Door Jos Joosten In het midden van mijn leven Bedacht ik in een donker woud: ’t Is duidelijk, dit duurt nog even. Maar al word ik heel erg oudEn leef ik talloos vele dagen,Eén ding zou ’k toch willen vragen:O! Hoe lang ik ook op aarde mee moet,Mag het zonder Lévi Weemoedt? … [Lees meer...] overLicht gedicht
21e eeuw
In dienst van de literatuur
In memoriam Tom van Deel (1945-2019) Door Nico Keuning Op maandag 12 augustus, is Tom van Deel, oud-literatuurcriticus en oud-docent Moderne Letterkunde aan de UvA, overleden. Hij publiceerde gedichten als T. van Deel. Twee maanden geleden, op 13 juni, de geboortedag van de schrijver Willem Brakman, was ik nog in Amsterdam bij Van Deel op bezoek. Die datum was toeval. Ik … [Lees meer...] overIn dienst van de literatuur
Uit mijn hoofd: Toon Tellegen, Een zuchtje wind
Onlangs verscheen een door de dichter zelf samengestelde bloemlezing met de mooiste gedichten van Toon Tellegen, 'Een van ons zal omkijken'. Ik leerde het gedicht 'Een zuchtje wind' (oorspronkelijk uit 2014) uit mijn hoofd. (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overUit mijn hoofd: Toon Tellegen, Een zuchtje wind
Uit mijn hoofd: Tomas Lieske, De kindertijd van Robespierre
Wie is er aan het woord in de bundel Keto Stiefcommando van Tomas Lieske? In de meeste gedichten zijn dat minstens drie verschillende stemmen tegelijk. De bundel is namelijk een verhaal over een groep vuilnismannen, meest van Afrikaanse afkomst, in de Parijse buurt die besluiten een aantal dode (of verzonnen) helden uit de westerse cultuur te adopteren en gedichten te schrijven … [Lees meer...] overUit mijn hoofd: Tomas Lieske, De kindertijd van Robespierre
Waarom ik graag Kader Abdolah in de klas lees
Door Michelle van Dijk De verhalenbundel Rode wijn en andere verhalen van Kader Abdolah opent met het verhaal ‘Een onbekende trekvogel’. Ik ken het verhaal al jaren, want het is een moderne klassieker in lessen verhaalanalyse. Het is kort en leerlingen ontdekken er snel thema en motieven in, misschien ook een moraal, een boodschap, zelfs als ik daar helemaal niet om vraag. … [Lees meer...] overWaarom ik graag Kader Abdolah in de klas lees
Bert van Raemdonck: De vrije verzen
De gedichten in de debuutbundel Hier raken we mij kwijt van Bert van Raemdonck zijn gemakkelijk uit het hoofd te leren. Ze hebben een eigen toon en een dwingend ritme. 'De vrije verzen' vind ik een goed voorbeeld. In dit gedicht zet Van Raemdonck impliciet de hoge verwachtingen die er honderd jaar geleden bestonden over het vrije vers als het begin van een nieuwe, vrijere … [Lees meer...] overBert van Raemdonck: De vrije verzen
Jan Willem Anker, De Nederlander zegt nee
Uit mijn hoofd 'De Nederlander zegt nee' komt uit de nieuwe bundel van Jan-Willem Anker, Ware aard. Het is een atypisch gedicht, maar bijna alle gedichten in Ware aard zijn atypisch. Er staan gedichten in over het leven van een vader van twee jonge kinderen in Weesp – nooit eerder werd Weesp zo uitvoerig bezongen in de wereldgeschiedenis van de dichtkunst – maar soms … [Lees meer...] overJan Willem Anker, De Nederlander zegt nee
Willy Roggeman wordt 85: archief van 65 jaar schrijverschap.
Door Jürgen Pieters Vandaag, 9 juni, wordt de Vlaamse auteur Willy Roggeman 85. Hij werd in 1934 geboren in het Oost-Vlaamse Ninove, waar hij nog steeds woont. Roggeman is intussen ook al 65 jaar schrijver. Twee redenen om te vieren dus. In 1954 – hij was toen derdejaarsstudent Germaanse Filologie aan de Universiteit Gent – maakte Willy Roggeman zijn officiële … [Lees meer...] overWilly Roggeman wordt 85: archief van 65 jaar schrijverschap.
Ruimte in het hoofd
Door Marc Kregting Toen onlangs het literaire tijdschrift G. een nummer plande over Patricia de Martelaere die tien jaar geleden overleed, bleek van deze begenadigde en bewierookte essayiste-romanschrijfster, wier oeuvre decennia omspant, geen enkel boek voorradig. Jongere auteurs waren geïnteresseerd om aan het nummer mee te doen, en moesten zich behelpen met fotokopieën en … [Lees meer...] overRuimte in het hoofd
Een drol met een strik erom
Door Jos Joosten Ooit was ik getuige van de reactie van H.H. ter Balkt op een gedicht dat een collega ter ere van hem had geschreven. Ter Balkts reactie was niet mals, en zijn immer relativerende echtgenote Willemien zei op een gegeven moment: ‘Maar Harry, het is toch een cadeautje?’ Ter Balkt baste: ‘Moet ik dan blij zijn als iemand gratis een drol met een strik erom door … [Lees meer...] overEen drol met een strik erom
B-kantje van Bruinja
Door Marc van Oostendorp Twee gedichten schreef Tsead Bruinja naar aanleiding van de gebeurtenissen in Christchurch en Utrecht: een Dichter des Vaderlands-gedicht dat in NRC verscheen, en een gedicht dat hij zelf een 'B-kantje' noemde (weten mensen van jonger dan 20 wat dat is?) en alleen op zijn Facebook-pagina plaatste, Ik vind het B-kantje geloof ik beter dan het … [Lees meer...] overB-kantje van Bruinja
Verwijdertgate en het daarop volgende maakproces
Door Marc van Oostendorp Wie over honderd jaar iets over taal en literatuur in Nederland anno 2019 wil begrijpen, zal de volgende serie tweets aandachtig moeten bestuderen: Tot onze spijt is in de epiloog van het Boekenweekgeschenk een d/t-fout geslopen. De oorspronkelijke tekst van Jan Siebelink was foutloos, hoe dit in het daarop volgende maakproces is geslopen kunnen … [Lees meer...] overVerwijdertgate en het daarop volgende maakproces
Menno Wigman: Tot zichzelf
Door Wiel Kusters 'Alleen mijn nagels en mijn haren, / dat is alles', schrijft Menno Wigman in het gedicht 'Tot zichzelf', dat deel uitmaakt van zijn 'officiële' debuut, 's Zomers stinken alle steden (1997). Hij loopt tegen de dertig, de 'gevreesde' verjaardag waarvan sprake is in 'Media vita', verderop in de bundel. Het dertigste jaar opgevat als het midden van de … [Lees meer...] overMenno Wigman: Tot zichzelf
Revanche van de podiumpoëzie
Tom Lanoye als poëzieperformer Door Marieke Winkler ‘Weet ik veel hoe poëzie eruit / moet zien’, aldus de opening van het gedicht ‘Programma’ uit Hanestaart (1990), Lanoye’s tweede poëziebundel die verschijnt bij een reguliere uitgever. ‘Niet dat statische, / dat uniforme. Daar hou ik niet / zo van. Dezelfde toon herhaald / tot in den treure, en dat dan / ‘vormvastheid’ … [Lees meer...] overRevanche van de podiumpoëzie
Ilja Leonard Pfeijffer als lezer van Judith Herzberg
Door Marc van Oostendorp In zijn nieuwe roman Grand Hotel Europa probeert Ilja Leonard Pfeijffer misschien een domme fout van een paar jaar geleden goed te maken. In zijn bloemlezing De Nederlandse poëzie van de twintigste en eenentwintigste eeuw in 1000 en enige gedichten nam hij toen geen enkel gedicht op van Judith Herzberg. Nu waren er meer bekende dichters die hij niet … [Lees meer...] overIlja Leonard Pfeijffer als lezer van Judith Herzberg
Sheffield University students translate Johan Fretz’ novel ‘Onder de Paramariboom’
How does history, our presentation and perception of the past, influence our views today? And what if the representation of our past excludes members of our communities in the present? Sheffield students of Dutch have been examining these difficult and relevant questions as part of the Dutch Project Module 2018. They worked with Johan Fretz, a Dutch author, stand up comedian … [Lees meer...] overSheffield University students translate Johan Fretz’ novel ‘Onder de Paramariboom’
Gedicht: Tom Lanoye • De angst voor het witte blad
Uit De meeste gedichten, de recent verschenen bloemlezing uit het werk van Tom Lanoye. De angst voor het witte blad Had ik de wereld geschreven, ik had haar direct weer geschrapt. Niet uit hypochondrie maar uit vakmanschap. De wereld is samen te vatten in de witheid van één blad en dan moet je dat doen ook, geen gezeur. Maar omdat je daar niet van kunt leven, … [Lees meer...] overGedicht: Tom Lanoye • De angst voor het witte blad
Gedicht: Menno Wigman • Moe in Amsterdam
De gedichten die Menno Wigman schreef voor het ‘Eenzame uitvaart'-project zijn onlangs gebundeld in Ik weet niet goed tot wie ik spreek. Moe in Amsterdam Hij wist dat het zou komen, dat gevoel dat achter alle ramen van de stad het leven beter dan het zijne was. Zo zat hij aan zijn Amsterdamse gracht. Wat zeg ik? Zo denk ik dat hij daar zat. Verbannen aan een … [Lees meer...] overGedicht: Menno Wigman • Moe in Amsterdam
Gedicht: Sybren Polet • Vertrouwdheid van een wezensvreemde
Uit Zijnsvariaties • Verbovelden, een postume bundel ‘late gedichten’ van Sybren Polet. In het boek zijn ook de handschriften van de gedichten opgenomen. Vertrouwdheid van een wezensvreemde De onzichtbare hand zichtbaar gemaakt. En wierp snel een blik op zijn eigen hand als op de handelende hand van een vreemde. Naast hem een wandelend wezenloos wezen, gehuld in … [Lees meer...] overGedicht: Sybren Polet • Vertrouwdheid van een wezensvreemde
Gedicht: F. Starik • Klein leven
De in maart dit jaar overleden dichter F. Starik was ook trekker van het ‘Eenzame uitvaart'-project, dat in verschillende grote steden dichters een gedicht liet schrijven (en voorlezen) bij de begrafenis van mensen zonder nabestaanden. Ieder jaar krijgt een van die gedichten de Ger Fritz-prijs, een prijs voor het beste/mooiste ‘Eenzame uitvaart’-gedicht. Vorige week heeft F. … [Lees meer...] overGedicht: F. Starik • Klein leven
Gedicht: Nachoem M. Wijnberg • Op weg
Uit Om mee te geven aan een engel, de nieuwe bundel van P.C.Hooft-winnaar Nachoem M. Wijnberg – “over engelen die tussen ons bewegen en meenemen wat wij opgeven of kwijt kunnen”. Op weg De man bij de slagboom zegt dat wij hier niet verder kunnen, de weg is te vol met al die die tussen hun dieren lopen, maar daarna zet hij de slagboom omhoog en wuift ons verder. … [Lees meer...] overGedicht: Nachoem M. Wijnberg • Op weg
Gedicht: Frouke Arns • Elders is hier
Uitgezocht door Frouke Arns uit uit haar nieuwe bundel De camembertmethode. Elders is hier Je hangt tussen aankomst en vertrek; ik zag op het scherm hoe je toestel in een boog over Groenland vloog, het speelgoedvliegtuigje schokte elk kwartier een stukje vooruit. Nu zit je boven zee, druk in gesprek, of diep in slaap ‒ snurk je, net als naast mij? … [Lees meer...] overGedicht: Frouke Arns • Elders is hier
Gedicht: Robbert-Jan Henkes • twee gedichten
Uit Wit als een wat, Robbert-Jan Henkes’ bundel vol “knotsgekke gedichten, rijmende raadsels, zachte slaapliedjes, kakofonische klankdichten, filosofische verzen (…) voor alle leeftijden”. Wit lied Wit was de stad Zo wit als een wat En alles was stil om ons heen Zacht viel de sneeuw Een etmaal, een eeuw Totdat heel de stad verdween Daar lagen wij Wit … [Lees meer...] overGedicht: Robbert-Jan Henkes • twee gedichten
Gedicht: Toon Tellegen • De wil
Uit Glas tussen ons, de nieuwste bundel van Toon Tellegen. De wil Het is stil, ijzingwekkend, mierzoet, schandalig stil, en ik, die voor een raam sta en dit verzin, ik denk aan alles wat onmogelijk is en onmogelijk hoort te zijn, een verjaardagstaart met negenhonderd kaarsjes, een moeder die zo nu en dan weer even leeft, een zingende fiets, een meisje in een jurk … [Lees meer...] overGedicht: Toon Tellegen • De wil
Gedicht: Paul Demets • Wachter
Uit De klaverknoop, de pas verschenen nieuwe bundel van Paul Demets. Wachter Door de zon horen we ons op ons gemak te voelen. Zo overgoten kan het bos niet anders dan bestaan. Is de middag de weg kwijt, geef ik het te eten. Het slikt, wordt volmondig de lippen gelest, neemt voetstoots het schoeisel aan dat ik gesp. Het voelt mijn hand als slacht. Gebladerte glimt … [Lees meer...] overGedicht: Paul Demets • Wachter
