Vijftig canonteksten in de klas (3) De Roman van Walewein, ook genoemd Walewein en het zwevende schaakbord, afgekort als de Walewein, is een oorspronkelijke Middelnederlandse Arthurroman, geschreven in het midden van de dertiende eeuw door twee onbekende auteurs: Penninc en Pieter Vostaert. Het werk behoort tot de literaire canon, wat betekent dat het een van de … [Lees meer...] overPenninc en Pieter Vostaert, de Roman van Walewein (ca. 1260)
middeleeuwen
Een zestiende-eeuws ‘huisboek’ uit Venlo
In de Koninklijke Bibliotheek in Brussel bevindt zich sinds jaar en dag een middeleeuws handschrift met de signatuur KB Brussel II 144, waarvan het eerste en oudste deel de intrigerende titel ‘Venlo’s-Gelders huisboek’ heeft gekregen. Het is niet direct een indrukwekkend handschrift. Het is van papier, meet slechts 150 bij 95 millimeter en is ook nog eens in een vrij slordige, … [Lees meer...] overEen zestiende-eeuws ‘huisboek’ uit Venlo
Hadewijch, Lied 17: Dit nuwe jaer es ons ontstaen
In haar zeventiende lied, het kortste van haar hele bundel, speelt Hadewijch een geraffineerd spel met het woord 'tijd'. Meestal betekent dat bij haar 'seizoen', met name in het natuurtafereel dat bijna al haar liederen inleidt, en waar 'nuwe tijd' verwijst naar de lente, die iedereen blij maakt. Maar in dit lied wordt 'tijt' via een soort 'alchimie du verbe' synoniem met … [Lees meer...] overHadewijch, Lied 17: Dit nuwe jaer es ons ontstaen
Verschenen: In het spoor van Hadewijch
Hadewijch was een 13e-eeuwse Brabants dichteres en mystica. Mogelijk was zij een begijn, maar aangezien er geen getuigenissen over haar leven bewaard zijn gebleven, weten we daarover niets met zekerheid. Haar werk wordt beschouwd als een van de hoogtepunten in de Nederlandstalige literatuur. In Welk een ketter is die vrouw geweest! De plaats van Albert Verwey in de … [Lees meer...] overVerschenen: In het spoor van Hadewijch
Bon an
Zondag 6 oktober 2024. Ik wandel de poort van de Predikherenkerk in Mechelen binnen. Deze kerk is nog maar pas gerestaureerd en net ingewijd voor allerlei culturele evenementen. Mijn digitaal ticketje wordt gescand en ik kan in de donker gemaakte kerk mijn stoeltje gaan zoeken. Ik mag zowaar op de eerste rij gaan zitten. Jurgen De bruyn van het Zefiro Torna ensemble leidt het … [Lees meer...] overBon an
Ic sach in enen rozengaerde
Ik heb een vertaling gemaakt van en een korte inleiding geschreven bij ‘Ic sach in enen rozengaerde’. Dat is liedje 48 uit het Gruuthuse-manuscript. Het staat je vrij om de pdf te verspreiden onder je leerlingen, collega’s, vrienden, familieleden, buren en andere (on)bekenden. Het is een leuk liedje, dus waarom zou je dat niet doen? … [Lees meer...] overIc sach in enen rozengaerde
20 november – 20 december 2024: Mindfulness uit de Middeleeuwen
De Imitatio Christi is al 600 jaar lang een wereldwijde bestseller. Na de Bijbel is het het meest verspreide en gelezen boek ter wereld. Het spirituele zelfhulpboek leert u via bijbelcitaten en wijsheden van filosofen, kerkvaders en mystici hoe u diepe innerlijke rust kan vinden en probeert antwoord te geven op de universele vraag: hoe te leven? Een verhaal van devotie en … [Lees meer...] over20 november – 20 december 2024: Mindfulness uit de Middeleeuwen
Van der mollenfeeste
Van der mollenfeeste is een van de bekendste gedichten van Anthonis de Roovere. Peter Burger heeft er in 1986 een mooie vertaling van gemaakt: https://www.dbnl.org/tekst/_twe007198601_01/_twe007198601_01_0023.php . Minder mooi, maar wel letterlijker, is mijn vertaling: https://neerlandistiek.nl/wp-content/uploads/2024/10/Anthonis-de-Roovere-Van-de-mollenfeeste.pdf . Voel je … [Lees meer...] overVan der mollenfeeste
18 oktober 2024: Boekpresentatie Tijl Uilenspiegel
Vrijdag 18 oktober zal om 16.00 uur in café Tijl Uilenspiegel in Den Bosch een nieuw Tijl Uilenspiegel-boek gepresenteerd worden. Zes studenten Nederlands (Isis Bakkers, Evi Cau, Danee van Gogh, Celina Pikaar, Zdeněk Schijvens en Tika Vermeulen) en docent literatuurgeschiedenis Bas Jongenelen hebben van de oudste druk een wetenschappelijke editie + een vertaling in modern … [Lees meer...] over18 oktober 2024: Boekpresentatie Tijl Uilenspiegel
Iedereen Reynaert!
Iedereen heeft recht op de Reynaert! Dat is de boodschap van de titel van dit sympathiek ogende boekje. Na de talloze hertalingen voor volwassenen, de vele bewerkingen voor de jeugd, allerlei versies in stripvorm, als hoorspel op cd, als raptekst enz. is er nu ook een versie voor ‘wie het Nederlands nog maar pril aan het ontdekken is’ (flaptekst). Een versie voor … [Lees meer...] overIedereen Reynaert!
‘Antwerps Liedboek’ te zien in Antwerpen
In augustus laat Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience bezoekers kennismaken met een absoluut topwerk uit de Nederlandse taalkunde: het ‘Antwerps Liedboek’. Uitzonderlijk is het werk tijdelijk opnieuw thuis in Antwerpen, waar het in 1544 gedrukt werd door Jan Roelants. Tegelijkertijd zorgt de installatie van Teletext vzw voor een interpretatie uit de 21ste eeuw met het ‘Nieuw … [Lees meer...] over‘Antwerps Liedboek’ te zien in Antwerpen
Video: Reynaert in de wijde wereld
De middeleeuwse "Van den vos Reynaerde", alom erkend meesterwerk van de Nederlandse literatuur, geldt tegelijk als prototypische vertolking van de Vlaamse volksaard én is wereldwijd verbreid tot op vandaag. Het seminar zal beide dimensies van de tekst belichten, met speciaal accent op laatstgenoemde. Wat maakt de Middelnederlandse Reynaert toch zo breed aansprekend, en … [Lees meer...] overVideo: Reynaert in de wijde wereld
Video: Frank Willaert leest uit Beatrijs (14e eeuw)
Het verhaal van de non die met haar minnaar het klooster verlaat, vele jaren in zonde leeft, maar vervolgens verlaten en berooid weer naar het klooster terugkeert, zonder dat iemand het merkt, omdat Maria al die jaren haar plaats ingenomen heeft, was in de middeleeuwen en nadien in vele Europese talen verspreid. Maar in geen enkele taal is deze stof zo uitvoerig en zo … [Lees meer...] overVideo: Frank Willaert leest uit Beatrijs (14e eeuw)
Video: Frank Willaert leest het Kerelslied
Het Kerelslied is een van de bekendste liederen uit het Gruuthuseliedboek, dat omstreeks 1400 te Brugge tot stand kwam. Net zomin als het zo mogelijk nog bekendere Egidiuslied is het representatief voor deze verzameling liederen, die voornamelijk de liefde bezingen. Volgens recent onderzoek was het Kerelslied een spotlied dat gericht was tegen diegenen die partij hadden gekozen … [Lees meer...] overVideo: Frank Willaert leest het Kerelslied
Vertaling van ‘Vanden vos Reynaerde’
Onlangs heb ik een vertaling gemaakt van Vanden vos Reynaerde. Het is geen mooie literaire vertaling geworden, want die zijn er al en dat kan ik niet. Mijn vertaling is regel-per-regel. Dat levert niet per se heel swingend modern Nederlands op, maar wel een vertaling waarmee je de Middelnederlandse tekst kunt leren begrijpen. Die vertaling geef ik graag weg, als pdf . De pdf … [Lees meer...] overVertaling van ‘Vanden vos Reynaerde’
21 maaie 2024: Sympoasium op Pinkstertiisdei – De ‘Fryske’ Lege Lannen yn it earste millenium
Op pinkstertiisdei organisearret Tresoar in sympoasium oer de Fryske midsiuwen. Dit jier stiet de dei yn it teken fan edukaasje. It programma is tige nijsgjirrich foar professionals yn it ûnderwiis en ûnderwiisprofessionals yn spee, mar ek foar oare professionals op it mêd fan skiednis en minderheidstalen. De 'Fryske' Lege Lannen yn it earste millenium Se praten ea Frysk … [Lees meer...] over21 maaie 2024: Sympoasium op Pinkstertiisdei – De ‘Fryske’ Lege Lannen yn it earste millenium
Frank Willaert leest uit Elckerlijc (eind 15de eeuw)
De Spyeghel der Salicheyt van Elckerlyc behandelt een universeel thema: wat doe je als je plotseling met de dood wordt geconfronteerd? Dit toneelstuk uit de tweede helft van de vijftiende eeuw van een onbekende rederijker is bevolkt met allegorische personificaties die allemaal abstracte begrippen voorstellen. Elckerlyc, die dus iedere mens voorstelt, wordt door de dood … [Lees meer...] overFrank Willaert leest uit Elckerlijc (eind 15de eeuw)
Neerlandistiek in Leiden: nieuwe lezingenreeks voorjaar 2024
Tot de zomer staan er nog drie mooie lezingen gepland bij de opleiding Nederlands van de Leidse Faculteit Geesteswetenschappen. We kijken uit naar de lezing van Bram Caers over het gebruik van AI bij middeleeuwse bronnen op 18 april; op 16 mei spreekt Esther Op de Beek over geluk in de romans van Esther Gerritsen, en op 20 juni houdt Roosmaryn Pilgram een lezing over … [Lees meer...] overNeerlandistiek in Leiden: nieuwe lezingenreeks voorjaar 2024
Frank Willaert leest uit Mariken van Nieumeghen
Lang heeft men gedacht dat Mariken van Nieumeghen een toneelstuk was, waarin de dialogen werden afgewisseld met stukken proza die door een verteller werden gebracht. Maar tegenwoordig beschouwt men Mariken als een prozaroman, die met dialogen verlevendigd wordt. Mariken van Nieumeghen vertelt het verhaal van een jong meisje dat op boodschappen is uitgestuurd naar Nijmegen, bij … [Lees meer...] overFrank Willaert leest uit Mariken van Nieumeghen
Antwerps Liedboek 42 Een oudt liedeken
Het Antwerps liedboek van 1544 bevat een kostbare schat van niet minder dan 221 liederen van allerlei slag: historieliederen, liefdesliederen, ballades, dansliederen, zotte liederen, wachtersliederen enzovoort. Het liedboek zelf bevat enkel teksten, geen muziek, maar omdat de beginverzen vaak gebruikt werden als wijsaanduidingen in andere verzamelingen van meestal religieuze … [Lees meer...] overAntwerps Liedboek 42 Een oudt liedeken
De krommende kracht van het perkament
De makers van een middeleeuws perkamenten manuscript hebben moeten strijden met het perkament dat krult. Om een hanteerbaar manuscript te verkrijgen moet het manuscriptblok plat zijn. Het perkamenten blad krult naar de haarzijde: haarzijde ) vleeszijde. Een huid is aan de vleeszijde open om voedingsstoffen toe te laten tot de huid. Naar de haarzijde is de huid steeds meer … [Lees meer...] overDe krommende kracht van het perkament
Lanceloet en het hert met de witte voet
Lanceloet en het hert met de witte voet vind ik een van de tofste ridderromans. Vooral ook omdat het een kort verhaal is. Qua queeste zijn er uiteraard langere en dus betere verhalen te vinden, maar die vervelen mij op een gegeven moment. Lanceloet en het hert met de witte voet is lekker compact, en alles zit erin. Zelfs die arrogante Keye. Kortom, iedereen zou het moeten … [Lees meer...] overLanceloet en het hert met de witte voet
14-15 maart 2024: Congres Schelderegio
Naar aanleiding van de zevenhonderdste verjaardag van het Verdrag van Parijs van 1323 besteedt Project 1323 van het KZGW en UCR met wetenschappelijke en publiekshistorische evenementen aandacht aan de ontwikkeling van de Schelderegio in de middeleeuwen. Na eeuwenlange conflicten die de graven van Holland, Henegouwen en Vlaanderen met elkaar uitvochten werden de grenzen tussen … [Lees meer...] over14-15 maart 2024: Congres Schelderegio
19 april 2024: Tiele-dag ‘Boek, bid en bewonder’
Op deze Tiele-dag maken we een reis van laatmiddeleeuwse, Middelnederlandse en Latijnse psalters tot negentiende-eeuwse Nederlandse geschiedschrijving voor een Japans publiek. Op deze reis ontmoeten we niet alleen de boeken zelf, maar ook de uitgevers, vertalers, lezers en gebruikers. En zoals het bij reizen gaat, speelt de taal (Nederlands, Latijn, Japans) een cruciale rol. … [Lees meer...] over19 april 2024: Tiele-dag ‘Boek, bid en bewonder’
Reynaert in het onderwijs
In 2023 was de stad Sint-Niklaas voorzitter van het Intergemeentelijk Project (IGP) Land van Reynaert, een samenwerkingsverband tussen gemeenten uit het Waasland, Lochristi, Destelbergen en het Zeeuws-Vlaamse Hulst. In het kader van dit voorzitterschap ontwikkelde het Reynaertgenootschap (met middelen van het IGP) een brochure vol lestips voor leerkrachten uit het … [Lees meer...] overReynaert in het onderwijs
