vertaald en ingeleid door René van Stipriaan De gloedvolle verdediging van Willem de Zwijger tegen zijn vogelvrijverklaring door de koning van Spanje In 1580 greep Filips II naar het zwaarste middel om af te rekenen met zijn grote tegenstander Willem van Oranje; hij verklaarde hem vogelvrij. Wie erin slaagde Oranje om te brengen kon een hoge beloning tegemoet zien: een … [Lees meer...] overTe verschijnen: Apologie van Willem van Oranje
geschiedenis
‘Foute’ schrijvers in het Literatuurmuseum
In het Literatuurmuseum in Den Haag vond op 17 april 2026 de presentatie plaats van een boek over Nederlandse ‘foute’ schrijvers en literatuur: schrijvers die in de jaren dertig en veertig van de 20ste eeuw inspiratie zochten en vonden bij het nationaalsocialistische gedachtegoed. Denk aan Henri Bruning, Nico de Haas, George Kettmann en Albert Kuyle. De zaal in het … [Lees meer...] over‘Foute’ schrijvers in het Literatuurmuseum
Logica of wilde associatie?
De concentrische cirkels van de geschiedenis Even een artikel tussendoor, over hoe we geschiedenis schrijven en aangeleerd krijgen. Je kent het wel, de boeken vol met veldslagen; Napoleon de grote veroveraar met zijn gewéldige Code Napoléon, het Congres van Wenen met de balance of power waar Europa netjes verdeeld werd in machtsblokken door een aantal ‘heren’. Dit is … [Lees meer...] overLogica of wilde associatie?
Almaar minder publiceren
Ik hoorde onlangs dat bij veel subsidieverstrekkers voor wetenschappelijk onderzoek het aantal aanvragen de laatste jaren draconisch gestegen was. Het gebeurt ook bij wetenschappelijke artikelen. Bij Neerlandistiek hebben we de afgelopen maand ook minstens vier stukken binnengekregen die ik als kunstmatig herkende. Aan kranten schijnen de laatste ook meer opiniestukken te … [Lees meer...] overAlmaar minder publiceren
‘Al die onbekende beroemdheden’ nu digitaal beschikbaar
In 2016 bestond de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde 250 jaar en ter gelegenheid van dit jubileum verscheen het boek Al die onbekende beroemdheden. 250 jaar Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, onder redactie van Ton van Kalmthout, Peter Sigmond en Aleid Truijens. Het eerste exemplaar werd tijdens de jubileumviering overhandigd aan Koning Willem-Alexander, … [Lees meer...] over‘Al die onbekende beroemdheden’ nu digitaal beschikbaar
25 maart 2026: Leidse vrouwen op de kaart
In de loop der tijd hebben vrijwel altijd meer vrouwen dan mannen Leiden bevolkt. Maar ondanks decennialang onderzoek naar vrouwen in het verleden, voeren mannen in de Leidse geschiedschrijving nog steeds de boventoon.Om die reden zijn de Historische Vereniging Oud Leiden, de Universiteit Leiden, Erfgoed Leiden en Omstreken, Museum De Lakenhal en de gemeente/ Leiden kennisstad … [Lees meer...] over25 maart 2026: Leidse vrouwen op de kaart
Aankondiging Scriptieprijs Madelein voor de Vroegmoderne Lage Landen
In 2026 reiken de Werkgroep De Zeventiende Eeuw, Werkgroep De Achttiende Eeuw en de VNVNG voor het eerst gezamenlijk de Scriptieprijs Madelein voor de Vroegmoderne Lage Landen uit aan de auteur van een uitstekende masterscriptie op het gebied van de vroegmoderne Nederlanden (1500-1800). Deze scriptieprijs vervangt de bestaande scriptieprijzen van De … [Lees meer...] overAankondiging Scriptieprijs Madelein voor de Vroegmoderne Lage Landen
22 maart 2026: Herfsttij der Verenigde Staten? Huizinga, Amerika en wij
Frits van Oostrom verzorgt op zondagmiddag 22 maart 2026 in de Oostkerk in Middelburg de 4e Huizingalezing Middelburg. Hij zal spreken over “Herfsttij der Verenigde Staten? Huizinga, Amerika en wij”. Praktische informatie 22 maart 2026 | 14:30Oostkerkplein 1, 4331 TL Middelburginfo@deoostkerk.nl20,00 Huizinga Lezing Als Amerika in april 1917 deel gaat nemen aan WO … [Lees meer...] over22 maart 2026: Herfsttij der Verenigde Staten? Huizinga, Amerika en wij
11 en 12 jui 2026: Symposium Heiligen & Helden in de Middeleeuwen
Op 11 en 12 juni aanstaande vindt in Zutphen het symposium Heiligen & Helden in de Middeleeuwen plaats. In de middeleeuwen speelden heiligen en helden een belangrijke rol als voorbeelden en wegwijzers in een onzekere wereld. Hun levensverhalen boden aanleiding tot bewondering of vermaak en zij fungeerden als modellen voor gedrag, geloof en maatschappelijke … [Lees meer...] over11 en 12 jui 2026: Symposium Heiligen & Helden in de Middeleeuwen
De postkoloniale podcast: Franz Wilhelm Junghun
Hij beklom vuurspuwende vulkanen, trotseerde de tropische hitte en nam voor zijn werk malaria, dysenterie en andere ziekten en ongemakken voor lief. Met zijn werk dwong hij respect af van letterkundigen. Wie was deze negentiende-eeuws natuuronderzoeker Franz Wilhelm Junghun?In de postkoloniale podcast gaan Rick Honings, Scaliger-hoogleraar, en Coen van ’t Veer, … [Lees meer...] overDe postkoloniale podcast: Franz Wilhelm Junghun
Oudste brieven in het Middelnederlands beter toegankelijk
Huygens Instituut en Gelders Archief maken brieven Mechteld van Gelre (ca. 1325-1384) toegankelijk voor wetenschap en breed publiek Het Huygens Instituut en het Gelders Archief gaan samenwerken om een unieke middeleeuwse bron te ontsluiten: brieven aan hertogin Mechteld van Gelre. Stichting PICA geeft hiervoor subsidie vanuit het programma Verbonden Digitaal Erfgoed. In … [Lees meer...] overOudste brieven in het Middelnederlands beter toegankelijk
4 maart 2026: gastles Stefan Hertmans over de historische/historiserende roman en geschiedenis
In het kader van zijn gastschrijverschap aan de universiteit Gent houdt Stefan Hertmans op 4 maart: gastles over de historische/historiserende roman en geschiedenis (14 - 18 uur: campus Ufo, gebouw Technicum, Sint-Pietersnieuwstraat 41). We beleven opnieuw een hausse van boeken die zich als historische romans of historische fictie presenteren. In hoeverre kan men zich de … [Lees meer...] over4 maart 2026: gastles Stefan Hertmans over de historische/historiserende roman en geschiedenis
Verschenen: De Gelderse kroniek van Willem van Berchen
Het Chronicon Geldriae van de Nijmeegse priester Willem van Berchen (1415?-na 1481) is een vijftiende-eeuwse Latijnse kroniek over graafschap en hertogdom Gelre. De tekst vormt het begin van de Gelderse geschiedschrijving en is volop gebruikt door latere geschiedschrijvers van Gelderland. Toch leidde Van Berchens kroniek lange tijd een verborgen bestaan. De twee … [Lees meer...] overVerschenen: De Gelderse kroniek van Willem van Berchen
14 februari 2026: Multatuli à Paris
L’Association Pasar Malam et le Collège néerlandais ont le plaisir de vous inviter à une soirée dédiée à Multatuli (du latin multa tuli : « J’ai beaucoup supporté »). Multatuli est le pseudonyme d’Eduard Douwes Dekker (1820–1887). Fonctionnaire colonial aux Indes néerlandaises, il fut profondément choqué par le traitement infligé aux populations indigènes. À la suite d’un … [Lees meer...] over14 februari 2026: Multatuli à Paris
Verschenen: IJdeltuiterij, opgeblazenheid en gewichtigdoenerij
Er zijn maar weinig Nederlandse historici die zich gewaagd hebben aan het genre autobiografie. Ze zijn opgeleid om te schrijven over mensen uit het verleden. Ze doen dat met wetenschappelijke distantie, voegen bewijslast toe in voetnoten en hebben geleerd om nooit het woord ‘ik’ in hun boeken te gebruiken. Dat alles vormt een rem op autobiografisch schrijven. Desondanks … [Lees meer...] overVerschenen: IJdeltuiterij, opgeblazenheid en gewichtigdoenerij
Gezocht: kandidaten Tanne Bloks MA Thesis Award 2026
The Dr. C. Louise Thijssen-Schoute Foundation is soliciting nominations for the 2026 award for the best MA-thesis on early modern Dutch intellectual history. In honor of the winner of the Award of 2024, the Foundation has renamed the bi-annual Award as the Tanne Bloks MA Thesis Award. Tanne Bloks MA/MSc won the 2024 Award posthumously with her thesis De verborgen … [Lees meer...] overGezocht: kandidaten Tanne Bloks MA Thesis Award 2026
Het verdwenen botje van Sint-Werenfridus
In Elst ontbreekt al decennia een bijzondere relikwie: een botje van Sint Werenfridus, de heilige die in het dorp al dertien eeuwen wordt vereerd. Sinds de oorlog is het botje spoorloos… Hoe kan een relikwie die zo lang is gekoesterd zomaar verdwijnen en waar is het gebleven? Koster Bjorn van Snippenburg en podcastmaker Anne-Ruth Groen gaan op onderzoek uit. Ze duiken in … [Lees meer...] overHet verdwenen botje van Sint-Werenfridus
Verschenen: Pompejus Occo en het zieke Amsterdam
In 1510 arriveert de jonge bankier Pompejus Occo in Amsterdam met de opdracht de handel in het Oostzeegebied te intensiveren. Hij doet via de voormalige Amsterdamse herbergierster Sigbrit Willems goede zaken met de Deense koning Christiaan II, die Sigbrits dochter aanbidt. Sigbrit krijgt van hem alle macht gezien haar bestuurskunst en occulte kennis. Maar zijn moeder en dochter … [Lees meer...] overVerschenen: Pompejus Occo en het zieke Amsterdam
Elk online is voor offline geschapen
In de discussette die er de afgelopen week op deze site was over het verdwijnen van oude bulkboeken achter een betaalmuur, schreef Marc Kregting ook over het stilletjes offline gaan van de Personagebank en van de geschriften van de Lezeres des Vaderlands. "Ik ga ervan uit", schreef hij, "dat er niet alleen neerlandici bij betrokken waren, maar ook dat zij actief deze projecten … [Lees meer...] overElk online is voor offline geschapen
Nordfriesland in Kiel III: Wissenschaftliche Perspektiven auf eine vielfältige Region
Seit 2024 organisiert das Fach Frisistik unter dem Titel Nordfriesland in Kiel. Wissenschaftliche Perspektiven auf eine vielfältige Region jährlich eine Tagung, deren erklärtes Ziel es ist, nicht nur Wissenschaftlerinnen und Wissenschaftler sowie Studierende aus allen Fachbereichen, sondern auch Laiinnen und Laien anzuregen, sich mit Nordfriesland zu beschäftigen. Die … [Lees meer...] overNordfriesland in Kiel III: Wissenschaftliche Perspektiven auf eine vielfältige Region
21 september 2025: De Witt en Spinoza, Spinoza en De Witt
In het roerige 17de eeuwse Den Haag woonden twee mannen die beiden een revolutionaire wending aan de Nederlandse geschiedenis hebben gegeven: filosoof Benedictus de Spinoza en raadpensionaris Johan de Witt. Kenden zij elkaar? Na hun dood deden zich daarover vele verhalen de ronde. Ze zouden overlegd hebben over wiskunde en staatszaken. De Witt zou een jaargeld aan Spinoza … [Lees meer...] over21 september 2025: De Witt en Spinoza, Spinoza en De Witt
Guitig was Johan Huizinga niet
Het was enigszins meesmuilend en zeker niet met onverdeeld genoegen jegens onze eigen tijd dat ik op 23 mei jongstleden in Tiel, de fruitstad aan de Waal, in De boekenlegger (al 20 jaar actief voor de opvang van straatkinderen) een – naar het zich liet aanzien en -voelen ongelezen – exemplaar op de toonbank legde van Huizinga’s opstel In de … [Lees meer...] overGuitig was Johan Huizinga niet
Te verschijnen: Mannetje van de krant
Familieman, schrijver, journalist, televisiemaker, columnist voor de Volkskrant en NRC, VPRO-bestuurder, scenarioschrijver en historicus. Jan Blokker was veel meer dan ‘een mannetje in de krant’, zoals hij zichzelf ooit in een interview omschreef. Geboren als een jongen uit West, werd hij van krantenman tot bekende figuur. Als hoofdredacteur zorgde hij voor grote … [Lees meer...] overTe verschijnen: Mannetje van de krant
24 september 2025: Johan de Witt Dag in Dordrecht
Op 24 september aanstaande vindt in de binnenstad van Dordrecht de Johan de Witt Dag plaats. Precies 400 jaar geleden werd een van de beroemdste staatsmannen van Nederland geboren in het historische hart van Dordrecht. Deze dag treedt u in de voetsporen van Johan de Witt. U leert Johan de Witt beter kennen aan de hand van lezingen, theater, een stadswandeling en begeleid bezoek … [Lees meer...] over24 september 2025: Johan de Witt Dag in Dordrecht
Een madeleine van Hollandse kaas
Een sleutelwoordgroep in veel autobiografische teksten die Nederlanders sinds 1750 schreven, is 'nog niet'. Dat is een van de vele inzichten waarop de Rotterdamse historicus Arianne Baggerman de lezer trakteert in haar boek De storm die wij vooruitgang noemen. Honderden dagboeken, en al dan niet officieel uitgegeven autobiografische geschriften van de afgelopen 250 jaar heeft … [Lees meer...] overEen madeleine van Hollandse kaas
