Voor het project ‘Bewogen Verzen’ vroegen Ons Erfdeel vzw en Poëziecentrum aan negen jongeren uit de Lage Landen om poëziefilms te maken van hun favoriete Nederlandstalige gedicht. Kobe Fleerackers (Antwerpen, 1993) maakte een videogedicht van ‘Bij de gemeentekist van mevrouw P.’ van Menno Wigman uit de bundel Dit is mijn dag (Prometheus, 2014). ‘Bewogen Verzen‘ kwam tot stand … [Lees meer...] overBewogen verzen: Bij de gemeentekist van mevrouw P, Menno Wigman
poëzie
Een geruststellende groet van gene zijde
'Soms begint iemand hardop tegen iemand te praten.' Zo begint het eerste van de twintig stukken in de nieuwe essaybundel van Guus Middag, De wereld is weer plat, ja. De poëzie van tegenwoordig. Het is een opening die Middags werkwijze kenmerkt: ineens bevindt de schrijver zich ergens, in een nieuwe onbekende wereld. De eerste zinnen van heel veel stukken gaan over zo'n … [Lees meer...] overEen geruststellende groet van gene zijde
Slordig lezen met Martin Reints
Over ‘Afsluitdijk’ van Vasalis Door Jos Joosten Op zijn blog geeft auteur Huub Beurskens deze week zijn collega Martin Reints de vloer om eens flink los te gaan op ‘Afsluitdijk’ van Vasalis, een van haar bekendste gedichten, uit de bundel Parken en woestijnen. Lange tijd was het de bon ton om Vasalis’ poëzie weg te zetten als burgerlijk, truttig, als gerijmel - vooral … [Lees meer...] overSlordig lezen met Martin Reints
Onno Kosters, Duisternis
Uit mijn hoofd (2) (Bekijk deze video op YouTube) Een paar maanden geleden verscheen de nieuwe bundel van de anglist en dichter Onno Kosters, Waarvan akte. Ik leerde het eerste gedicht uit de eerste afdeling uit mijn hoofd: Duisternis. Die eerste afdeling bestaat uit allerlei gedichten vol doem en verderf. Het laatste gedicht in die afdeling heet ook Duisternis. … [Lees meer...] overOnno Kosters, Duisternis
Jan Willem Anker, De Nederlander zegt nee
Uit mijn hoofd 'De Nederlander zegt nee' komt uit de nieuwe bundel van Jan-Willem Anker, Ware aard. Het is een atypisch gedicht, maar bijna alle gedichten in Ware aard zijn atypisch. Er staan gedichten in over het leven van een vader van twee jonge kinderen in Weesp – nooit eerder werd Weesp zo uitvoerig bezongen in de wereldgeschiedenis van de dichtkunst – maar soms … [Lees meer...] overJan Willem Anker, De Nederlander zegt nee
Vrouwelijke Utrechtse dichters op straat
Door Kila van der Starre Afgelopen zaterdag publiceerde Trouw een artikel over straatpoëzie in Utrecht (‘Dichtend door de Domstad’, 29 juni 2019). Een onderwerp dat ik graag voorbij zie komen in de media, onder andere omdat ik als literatuurwetenschapper, werkzaam bij Moderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit Utrecht, onderzoek doe naar … [Lees meer...] overVrouwelijke Utrechtse dichters op straat
Zwemmen in talen: Nederlandstalige poëzie in internationaal perspectief
Teksten functioneren in een netwerk van teksten. Nederlandstalige gedichten kunnen buiten het taalgebied, al dan niet in vertaling, in aanraking komen met anderstalige teksten. De multilinguïstische associaties die dat oplevert, worden uiteraard door lezers tot stand gebracht. Ook parateksten markeren echter vaak een internationale relatie en in de gedichten zelf kan er sprake … [Lees meer...] overZwemmen in talen: Nederlandstalige poëzie in internationaal perspectief
Allemaal leven we in de strooi
Er zijn maar liefst twee bundels tegelijk verschenen van de dichter Martijn Benders! Ik bespreek ze allebei door er een gedicht uit te nemen, dat ik voor de gelegenheid uit mijn hoofd heb geleerd. (Bekijk deze video op YouTube.) … [Lees meer...] overAllemaal leven we in de strooi
Instagrampoëzie in de klas
In het nieuwe nummer van Levende Talen Magazine schreven Jeroen Dera (Radboud Universiteit) en Kila van der Starre (Universiteit Utrecht) een artikel over het gebruik van Instagrampoëzie in het voortgezet onderwijs. Ze betogen dat deze vorm van poëzie vanwege de aansluiting bij de leefwereld van jongeren bijzondere handvatten biedt om poëzie centraal te stellen in de klas. Aan … [Lees meer...] overInstagrampoëzie in de klas
voordat de vangboot van helder weer uitvaart
Over het werk van b. zwaal Door Marc van Oostendorp "Beschouw jij jezelf als een oeuvrebouwer?" vroeg Arnoud van Adrichem van het literaire tijdschrift Parmentier in 2006 aan de dichter b. zwaal. "Ik bouw graag," antwoordde zwaar, "en voeg voortdurend dezelfde stenen toe, niet aan een kathedraal maar aan een dijk van een waterkering. Handgevormde stenen, omwille van hun … [Lees meer...] overvoordat de vangboot van helder weer uitvaart
Poëzie tegen de breekbare vaasjes
Door Marc van Oostendorp "Waarom ik lees en schrijf", lees ik en schrijft Piet Gerbrandy aan het begin van zijn essaybundel Grondwater, "zal voor mijzelf altijd tot op zekere hoogte een raadsel blijven." Om iets later in die eerste alinea een deel van de verklaring toch te geven: "Het zijn de handelingen zelf die me in een stemming en ritme brengen waarbij ik me blijkbaar … [Lees meer...] overPoëzie tegen de breekbare vaasjes
The river told me
Door Jos Joosten Ik doe mijn goede voornemen voor 2019 – het spijt me, Wouter Roelants - toch nog steeds een beetje gestand: eerst lezen wat ik heb en dan pas nieuw kopen. Helemáál lukken doet dat niet, maar ik ontdek nu steeds nog dingen die al veel eerder lagen te wachten. Gelukkig is poëzie voor de eeuwigheid, nietwaar? Dus is de pas anderhalf jaar dat Eigen terrein van … [Lees meer...] overThe river told me
Utrecht, 2019: Straatpoëziewandelingen en straatpoëziefietstochten
Door Kila van der Starre Na de succesvolle straatpoëziewandelingen die Tim van den Hoed van De Utrechtse Boekenbar en ik (Universiteit Utrecht), in 2018 organiseerden (acht uitverkochte edities), hebben we besloten om ook voor 2019 zonnige poëzieplannen te maken! Dit voorjaar kun je niet alleen mee op een straatpoëziewandeling door Utrecht, ik heb ook … [Lees meer...] overUtrecht, 2019: Straatpoëziewandelingen en straatpoëziefietstochten
Gent, 7 mei 2019: Studiemiddag Rouw en poëzie
Tussen poëzie en rouw bestaat al eeuwen een hechte band. Niet alleen vormen de dood en de emoties die hij oproept het thema van veel belangrijke gedichten, poëzie speelt ook een ondersteunende rol tijdens funeraire rituelen en momenten van rouw. Tijdens een studiemiddag onderzoeken we die wisselwerking tussen rouw en poëzie. Hoe brengen dichters gevoelens van rouw onder … [Lees meer...] overGent, 7 mei 2019: Studiemiddag Rouw en poëzie
Ik wilde… ik wil
Door Marc van Oostendorp Het tweede gedicht als Dichter des Vaderlands van Tsead Bruinja is tegelijkertijd opzwepend en ironisch. Dat heeft iets te maken met het gebruik van de verleden tijd. Bekijk deze video op YouTube. Bekijk de video met Bruinja's gedicht. Bruinja's gedicht is ook te beluisteren en te lezen op Soundcloud … [Lees meer...] overIk wilde… ik wil
Kalm geluk
Door Wiel Kusters Misschien wel het bekendste gedicht van J.C. Bloem is ‘De Dapperstraat’, uit 1945. Het is, zou je kunnen zeggen, het gedicht van een wat mopperachtige stoïcijn, die zich ten slotte zelfs ‘gelukkig’ noemt, ‘Domweg gelukkig’. De Dapperstraat Natuur is voor tevredenen of legen. En dan: wat is natuur nog in dit land? Een stukje bos, ter grootte … [Lees meer...] overKalm geluk
Achter de ruit
Door Wiel Kusters Laatste weerzien met Gerrit Achterberg Toen ik, zo vlakbij onder glas, zijn onbereikbaar hoofd zag, was het mij of ik dit al een keer gezien had, maar ik wist niet meer waar of wanneer. Maar later, in de trein alleen, viel het mij in: een jaar geleên schoof ik, in alle vroegte, zacht het gordijn open, en ik zag dat het gesneeuwd had in de … [Lees meer...] overAchter de ruit
Paard en wagen
Door Wiel Kusters Vertelsel In het houten huis woont het witte paard, en de houten wagen slaapt er naast het brandhout, doof en zwaar. Als de maan smelt op de bloemen, rond het houten huis, glanst het water op de heide, vóór het huis. Met de wind voorbij floot de trein reeds jaren, en het huis blijft eeuwig met het witte paard en de houten … [Lees meer...] overPaard en wagen
Stokske
Door Wiel Kusters Veel aandacht van historici dit jaar voor Johan van Oldenbarnevelt, raadpensionaris van de Staten van Holland tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Na een politiek proces door onthoofding ter dood gebracht op het Haagse Binnenhof, 13 mei 1619. Vondel eerde hem met een gedicht, dat in latere tijd door generaties middelbare scholieren verplicht gelezen werd. … [Lees meer...] overStokske
Een psalm is een pisbak van taal
Door Marc van Oostendorp Wat is een gedicht? Dat is een vraag waar de mensheid na zeker drieduizend jaar puzzelen nog steeds geen bevredigend antwoord op heeft gevonden. Misschien komt het doordat de vraag te vaak gesteld wordt als een vraag naar de structuur van de tekst (een gedicht rijmt, een gedicht wordt omgeven door wit op de pagina) of eventueel van de maker (een … [Lees meer...] overEen psalm is een pisbak van taal
Kemp en Magritte
Door Wiel Kusters Nachtstilte Het is zo stil boven de planten, boven de lage en boven de gerankten en de lucht is alleen vol reuken van ranonkelingen in de grote wei. Het is zo stil in de keuken en de maan schijnt op een ei. Voorjaar 1934. De dichter is uit zijn bed gekomen, voor een glas water misschien. Het stille leven van de planten buiten, achter het … [Lees meer...] overKemp en Magritte
Eieren
Door Wiel Kusters Pierre Kemp, die kleurrijke dichter, die liefst in het zwart gekleed ging, werkte van 1916 tot 1945 als loonadministrateur op de steenkolenmijn Laura in Eygelshoven, dicht bij de Duitse grens, ongeveer dertig kilometer van zijn woonplaats Maastricht. Kemp heeft wel eens gezegd, dat niet alleen Petrarca zijn Laura had. Maar van zijn bezigheden op het kantoor … [Lees meer...] overEieren
Verschenen: In opdracht, Wiel Kusters
Ik lijk verloren als ik je niet vind. In dorre bladeren woelt en zoekt de wind, hij spreidt en jaagt bijeen, is even stil: ik hoor je adem tot hij weer begint. In het dichterschap van Wiel Kusters is na het verschijnen van zijn verzamelde gedichten (Leesjongen, Uitgeverij Cossee, 2017) een nieuwe en productieve fase aangebroken. Tot de resultaten daarvan behoort, naast een … [Lees meer...] overVerschenen: In opdracht, Wiel Kusters
Kooi
In de gedichten 'De Mus' en ''s Morgens' van Jan Hanlo (zie mijn vorige stukje in deze reeks) hoorde ik een echo, ja meer dan een echo, van een oud dichterlijk verlangen: de wens om zo 'natuurlijk' te kunnen dichten als zangvogels zingen. We hebben het dan over de taal, over wat de dichter daarmee doet en wat die op haar beurt met hém doet. Maar het hoeft niet alleen over … [Lees meer...] overKooi
Tjielp
Door Wiel Kusters Ik heb zin om hier af en toe een gedicht te presenteren waarvan ik vind dat het tot de altijd nog actuele klassieken behoort, en zo'n gedicht dan van kort commentaar te voorzien. Er wordt veel poëzie geschreven, maar minder gelezen, en daarbij verwaarlozen we, meen ik, ook nog eens ons oudere openbare poëziebezit. Vandaag een gedicht van Jan … [Lees meer...] overTjielp
