Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

20e eeuw

Zoo wandl ik

door 3 Reacties

Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (11o) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Van veel sonnetten van Hélène Swarth is het moeilijk te zeggen in welke periode in haar leven ze precies geschreven zijn. De sombere thematiek blijft dezelfde, net als de daarmee soms contrasterende … [Lees meer...] overZoo wandl ik

Gedicht: Gerrit Kouwenaar – De taal behoort aan de vogels

door 1 Reactie

De taal behoort aan de vogels ik ben te mens om te vliegen ik sta als een huis op de wereld gebouwd en dik uit aarde ik ben ongeveer degene die schuilgaat binnen de muren en uitvloeit achter de ramen van de blauwe achterkamer het geurt er naar mest en naar liefde er staat een plant in een kooi de taal behoort aan de vogels de mens schuilt weg in het woord … [Lees meer...] overGedicht: Gerrit Kouwenaar – De taal behoort aan de vogels

Gedicht: Agnes de Graaf – Het jaar van de grauwe gans

door Reageer

Agnes de Graaf was ooit veelbelovend, toen vergeten, nu vermist. (Nog een gedicht.) Het jaar van de grauwe gans de grauwe gans, zegt mijn zusje, is een bijzonder dier zo worden ze niet alleen hevig verliefd maar zijn ze ook ontzettend trouw wat toch nergens voor nodig is in het dierenrijk maar mocht de vrouwtjesgans al vroeg weduwe worden toont zij zich een … [Lees meer...] overGedicht: Agnes de Graaf – Het jaar van de grauwe gans

Gedicht: J.J. Slauerhoff – Van den overkant

door Reageer

Van den overkant I. Morgen Ik lag in 't oeverriet aan de' overkant En tuurde naar haar raam in den buitensten paleismuur; Ik kon niet zien dat zij verscheen, Want de nevel dreef over de rivier. Maar de hemel achter mij bloosde van kim tot kim, Zoodat ik wist dat zij naakt voor haar raam moest staan. II. Avond Het zwerk wordt wit en rood, het landschap groen … [Lees meer...] overGedicht: J.J. Slauerhoff – Van den overkant

Gedicht: Hendrik van Teylingen – Vedergewicht

door Reageer

Vedergewicht Het kind was, hoorde hij, weer druk vandaag en moest voor straf naar bed. Zijn vrouw kan, merkt hij, nog maar net de last aan van haar zwaar geluk. Er gaat vanavond een goed stuk, leest hij, dat moest maar aangezet. De stamppot kan dan in die tijd, voelt hij, doorzakken naar de buik. Het stuk is echter uitgesteld, verneemt hij; niet direkt … [Lees meer...] overGedicht: Hendrik van Teylingen – Vedergewicht

Goud. Van middagzon

door 1 Reactie

Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (109) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp In gedichten is het einde van regels belangrijker dan het begin en niemand weet precies waarom. Aan het einde bevindt zich bijvoorbeeld doorgaans het rijm (ik ken geen conventie waarbij de eerste woorden … [Lees meer...] overGoud. Van middagzon

Gedicht: Max Dendermonde – Gevaarlijk leven

door Reageer

Dagboek watersnoodramp   Gevaarlijk leven Eens, in drieënvijftig, een februaridag op de kust van Gibraltar, na maanden van ver reizen, nuchter en dronken door rampen en paradijzen, was het dat ik op zee drie waterhozen zag, klassieke zuilen, leven en dood, en ik dacht: ik wil niet meer naar mijn laagland van onderwijzers, palen en perkjes, theedrinkers en … [Lees meer...] overGedicht: Max Dendermonde – Gevaarlijk leven

Gedicht: Hanny Michaelis – Op zondag

door Reageer

Op zondag ... Op zondag is de stad een groot aquarium. Het licht stroomt er als vuilgeel water binnen. Langs het verflenste wier van parken en onverschillige plantsoenen zwemmen de mensen als verdwaasde vissen rond tussen de vale huizenriffen door scholen kinderen omstuwd. Met bolle ogen happen zij naar lucht, snakkend naar de bevrijding die zij haten: het … [Lees meer...] overGedicht: Hanny Michaelis – Op zondag

Onsterflijkheid-in-pijn, je-weet-wel

door Reageer

Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (108) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Rond het jaar 1900 – het jaar dat het onderstaande sonnet van Hélène Swarth in De Gids verscheen – vulden de dichters het liefst oude stramienen met nieuwe woorden. Waar dertig, veertig jaar eerder … [Lees meer...] overOnsterflijkheid-in-pijn, je-weet-wel

Pas verschenen: Boontjes 1970

door Reageer

Jos Muijres (Red.).  Louis Paul Boon,  Boontjes 1970. ISBN 9789074241397. Roelants (v/h de Oude Mol) en Stichting Isengrimus. 2016. 446 pagina’s. In 1988 startte de Vlaamse uitgeverij Houtekiet een ambitieus project: de uitgave – in achttien banden – van alle ‘Boontjes’ die voormalige Vlaamse Nobelprijskandidaat Louis Paul Boon in de loop van bijna twintig jaar, van … [Lees meer...] overPas verschenen: Boontjes 1970

Ik breid mijn armen uit tot zwingen

door 5 Reacties

Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (107) Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan? Door Marc van Oostendorp Het is een fijne ontdekking: dat ergens een woord voor bestaat. Je hebt het al je hele leven gezien, maar het was altijd iets privaats en iets schimmigs. En dan ineens ontdek je dat er een woord voor is – … [Lees meer...] overIk breid mijn armen uit tot zwingen

Nieuw van uitgeverij Prominent: Molto Moderato, brieven over muziek van Jozef Eijckmans en Simon Vestdijk

door Reageer

(Persbericht uitgeverij Prominent) 'Spijtig genoeg bescheiden van omvang, want o, wat boeiend!’, schrijft Maarten ’t Hart over deze uitgave. En musicoloog/componist Leo Samama schrijft: ‘Een bijzondere briefwisseling: twee unieke auteurs scherpen elkaars muzikale geest. Mij hebben ze stevig aan het luisteren gezet: is het wel waar wat ze beweren, of valt over smaak … [Lees meer...] overNieuw van uitgeverij Prominent: Molto Moderato, brieven over muziek van Jozef Eijckmans en Simon Vestdijk

De De Avondenquiz

door Reageer

Door Roland de Bonth De ware Reviaan kijkt elk jaar uit naar 22 december. Op de vroege ochtend van die dag in het jaar 1946 namelijk ontwaakt Frits van Egters, de ‘held’ en hoofdpersoon van de roman De Avonden. Die datum vormt voor sommigen de aanleiding om Gerard Reves klassieker uit de boekenkast te halen en vervolgens tien dagen lang elke dag één hoofdstuk te herlezen. … [Lees meer...] overDe De Avondenquiz

Over J.C. Bloem en de NSB. Een voetnoot

door 2 Reacties

Door Jan Noordegraaf Enkele maanden geleden was er enige literair-historische reuring in de gemeente Alphen aan den Rijn. Dat had te maken met het feit dat het toen vijftig jaar geleden was dat de dichter J.C. Bloem overleed. Jacques Bloem was in 1887 geboren in het dorp Oudshoorn, dat in 1918 is ingelijfd bij Alphen aan den Rijn. Aan de andere kant van het water ligt nu een … [Lees meer...] overOver J.C. Bloem en de NSB. Een voetnoot

Verschijnt in november: Biografie van Melati van Java

door Reageer

Vanaf 15 november ligt Dochter van Indië; Melati van Java (1853-1927); Biografie door Vilan van de Loo in de winkel. Wie voorintekent, krijgt haar al eerder thuisgestuurd. Voorintekenen is nog mogelijk t/m 4 november a.s. (vrijdag). Ooit wist iedereen wie Melati van Java (ps. Marie Sloot) was. Ze publiceerde romans die vaak tientallen jaren in omloop bleven en ze behoorde tot … [Lees meer...] overVerschijnt in november: Biografie van Melati van Java

Internationaal fascistische dauwdruppels

door 5 Reacties

Door Marc van Oostendorp Bij de verhuizing van het Meertens Instituut, onlangs, ontdekte ik ineens dat ik een dichtbundel in het bezit heb van de man die wel wordt beschouwd als de 'eerste nationaal-socialist van Nederland': Bertus Smit. De bundel werd overigens gepubliceerd in 1930 toen Smit nog geen nationaal-socialist was, maar wel een overtuigd fascist (de subtiele … [Lees meer...] overInternationaal fascistische dauwdruppels

BloemLezing 28 oktober 2016

door Reageer

J.C. Bloem en Collegetour: niet te rijmen?? In een setting die een beetje aan collegetoer zal doen denken, wordt Bart Slijper, de biograaf van Bloem aan de tand gevoeld over Bloem door de bekende volkskrant columnist Jean Pierre Geelen. Ook vanuit de zaal zullen vragen kunnen worden gesteld aan "hem die alles weet over Bloem". Bart Slijper (1963) schreef in de afgelopen … [Lees meer...] overBloemLezing 28 oktober 2016

Themadag Avant-garde in de Nederlandse literatuur: ‘ik wil bloot zijn en beginnen’

door 1 Reactie

Dit jaar is het honderd jaar geleden dat de eerste bijeenkomst van Dada plaatsvond in Cabaret Voltaire in Zürich. Het dadaïsme werd een van de stromingen van de historische avant-garde, die net als andere -ismen- (futurisme, kubisme, expressionisme, surrealisme etc.) de burgerlijke maatschappij wilde vernietigen en er een nieuwe wereld en nieuwe mens voor in de plaats wilde … [Lees meer...] overThemadag Avant-garde in de Nederlandse literatuur: ‘ik wil bloot zijn en beginnen’

Pas verschenen: Spiegel der Letteren over het archief-Claus


door Reageer

In het nieuwe nummer van Spiegel der Letteren worden manuscripten van Hugo Claus onderzocht. Het themanummer gaat in zes artikelen na hoe romans van Claus tot stand kwamen. Het materiaal dat in 2015 verworven werd door het Letterenhuis-Antwerpen, wordt zo voor het eerst bestudeerd in analyses van De koele minnaar, De verwondering, Het jaar van de kreeft en Het verdriet van … [Lees meer...] overPas verschenen: Spiegel der Letteren over het archief-Claus