door Gert de Jager "Je". De lyrisch toegesprokene in de poëzie van Komrij die blijkbaar geen 'ik' wil zeggen: "Je denkt niet graag terug aan kinderjaren." Alle Nederlandse voetballers sinds Johan Cruijff wanneer ze na afloop van de wedstrijd worden geïnterviewd. Kouwenaars 'men'. Wat er aan de hand is, leert misschien een reeks onderzoeken van … [Lees meer...] overmen is/ ikzelf
letterkunde
Het dilemma van de bloemlezer
Door Bart FM DroogOnlangs ontving ik Niets verloren, de nieuwe dichtbundel van de Belgische Philippe Cailliau. Ik had hem gevraagd om uit dit boek één gedicht te selecteren ter plaatsing op het NPE-lemma over het boek. Hij stuurde helaas twee gedichten in. Daardoor werden we gedwongen te kiezen en is het geplaatste gedicht dus eerder de keuze van de NPE dan die van de dichter. … [Lees meer...] overHet dilemma van de bloemlezer
Scheer je weg van de volwassenmensentafel
Het taalgebruik van Pepijn Lanen Door Marc van Oostendorp "Sociaal engagement," zingt de rapper Pepijn Lanen op zijn nieuwe, afgelopen vrijdag verschenen, 'mixtape' Angst & Walging, "vinkgor". Er zijn op diezelfde track nog meer zaken die dezelfde kwalificatie krijgen toebedeeld: "stappen zonder flappen" bijvoorbeeld, "gek worden", "telefoon op vijf … [Lees meer...] overScheer je weg van de volwassenmensentafel
Worden mensen taalmoe?
Literatuur en taalwetenschap in discussie Kunnen wetenschappers en kunstenaars met elkaar praten? Begrijpen schrijvers en taalkundigen elkaar bijvoorbeeld wel wanneer ze het over taal hebben? Presentator Wim Brands maakt nogal wat misbaar aan het begin van de bovenstaande, onlangs opgenomen, video, waarin de romancier A.F.Th. van der Heijden en de Nijmeegse hoogleraar Pieter … [Lees meer...] overWorden mensen taalmoe?
De liefste machine – Gastcollege Willem Otterspeer
22 september 2014 | 15:00–16:00 uur | Heinsiuszaal | Universiteitsbibliotheek Leiden Willem Frederik Hermans en de schrijfmachine ‘Dat niet ideologieën, maar alleen concrete fysische ontdekkingen onze levenswijs duurzaam beïnvloeden, lijkt mij waarschijnlijk en dat nieuwe uitvindingen, nieuwe apparaten de maatschappij diepgaand veranderen is … [Lees meer...] overDe liefste machine – Gastcollege Willem Otterspeer
Laureatenmiddag MNL
Maatschappij der Nederlandse Letterkunde Uitnodiging tot bijwoning van de Laureatenmiddag Lipsius-gebouw, Cleveringaplaats 1, Leiden20 september 201414.00 uur metRemieg Aerts – Job Cohen – Jeroen Dera – Esther Gerritsen – Sander Kollaard – David Van Reybrouck – Wim Vandenbussche – Roland WillemynsOm de beoefening van de Nederlandse taal, letterkunde en geschiedenis … [Lees meer...] overLaureatenmiddag MNL
Colloquium Oorlogsdagboeken
Op donderdag 9 oktober 2014 organiseert de KANTL in Gent een colloquium over oorlogsdagboeken. De dagboeken van Cyriel Buysse, Stijn Streuvels, Virginie Loveling en Karel van de Woestijne komen aan bod, het nieuwe nummer van Zacht Lawijdwordt voorgesteld en Sophie de Schaepdrijver sluit de dag af. Inschrijven kan vanaf nu via het secretariaat van de Academie (zie … [Lees meer...] overColloquium Oorlogsdagboeken
Pas verschenen: TNTL (Vol. 130, Nr. 3)
Onlangs verschenen: Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 130 (2014), nr. 3. ISSN: 0040-7550. eISSN (online): 2212-0521.InhoudArtikelenEen clein vliechken of een cleine wormken. De flexie van het adjectief in het oudste Nederlandstalige gedrukte boek Joost Robbe De schatkist. … [Lees meer...] overPas verschenen: TNTL (Vol. 130, Nr. 3)
In Dubio Senseo
Door Fabian Stolk Toen mijn eermalige collega-docent, leidinggevende en promotor Wiljan van den Akker (1954) begon te tellen, niet op een Montessoritelraam, maar beroepsmatig, toen hij, in andere woorden, begon te kwantificeren – zichtbaar sedert het eerste nummer van Nederlandse letterkunde (Van den Akker 1996) – kon je, strictly speaking for my self (Erick Parker 2013), op … [Lees meer...] overIn Dubio Senseo
Niet de as bewaren, maar het vuur doorgeven
Over Wat er op het spel staat van Cyrille OffermansDoor Marc van OostendorpDe laatste schrijver aan wie Cyrille Offermans een essay wijdt in zijn nieuwe boek Wat er op het spel staat is Joke van Leeuwen, een schrijfster die zowel voor kinderen als voor volwassenen geschreven heeft. Dat een ernstig literatuurbeschouwer als Offermans, deskundige op het gebied van … [Lees meer...] overNiet de as bewaren, maar het vuur doorgeven
Gezicht op Kerstmis van Gerard Reve naar Bijzondere Collecties UvA
De Bijzondere Collecties van de Universiteit van Amsterdam hebben het originele typoscript van Gerard Reves dichtbundel Gezicht op Kerstmis uit 1965 ten geschenke gekregen. Ook andere Reviana maken deel uit van de schenking. De verzameling is geschonken door prof. dr. Frits Boer als onderdeel van het archief van het Amsterdamse dispuut Baart, waarvan Reve beschermheer was.Het … [Lees meer...] overGezicht op Kerstmis van Gerard Reve naar Bijzondere Collecties UvA
Plezier in verschaalde viezigheid
Door Marc van OostendorpSeks en humor hebben een ingewikkelde relatie met elkaar. De een moet niks van de ander hebben, terwijl de ander juist dol is op de een. In pornografie wordt nooit gelachen, maar waar vet geginnegapt wordt, zijn de intieme delen nooit ver weg. Vieze woorden winden de mens op óf amuseren hem – maar nooit tegelijkertijd.Seks en humor hebben allebei ook nog … [Lees meer...] overPlezier in verschaalde viezigheid
De duivel, misschien wel
Over enkele regels van Lucebertdoor Gert de JagerWie door Brabant of Limburg rijdt, komt ze bijna altijd tegen en wie er is opgegroeid, kent ze zeker: de immense gebouwencomplexen waar tot diep in de jaren vijftig de monnikspijen ruisten en de kappen van de nonnen niet gesteven genoeg konden zijn. Scholen zijn het geworden, appartementencomplexen, bedrijfsruimtes voor de … [Lees meer...] overDe duivel, misschien wel
X | XXX
Over 'Nederlandstalige' avant-gardegedichten Door Marc van Oostendorp "Deze bloemlezing", schrijven Hubert van den Berg en Geert Buelens in hun nawoord bij hun bloemlezing Doe uw werk! Avant-gardistische poëzie uit de Lage Landen, "wil een representatief overzicht bieden van avant-gardistische gedichten in het Nederlands." De vraag is nu: wanneer is een … [Lees meer...] overX | XXX
Toen Londenaren Nederlands verstonden
Door Marc van Oostendorp In 1599 werd de Londense toneelbezoeker getrakteerd op een toneelstuk, waarin een zekere Lacy zich vermomt als een Nederlander om met een meisje te kunnen trouwen. Hij zingt dan: Er was een bore van Gelderland Frolick si byen, He was als dronck he cold nyet stand, Upsolce se byen. Tap eens de canneken, Drincke scheve mannekin. (Er was eens een boer … [Lees meer...] overToen Londenaren Nederlands verstonden
Bredie van stories: Zuid-Afrika en de literatuur in het licht van haar geschiedenis
Vrijdag 26 september, 13.30-17.00 uur. Regentenkamer, Oude Vest 159a, Leiden. Wat betekent het om te schrijven in een tijd van post-apartheid? Of in een land dat haar pijnlijke geschiedenis lijkt te verbergen achter een spectaculaire economische groei? Of in een land waarin economische ongelijkheid de plaats heeft ingenomen van raciale ongelijkheid? Met een werkloosheid … [Lees meer...] overBredie van stories: Zuid-Afrika en de literatuur in het licht van haar geschiedenis
First Brussels International Underground Poetry Festival
Binnenkort, op 19-21-september 2014 in Brussel:Meer informatie: www.essegem.be … [Lees meer...] overFirst Brussels International Underground Poetry Festival
M ’n jonge, m’n jonge, kun je nu niets beters van je leven maken
Twee jonge schrijvers in de jaren veertig Door Marc van Oostendorp De mooiste zin in Ik ben een echt genie, de onlangs uitgegeven briefwisseling (1942-1951) tussen Max de Jong en Hans van Straten is een opzet voor een contactadvertentie van de eerste: Schrijver zoekt jonge vrouw, bereid hem 's winters bij te staan elke morgen zijn joghurt te ontdooien. Daar zit alles … [Lees meer...] overM ’n jonge, m’n jonge, kun je nu niets beters van je leven maken
Een lasso van luister (slot)
Over drie gedichten van Jacques Hamelink, vervolg van (1), (2) en (3)door Gert de Jager Poëzie die alle taalmiddelen gebruikt die maar mogelijk zijn: die Vollkraft der Sprache. En ook thematisch een maximale inzet: 's dichters autobiografie, de liefde, de kunst, in Germania opkomst en neergang van het Avondland. De goden. Je zou niet denken dat het mogelijk was, maar het … [Lees meer...] overEen lasso van luister (slot)
Pas verschenen: De Parelduiker 2014/3
Onlangs is een nieuwe aflevering uitgekomen van De Parelduiker, tijdschrift over schrijvers en literatuur. In dit nummer: - De publicatie van enkele recent teruggevonden krantenartikelen van Tip Marugg(1923-2006) - Nick ter Wal over een nooit gepubliceerde foto van Ida … [Lees meer...] overPas verschenen: De Parelduiker 2014/3
De diepte in met J. Slauerhoff
Door Marc van Oostendorp ter nagedachtenis aan Jan Kooij (1940-2004) Dit is een traditie in de Nederlandse poëzie: een gedicht bestaat uit versregels, en iedere versregel bestaat uit vijf regelmatige afwisselingen van onbeklemtoonde en beklemtoonde lettergrepen (vijf jamben): De felle dood die nu geen wit mag zien, Een nieuwe lente en een nieuw geluid, Ik ging naar Bommel om … [Lees meer...] overDe diepte in met J. Slauerhoff
De hysterische zomer van 2014
Door Bart FM DroogNet als honderd jaar geleden worden de bajonetten geslepen en de granaten opgepoetst, terwijl over de hele wereld mensen zich afvragen of het wel goed gaat komen, met de wereldvrede en zo. Waarschijnlijk niet, want vrede op de planeet Aarde is net zo ongewoon als oorlog op Mars.De onlusten doen zich deze zomer niet alleen ter land, ter zee en in de lucht voor, … [Lees meer...] overDe hysterische zomer van 2014
Een lasso van luister (3)
door Gert de Jager Wat is er aan de hand met Hamelinks poëzie? Nogmaals het eerste van de drie gedichten die ik citeerde uit Onder de kastanje met de tegenstander - een van de elf reeksen die samen Germania, een canto vormen. Geen lediggang is het meer, van en naar school te gaan.We lopen ons stuk kassei samen, lettend op onze woorden. Volle kracht van de zon met … [Lees meer...] overEen lasso van luister (3)
Jozef Vercoullieprijs 2015
De Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (KANTL) looft de Jozef Vercouilleprijs uit voor literair-historische proefschriften:De Jozef Vercoullieprijs werd gesticht in 1938 en bedraagt 500,- EUR. Hij kan om de vier jaar worden uitgeloofd ter bekroning van het beste academische proefschrift dat op het gebied van de wetenschappelijke studie der Nederlandse … [Lees meer...] overJozef Vercoullieprijs 2015
Lidy van Eijsselsteijn (1904-1986)
In het kader van het NPE-project 'Groninger dichters' verdiepte ik me de afgelopen dagen in het leven en werk van Lidy van Eijsselsteijn (1904-1986), die het grootste deel van haar leven in "Waar-is-het-feestje? Dáár is het feestje" oftewel Haren woonde. In de bekende Groninger letterkundige kronieken komt ze er een beetje bekaaid van af. Ab Visser sneerde over haar in 't Peerd … [Lees meer...] overLidy van Eijsselsteijn (1904-1986)
