmakende aflevering van 4 januari 1964 van het programma Zo is het toevallig ook nog ’s een keer in beeld. Korte tijd later kreeg ik van een cursist Biografisch Schrijven bij wijze van cadeau een opmerkelijke uitgave over deze legendarische VARA-aflevering: Pays BAH (Eerste druk, 30 januari … [Lees meer...] overPays BAH
Ananas met slagroom uit Nooit meer slapen
In deze aflevering praten we met hoogleraar Nederlands Marc van Oostendorp over Nooit meer slapen (1966) van W.F.Hermans. Marc las dit boek wel twintig keer en weet er dus ook héél veel over te vertellen. Onze gast kreeg geen zalm voorgeschoteld, waar hij toch een beetje op hoopte, maar moest het doen met een ander culinair hoogstandje bestaande uit ananas (uit blik) met … [Lees meer...] overAnanas met slagroom uit Nooit meer slapen
Nieuw nummer De Moderne Tijd
Het nieuwe nummer van De Moderne Tijd (2021-2) is nu online beschikbaar (voor abonnees). Met speciale aandacht voor het aanstaande congres van de werkgroep met als thema Veerkracht- Wegen uit de crisis, 1780-1940. Inhoud‘In díe stad ga ik de wereldtentoonstelling zien’ De Amsterdamse wereldtentoonstelling van 1895 als instrument voor stadspromotie- Steven … [Lees meer...] overNieuw nummer De Moderne Tijd
Mary Dorna – Laten we vader eruit gooien
De derde aflevering van de Fixdit Podcast gaat over de korteverhalenschrijfster Mary Dorna en haar bundel Laten we vader eruit gooien uit 1967, met verhalen geschreven in de jaren ‘30 en ‘40. Annelies Verbeke gaat in gesprek met Alma Matthijsen, Sanneke van Hassel en Kees Schafrat over het even humoristische als krachtige werk van deze bijzondere schrijfster. … [Lees meer...] overMary Dorna – Laten we vader eruit gooien
24 september 2021: Oratie Ton van Kalmthout, ‘Een sprong in het duister. Nederlandse emigratieliteratuur 1946-1992’
In onze tijd neemt emigratie uit Nederland een hoge vlucht, en dan gaat het niet alleen om populaire televisieseries als Ik vertrek en Chateau Meiland. Volgens het CBS vertrokken in 2020 ruim 150.000 personen naar elders en het jaar daarvoor waren dat er ruim 160.000. Ook in de decennia na de Tweede Wereldoorlog deden zich enkele emigratiegolven voor. Deze gingen gepaard met … [Lees meer...] over24 september 2021: Oratie Ton van Kalmthout, ‘Een sprong in het duister. Nederlandse emigratieliteratuur 1946-1992’
Raymond Herreman • Stemmen des ondergangs
Stemmen des ondergangs Stemmen des ondergangs wilt mij uw krijsen sparen.Nog is er dauw en smoor en brand van middagzon;geen ramp van vuur of ijs belet het blijde paren,waar van der eeuwigheid nieuw leven uit begon. Klaagt niet de zonden aan der boze voorgeslachten,'t bederf zit in úw keel, úw adem is verpest;de wereld brokkelt slechts in úwe broze gedachten,gij ruikt de … [Lees meer...] overRaymond Herreman • Stemmen des ondergangs
Chawwa Wijnberg • ik wankel in de bek van zeker weten
ik wankel in de bek van zeker wetende honger snauwt en wil weer etenbuiten dreigt het levenik durf niet, wat — dat ben ik al vergeten de aarde trekt mijn slaperige lijf naar binnende zware nacht moet nog beginnenmet beter wetenwat ik met het leven moet, verzinnen kan ik alles, zoals zes prinsessen spelendraken tekenen of zingen, krijsen, kwelen uit barsten van mijn … [Lees meer...] overChawwa Wijnberg • ik wankel in de bek van zeker weten
A-water in U-trecht
De jongen die bij Broese aan de Oudegracht achter de kassa stond werd dolenthousiast toen hij zag welk boekje ik er kocht. "Awater! Dat behandelen wij in onze studie. Ik studeer namelijk Nederlands." Zulke ambassadeurs moet het vak natuurlijk hebben, jongens en meisjes die iedereen gevraagd en ongevraagd laten delen in hun enthousiasme over de studie. En misschien dan ook … [Lees meer...] overA-water in U-trecht
Carry van Bruggen: Een coquette vrouw
De tweede aflevering van de Fixdit-podcast gaat over Carry van Bruggen en haar roman Een coquette vrouw (1915). Annelies Verbeke gaat in gesprek gaat met Saskia Pieterse, Sjaron Minailo en Jannah Loontjens over deze uitzonderlijke schrijver en de plaats van deze roman in haar oeuvre. Op 16 september as. vindt een online leesclub van Fixdit en Querido plaats over Een … [Lees meer...] overCarry van Bruggen: Een coquette vrouw
Het verloren schaap (1921)
Jeugdverhalen over joden (150) In deze reeks publiceert Ewoud Sanders het ruwe materiaal voor een in 2022 te verschijnen boek met een analyse van deze bronnen. Auteur: Ida Keller (1869-1951)Oorspronkelijk Nederlands Herkomst en drukgeschiedenis Ybeltje (‘Ida’) Keller werkte zij eerst als dienstbode en vanaf 1911 als onderwijzeres op een fröbelschool. Volgens het … [Lees meer...] overHet verloren schaap (1921)
Jonathan (1985)
Jeugdverhalen over joden (149) In deze reeks publiceert Ewoud Sanders het ruwe materiaal voor een in 2022 te verschijnen boek met een analyse van deze bronnen. Auteur: A. Korpershoek-Van Wendel de Joode (geboren 1947)Oorspronkelijk Nederlands Herkomst en drukgeschiedenis ‘Jonathan’ is geschreven door A. Korpershoek-van Wendel de Joode (geboren in 1947). Zij … [Lees meer...] overJonathan (1985)
