Terwijl Roef Dingelam in Onder professoren een absurd ogende familienaam kreeg van Willem Frederik Hermans, is prof. K.J. Popma in al zijn kleinheid naar het leven getekend. Popma héette Popma. Misschien heeft de romanschrijver zelfs stencils benut die de hoogleraar Reformatorische wijsbegeerte met zijn lange baard aan de studenten verstrekte. Ik was enkele … [Lees meer...] overWie is wie in Onder professoren? (2)
letterkunde
Over de Vijftigers zijn we nooit compleet
Omdat het 75 jaar geleden is dat het 1950 was, schreef Graa Boomsma een dik boek, Breken is bouwen. Het is een verzameling van zes uitvoerige studies over een aantal aspecten van de groep die we de Vijftigers noemen: hun relatie met de oorlog, met de historische (dat wil vooral zeggen: vooroorlogse) avantgarde, over vrouwelijke en over Vlaamse vijftigers, over de manier waarop … [Lees meer...] overOver de Vijftigers zijn we nooit compleet
Groslijst: Rinus Spruit, Valavond van een nestblijver
In 1946 wordt Maarten Kostwinder geboren in een christelijk dorpje in Zeeland. Hij heeft vier oudere broers en een jongere zus, Greet. Vader Jan is rietdekker en werkt zes dagen per week, van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat. Op zondag is er de kerk. In zijn jonge jaren kijkt Maarten op naar zijn iets oudere broer, de diepste band krijgt hij later met zijn zus ook al wordt … [Lees meer...] overGroslijst: Rinus Spruit, Valavond van een nestblijver
Te verschijnen: Koorboeken aan de Maas (1500-1540)
Johannes van Deventer en een groep van koorboeken tussen Nijmegen en Luik Het Graduale van Johannes van Deventer is een omvangrijk en rijk geïllustreerd koorboek – een topwerk dat is ingeschreven in het Unesco memory of the world register. Van Deventer schreef het rond 1512 en schonk het aan het klooster Sint-Agatha, waar hij kruisheer was. Daar wordt het nog altijd … [Lees meer...] overTe verschijnen: Koorboeken aan de Maas (1500-1540)
Een toevallige lijst van canonwerken
De nieuwe “dynamische canon” , die eerder deze maand door de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren (KANTL) werd gepubliceerd, werd tot niemands verrassing ontvangen met een legio verontwaardigde blogposts, luid geklaag over cultureel verval, uitgebreide Burnier-bashing, en een overdaad aan het modewoordje “woke” – waarmee de boze boomerbrigade weer eens bewijst … [Lees meer...] overEen toevallige lijst van canonwerken
Een bezoek aan de Oranjeappel
Vier jaar ben je: te oud om niet te weten wat er voorvalt, te jong om te begrijpen wat er gebeurt. Aagje Deken was vier jaar toen haar ouders kort na elkaar overleden, eerst haar moeder, toen haar vader. Dat was eind 1745. Aagje was gedoopt op 10 december 1741 in de Nederlands Hervormde Kerk van Amstelveen. De grootmoeder nam het kind in huis en een broer van de vader werd … [Lees meer...] overEen bezoek aan de Oranjeappel
Groslijst: Carolien van ’t Hof, Hellemoer
‘De duivel fluistert in alle oren, totdat iedereen dezelfde dingen denkt.’ In Hellemoer vertelt Carolien van ’t Hof het verhaal van Tryn van Vierssen. Hoe zij, na lang de dans te zijn ontsprongen, er niet aan ontkomt ook beschuldigd te worden van de hekserij dat het Roermond van begin zeventiende eeuw in de greep heeft. Wat in eerste instantie een boek lijkt over de … [Lees meer...] overGroslijst: Carolien van ’t Hof, Hellemoer
Groslijst: Marcel Möring, Mordechai
Boodschappen doen we wel in de Albert Heijn Na het uitlezen van Mordechai van Marcel Möring, voelde ik me ontzettend intelligent. De roman volgt Mordechai Gompertz, de grootste schrijver van Nederland en een onuitstaanbaar elitaire vent. De perfecte hoofdpersoon voor een roman, naar mijn mening. Mordechai is op reis door zijn familiegeschiedenis. Tijdens zijn tocht ontmoet … [Lees meer...] overGroslijst: Marcel Möring, Mordechai
In gesprek met auteur Chrétien Breukers
Chrétien Breukers (Leveroy, 1965) is schrijver en podcastmaker. Hij begon zijn literaire loopbaan als dichter, maar maakte in 2014 bewust de overstap naar proza. Sindsdien heeft hij een indrukwekkend en eigenzinnig oeuvre opgebouwd, waarin autobiografische elementen en fictie op een unieke manier in elkaar overvloeien. Zijn romans Een zoon van Limburg (2014), Lot (2015) en … [Lees meer...] overIn gesprek met auteur Chrétien Breukers
‘Oosterschelde windkracht 10’
Bijna een halve eeuw later Toen Jan Terlouw eerder dit jaar overleed, gingen mijn gedachten eigenlijk vooral naar zijn boeken. Als politicus had ik hem nooit zo interessant gevonden, als commissaris van de koningin in Gelderland was hij Vitesse-fan en voor het overige had ik hem ook niet zo bijgehouden. Maar die boeken! Als vroeg lezertje, heb ik ze allemaal verslonden, … [Lees meer...] over‘Oosterschelde windkracht 10’
Wie is wie in Onder professoren?
Waar het in diverse media eigenlijk vanaf de publicatie van Onder professoren over ging, was de vraag Wie is wie? Het royaal-feitelijke Grote Hermans-boek (Amsterdam 2010, redactie Baartse en Polak) bevat een fraaie verzameling van alle mogelijkheden, bijeengebracht door Huib Ludriks (p. 256-265). Het begint met de onuitsprekelijke scheikundige formule waarvoor Roef … [Lees meer...] overWie is wie in Onder professoren?
Een Gilles de la Tourette van de ogen
De novelle Letselschade (2022) gaat over thema's waar meer schrijvers over hebben geschreven: het belang van verhalen in ons leven, de manier waarop ons leven eigenlijk tot een verhaal gemaakt heeft. Vonne van der Meer weet er een draai aan te geven die heel reëel is, heel aards, maar tegelijkertijd heel origineel, nog maar weinig of misschien nog nooit op deze manier … [Lees meer...] overEen Gilles de la Tourette van de ogen
Groslijst: Uwe Porters, Alle golven in mij
Een boek vol levensvragen Vindt Alexander mij nog mooi? Wat ziet hij nu, als hij naar mij kijkt? Naar de moeder van zijn kinderen? Graaft en zoekt hij naar het meisje van voorheen? Doe ik wel genoeg? Doe ik het wel goed? Hoelang is het geleden dat hij me spontaan vastpakte, spontaan kust, spontaan zag? Zwart, rood of lila met gele bolletjes? Lieflijk met strikjes … [Lees meer...] overGroslijst: Uwe Porters, Alle golven in mij
Een (on)bekende brief van François HaverSchmidt
In het Familiearchief Telting in Tresoar in Leeuwarden bevindt zich een kleine verzameling documenten aangaande de letterkundige Eelco Verwijs (1830-1879). Ze werd in 1999 aan het Rijksarchief Friesland (voorganger van Tresoar) geschonken door S. Gratama te Baarn. De verzameling is vooral belangrijk vanwege een aantal brieven over het Oera Linda-boek, gewisseld tussen de … [Lees meer...] overEen (on)bekende brief van François HaverSchmidt
Groslijst: A.H.J. Dautzenberg, Engelland
Een sprookje met een zwart randje In de romans van A.H.J. Dautzenberg gebeuren wonderlijke dingen. Ook in Engelland wordt het verhaal in gang gezet door een onwerkelijk gegeven: een oude man, weduwnaar, besluit in zeven dagen naar zijn geboortedorp te zwemmen. ‘Duwen, groeperen, steken en glij-den.’ Het absurdistische idee wordt nog versterkt door de rubberen boot die hij … [Lees meer...] overGroslijst: A.H.J. Dautzenberg, Engelland
In het donker en in het licht
De groslijst 2025 van de Librisprijs De Librisprijs is zonder twijfel de belangrijkste commerciële literatuurprijs van ons taalgebied. Het is een prijs die intussen al toegekend werd aan romans van de grote namen, zoals Arnon Grunberg, A.F.Th. van der Heijden, Connie Palmen, Tommy Wieringa en Ilja Leonard Pfeijffer. De laatste paar jaar lijkt de trend dat juist onbekendere … [Lees meer...] overIn het donker en in het licht
In memoriam Joke van der Wiel (1946-2025)
Enige herinneringen Bij voorbaat wil ik me verontschuldigen voor het dikwijls opvoeren van mijzelf in deze herinneringen aan mijn collega Joke van der Wiel. Het jarenlange hechte parallelle parcours van onze carrières moge deze positionering rechtvaardigen. Meer dan vijfenvijftig jaar geleden ontmoette ik Joke. Het zal in de tweede week van september 1969 zijn geweest, … [Lees meer...] overIn memoriam Joke van der Wiel (1946-2025)
Sprekende Stenen – straatpoëzie in Utrecht
De documentaire SPREKENDE STENEN, gemaakt door Suzanne van Leendert, toont de straatpoëzie van Utrecht door de ogen van haar bewoners. Persoonlijke verhalen wisselen elkaar af in een poëtische ontdekkingsreis door de stad waar je bijna op iedere straathoek verrast kunt worden door een gedicht. De focus van de documentaire is de beleving van straatpoëzie, een universeel … [Lees meer...] overSprekende Stenen – straatpoëzie in Utrecht
Guitig was Johan Huizinga niet
Het was enigszins meesmuilend en zeker niet met onverdeeld genoegen jegens onze eigen tijd dat ik op 23 mei jongstleden in Tiel, de fruitstad aan de Waal, in De boekenlegger (al 20 jaar actief voor de opvang van straatkinderen) een – naar het zich liet aanzien en -voelen ongelezen – exemplaar op de toonbank legde van Huizinga’s opstel In de … [Lees meer...] overGuitig was Johan Huizinga niet
Een nieuwe canon voor de klas?
Met veel trommels en trompetten heeft de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren (de KANTL) onlangs de derde versie van haar ‘dynamische canon van de Nederlandstalige literatuur’ voorgesteld. Een officiële canon van dé KANTL is dit eigenlijk niet. De samenstellers zijn immers niet alle leden-letterkundigen van deze instelling, maar wel een ad hoc-commissie, die … [Lees meer...] overEen nieuwe canon voor de klas?
Poëtisch beter
Pronomina in de lyriek (20) Met haar debuutbundel De dansvloer is van iedereen won Maaike De Wolf (1978) niet alleen de Herman de Coninckprijs 2025, ze introduceerde ook de uitdrukking 'beter loop je' in de poëzie. Wat je hebt Op je beste momenten schrijf je een gedicht en bestel je pizzal’art pour l’art, staat op het bonnetje van de bezorgerde performance is – dat … [Lees meer...] overPoëtisch beter
Lange lijnen met Tessa Leuwsha
In het baanbrekende Fansi’s stilte (2015) trekt Tessa Leuwsha een monument op voor haar zwijgende Surinaamse oma Fansi. In de podcast vertelt Leuwsha over de gesprekken met haar vader en zeven ooms en tantes, die vrijwel allemaal voor de onafhankelijkheid van Suriname (in 1975) al naar Nederland emigreerden. Ze schetst een fascinerend portret van hun levens en dat van haar oma, … [Lees meer...] overLange lijnen met Tessa Leuwsha
24 augustus 2025: Herdenking Karel van de Woestijne
Jaarlijkse herdenking van de schrijver Karel van de Woestijne bij het borstbeeld voor het huis La Frondaie, waar hij op 24 augustus 1929 overleed. Sprekers prof. Dirk De Geest, Ben Nijs over Van de Woestijne en Lode Ontrop, liederen van Lode Ontrop, voordracht Siene De Vylder, Elise Miche, bloemenhulde, receptie … [Lees meer...] over24 augustus 2025: Herdenking Karel van de Woestijne
Boek en gebed: de getijden in het Middelnederlands
We gaan met dr. Anna Dlabačová en dr. Lieke Smits van de Universiteit Leiden naar de lange Late Middeleeuwen, te beginnen met 1383/1384: zeer waarschijnlijk het moment waarop Geert Grote de getijden in het Middelnederlands vertaalde. Maar wat zijn dat eigenlijk - getijden en getijdenboeken? Wat betekende de vertaling van die teksten van het Latijn naar de volkstaal? Hoe … [Lees meer...] overBoek en gebed: de getijden in het Middelnederlands
Niet de mis maar de hostie
Aan de nagedachtenis van Cor van Bree Het is een wonderlijk deel van het oeuvre van Vonne van der Meer, het boekje Gesprekken op maandag (2021). Het is het enige boekje dat geen fictie is, het bestaat, de naam zegt het al uit gesprekken die Van der Meer in 2008 voerde met de priester Nico de Gooijer. En hoewel Van der Meers naam iets groter op de kaft staat, komt de inhoud … [Lees meer...] overNiet de mis maar de hostie
