Er is een nieuwe aflevering van het tijdschrift De Moderne Tijd verschenen, het vierde van de zevende jaargang. De Moderne Tijd. De Lage Landen, 1780-1940, het tijdschrift van onze gelijknamige Werkgroep, richt zich op het interdisciplinaire academisch onderzoek naar de Nederlandse cultuur in brede zin: beeldende kunst, architectuur, literatuur, … [Lees meer...] overVerschenen: Een nieuw nummer van De Moderne Tijd
geschiedenis
Smulders in Duplo
Het lezen van Voor God en den Congo! Het wel en wee van een afvallige Witte Pater (1880-1957) was een bijzondere, fascinerende ervaring. De schrijver van dit omvangrijke en rijke boek leerde ik kennen toen ik mij in 1990 meldde als eerstejaarsstudent bij de opleiding Nederlandse Taal- en Letterkunde aan de Universiteit Utrecht. Wilbert Smulders leidde het college … [Lees meer...] overSmulders in Duplo
16 maart 2025: call for papers Conference on Frisian Humanities
Fan 11-14 novimber 2025 hat de tredde Conference on Frisian Humanities plak yn Ljouwert. De konferinsje wurdt organisearre troch de Fryske Akademy, it Mercator Europeesk Kennissintrum foar Meartaligens en Taallearen, it Lektoraat Meartaligens en Taalfeardigens fan de NHL Stenden Hegeskoalle, de ôfdieling Fryske Taal en Kultuer fan de Ryksuniversiteit Grins en de ôfdieling Taal, … [Lees meer...] over16 maart 2025: call for papers Conference on Frisian Humanities
‘Verlicht en vilein’ genomineerd voor Kleio-Klasse-Prijs
Het boek Verlicht en vilein. van Marleen de Vries is genomineerd voor de Kleio-Klasseprijs. De jury schrijft: "Marleen de Vries geeft een rijke dwarsdoorsnede van de achttiende eeuw in Nederland. Daarbij verkent ze ingenieus wat de eeuw van de Verlichting is en wat die betekent voor de contouren van Nederland in de Zilveren Eeuw. Ze beschrijft de Verlichting meer als een ‘state … [Lees meer...] over‘Verlicht en vilein’ genomineerd voor Kleio-Klasse-Prijs
Anders en Jikke skriuwe Fryske romans foar de KFFB
90 jier Kristlike Fryske Folks Bibleteek. Diel 3 Hy ûntduts de leafde foar it skriuwen op lettere leeftiid, sy die as bern oars neat as ferhalen optekenje. Anders Rozendal en Jikke Olivier skriuwe romans foar de Kristlike Fryske Folksbibleteek. Nei 90 jier hâldt de KFFB dermei op. De iene leit de pinne dêrom no foarearst del, de oare siket om in nije útjouwer. Begjin … [Lees meer...] overAnders en Jikke skriuwe Fryske romans foar de KFFB
Call for papers: Conference on Frisian Humanities 2025
Frisian Humanities: Bridges and Boundaries - Fryslân in a Global Context The Fryske Akademy, the Mercator European Research Centre on Multilingualism and Language Learning, the Professorship Multilingualism and Literacy of NHL Stenden University of Applied Sciences, the department of Frisian Studies of the University of Groningen, and the department Language, Technology and … [Lees meer...] overCall for papers: Conference on Frisian Humanities 2025
90 jier Kristlike Fryske Folks Bibleteek. Diel 2: Lid Riemke Post-Swart
Nei njoggentich jier bestean lûkt de Kristlike Fryske Folks Bibleteek (KFFB) de stekker derút. Yn desimber 2024 ferskynt it alderlêste boek, dêrnei wurdt de Fryske boekeklup opheft. De 87-jierrige Riemke Post-Swart út Ferwert is al mear as santich jier lid. ‘KFFB-propagandalieder Eelke Simens de Jong trúnde by my oan, likelang oant ik ‘ja’ sei op in lidmaatskip.’ Se kin it … [Lees meer...] over90 jier Kristlike Fryske Folks Bibleteek. Diel 2: Lid Riemke Post-Swart
Verschenen: Remieg Aerts, Coen Brummer en Gertjan Schutte. Machtswoorden
Over schrijverschap en politiek in Nederland Politieke woorden scheppen macht. Sinds Pim Fortuyn Den Haag veroverde met De puinhopen van acht jaar Paars (2002) is er een hausse aan boeken geschreven door politici. Pieter Omtzigt stichtte een politieke partij vanuit zijn boek Een nieuw sociaal contract (2023). Dat had al een lange traditie. Sinds het … [Lees meer...] overVerschenen: Remieg Aerts, Coen Brummer en Gertjan Schutte. Machtswoorden
90 jier Kristlike Fryske Folks Bibleteek. Diel 1: In Amerikaanske flecht
Nei njoggentich jier bestean lûkt de Kristlike Fryske Folks Bibleteek (KFFB) de stekker derút. Yn desimber 2024 ferskynt it alderlêste boek, dêrnei wurdt de Fryske boekeklup opheft. Yn dit dossier blikke ferskate minsken werom op 90 jier KFFB: fan propagandalieder Eelke Simens de Jong, dy't yn de jierren '50 Amerikaanske metoaden tapaste om Fryske boeken oan de man te bringen, … [Lees meer...] over90 jier Kristlike Fryske Folks Bibleteek. Diel 1: In Amerikaanske flecht
19 desimber 2024: Lunchlêzing Els Kloek oer frouljusskiednis, feminisme en har Fryske heldin Geesje Feddes
Yn dizze lêste lunchlêzing fan it seizoen is histoarika Els Kloek te gast by Tresoar. Els Kloek is histoarika, spesjalisearre yn histoarysk ûndersyk nei de rol fan froulju yn de Nederlânske skiednis. Har bekendste wurk is it Digitaal Vrouwenlexion van Nederland, in webside dy 't se makke mei meiwurking fan hûnderten saakkundigen. Mear as 2000 biografyen fan (meastal fergetten) … [Lees meer...] over19 desimber 2024: Lunchlêzing Els Kloek oer frouljusskiednis, feminisme en har Fryske heldin Geesje Feddes
Volstrekt loyaal (aan de bezetter)
Hoe zit het universitaire bestuur in elkaar? Ik loop toch al bijna veertig jaar op de academie rond, in allerlei hoedanigheden, maar ik moet toegeven dat ik nauwelijks een idee heb. Ja, er is iemand die 'de rector' is, en er is een 'college van bestuur', en die beslissen van alles, maar behalve dat de rector een toespraak houdt bij de opening van het academisch jaar, merk ik er … [Lees meer...] overVolstrekt loyaal (aan de bezetter)
De oudste poëzie
De woordenschat van de Indo-Europese talen gaat terug op een oertaal die in het huidige Oekraïne gesproken is geweest toen de Steentijd overging in de Bronstijd. Die taal kunnen taalkundigen redelijk goed reconstrueren dankzij goed gefundeerde klankwetten en zo kunnen ze uitspraken doen over de tussenliggende eeuwen. Zeg maar de Bronstijd, de periode waaraan … [Lees meer...] overDe oudste poëzie
De Bronstijd: sociale stratificatie
Dit najaar is in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden een expositie te zien over de Bronstijd. Om die tijd te begrijpen, benutten oudheidkundigen vanouds drie soorten bewijsmateriaal. Om te beginnen waren er de antiquariërs van de zeventiende en achttiende eeuw, die materiële overblijfselen combineerden met etnografische informatie. Voortaan was die vreemd gevormde steen geen … [Lees meer...] overDe Bronstijd: sociale stratificatie
5 – 26 novimber 2024: Kolleezjereeks In tiidreis troch Fryslân
Wenje en libje yn it hjoeddeistige Fryslân is sûn, bewenners binne lokkich en in soad minsken fine it moai. Ek bûten de grinzen fan ús provinsje hawwe minsken dúdlik in byld fan it Fryske lân. Rom, frij, hechte, mar ek fier fuort, eigensinnich en sels mei in eigen taal. Yn dizze kolleezjereeks giet Arjen Dijkstra yn op de skiednis fan dit Fryske lân. Wannear is it ûntstien? … [Lees meer...] over5 – 26 novimber 2024: Kolleezjereeks In tiidreis troch Fryslân
De Proto-Indo-Europese samenleving: namen
Met het oog op de naderende Bronstijdtentoonstelling in het Rijksmuseum van Oudheden, beloofde ik wat te zullen schrijven over de Chalcolithicum/Bronstijd-samenleving die we kunnen reconstrueren aan de hand van wat we kunnen reconstrueren van het Proto-Indo-Europees. Dat ik tweemaal “we kunnen reconstrueren” schrijf, is lelijk maar geen toeval. Als we … [Lees meer...] overDe Proto-Indo-Europese samenleving: namen
17 november 2024: Dwarsdenkersfestival
Duik in controversiële meningen, historische uitspraken en explosieve ideeën van Dwarsdenkers die tegen de tijdsgeest ingingen. Ga op tijdreis door de geschiedenis en ervaar hoe dwarsdenkers van alle tijden zijn. Zondag 17 november vindt het Dwarsdenkersfestival in de KB plaats. Programma van het Dwarsdenkersfestival Ben jij geïnteresseerd in mensen die nooit de … [Lees meer...] over17 november 2024: Dwarsdenkersfestival
Jood: een beladen begrip
Van de hand van Ewoud Sanders verscheen vorige week een interessant boek met de niet mis te verstane titel Jood. De vergeten geschiedenis van een beladen woord. Het onderliggende probleem – anders gezegd, waarom is het woord “jood” zo beladen? – is misschien wel het beste geïllustreerd door de spellingswet, die vindt dat het woord met een kleine letter … [Lees meer...] overJood: een beladen begrip
Call for papers: Toekomst in de lage landen, 1780-1940
Jaarcongres De Moderne Tijd, 21 maart 2025 Locatie: Amsterdam (precieze locatie wordt later bekendgemaakt) De huidige tijd lijkt doordrenkt te zijn met beelden van de toekomst. Wie de krant openslaat leest sombere analyses over de toekomst van het klimaat, de democratie en de rechtsstaat. In de boekhandels, bioscopen en op televisie bloeien sciencefiction en dystopische … [Lees meer...] overCall for papers: Toekomst in de lage landen, 1780-1940
Podcast: Opa Pim en de O19
Er duikt een oorlogsheld in de familie op, een schatkist wordt door een notaris opgestuurd, en ik krijg een kans me onder te dompelen in een wereld waar ik geen enkele kennis van heb. Als daar maar geen podcast van komt… Vorige maand begon ik het verhaal over Luitenant ter zee Pierre Casimir Kiepe met zijn jeugd op Sumatra en een eerste duik onderwater. Deze maand gaan we … [Lees meer...] overPodcast: Opa Pim en de O19
Oproep Tresoar Fellow 2025
[English below] Tresoar en de Vrienden van Tresoar stimuleren een nieuwe generatie onderzoekers van de Friese geschiedenis, literatuur en/of cultuur. Gezamenlijk hebben zij het Tresoar Fellowship ingesteld. Ieder jaar wordt een stipendium beschikbaar gesteld aan een jonge academicus uit binnen- of buitenland. Hiermee kan een innovatief onderzoeksproject van maximaal … [Lees meer...] overOproep Tresoar Fellow 2025
Een dichter in detentie op Cyprus
In 1988 overleed een schrijver aan wie de DBNL nog geen pagina is gewijd, maar voor wie de Amsterdamse letterkundigen Frans Blom en Vivian Beekman nu wel een monumentje hebben opgericht: hun boek Het land achter de zee. Migranten na de Holocaust in detentiekampen op Cyprus. De reis van Emile Pimentel. De lange titel suggereert al dat Blom en Beekman zich richten op één … [Lees meer...] overEen dichter in detentie op Cyprus
Call for papers: themadossier De Achttiende Eeuw
Dromen, beelden en sporen van kinderen Voor Elisabeth Wolff vormde de grote aandacht voor kinderen hét verschil tussen haar eeuw en de eeuwen daarvoor. Maar voor historici die zich bezighouden met de achttiende eeuw zijn die kinderen soms moeilijk te vangen, omdat ze zelf weinig sporen hebben nagelaten in het openbare leven. Dankzij onderzoek naar onder meer egodocumenten, … [Lees meer...] overCall for papers: themadossier De Achttiende Eeuw
Scriptieprijs Werkgroep De Zeventiende Eeuw
In het jaar 2000 heeft Werkgroep De Zeventiende Eeuw de DZE-scriptieprijs ingesteld. Sindsdien wordt deze prijs jaarlijks – en vanaf 2007 tweejaarlijks – uitgeloofd voor een uitstekende masterscriptie op het gebied van de zeventiende-eeuwse cultuur in de Nederlanden, in de ruime betekenis van het woord. Ook in 2024 wordt de tweejaarlijkse prijs (€500,-) weer uitgeloofd. De … [Lees meer...] overScriptieprijs Werkgroep De Zeventiende Eeuw
Arme joodse straatventers geportretteerd
Deze week verscheen van Ewoud Sanders het boek Van appeljood tot zuurjood. Veertig portretten van Joodse straatventers. Dit is, bij wijze van voorpublicatie, een deel van de inleiding. Op vrijdagmiddag 21 mei 1880 sloeg in de Amsterdamse Jodenbuurt de vlam in de pan. Een paar maanden daarvoorhad de gemeenteraad besloten dat er op de Sint Antoniesbreestraat en de … [Lees meer...] overArme joodse straatventers geportretteerd
3 juni 2024: Daendelslezing door Joris Oddens in De Balie
Het Bataafse loket. De eerste Nederlandse democratie en het ideaal van de toegankelijke overheid Op maandagmiddag 3 juni aanstaande organiseert de Stichting Daendels in De Balie te Amsterdam de Daendelslezing 2024. Politiek historicus Joris Oddens plaatst in zijn lezing Het Bataafse loket het ideaal van de toegankelijke overheid in historisch perspectief. Sinds de … [Lees meer...] over3 juni 2024: Daendelslezing door Joris Oddens in De Balie
