Neerlandistiek

Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek

poëzie

Wisselspoor

door 17 Reacties

Door Bas Jongenelen Iemand die zich 'monnhauser' noemt heeft ruim een maand geleden een nieuwe versvorm bedacht: Wisselspoor. Een wisselspoor is een gedichtje van drie regels met rijmschema aaa. Het middelste rijmwoord is echter oogrijmend op regel 1 en klankrijmend op regel 3. Dit 'wisselwoord' is meestal van buitenlandse komaf. Een metrum is verplicht, maar de auteur is vrij … [Lees meer...] overWisselspoor

Sonnettengenerator

door 1 Reactie

Door Bas Jongenelen Raymond Queneau heeft in 1961 een papieren sonnettengenerator gepubliceerd, ik heb er al eens eerder over geschreven. Het heeft lang geduurd voor deze in het Nederlands vertaald werd. Maar nu is hij er. Niet op papier, wel elektronisch. Pieter Breman heeft een generator gemaakt waarmee 120.291.408.044.097.638.400.000 sonnetten geschreven kunnen worden. Daar … [Lees meer...] overSonnettengenerator

Sonnettenmatrix

door 5 Reacties

Door Bas Jongenelen Vorige week en de week daarvoor had ik het over de sonnettenkrans en het sonnettenraam - maar het kan altijd nog gekker. Zo heeft Raymond Queneau in 1961 een sonnettengenerator bedacht: iedere regel kent tien varianten, zodat je 14 x 10 x eh... nou ja eh... heel veel sonnetten kunt maken. Deze generator is in boekvorm beschikbaar (prachtige uitgave (kopen … [Lees meer...] overSonnettenmatrix

Spreken dat zingen verbeeldt, bij Piet Gerbrandy

door Reageer

Door Marc van Oostendorp Zingen speelt een belangrijke rol in Piet Gerbrandy's nieuwe, lange, veelvormige gedicht, Steencirkels, en vaak is dat wat wonderlijk, duister gezang: "Zijn rauwe alt," staat bijvoorbeeld op pagina 48, "heeft dan in verre taal een lied gebrabbeld." En op de laatste pagina: "Kom. Zingen wij een allerlaatste lied." Spreken speelt bijna een even … [Lees meer...] overSpreken dat zingen verbeeldt, bij Piet Gerbrandy

Sonnettenraam, sonnettenkransenkrans en Groningen

door 14 Reacties

Door Bas Jongenelen Vorige week schreef ik over de geschiedenis van de sonnettenkrans in het Nederlands. Dat het altijd nog een beetje gekker kan, daar ga ik het zo over hebben. Bijna alle Nederlandstalige sonnettenkransen zijn geschreven door Nederlanders, er is één Vlaamse krans, die van Miguel Declercq. In ieder geval zijn er ook Groningse sonnettenkransen. … [Lees meer...] overSonnettenraam, sonnettenkransenkrans en Groningen

Sonnettenkrans

door 2 Reacties

Door Bas Jongenelen Sinds de poëzieweek van 2015 is er een beetje discussie over het fenomeen ‘sonnettenkrans’. Het poëzieweekgeschenk was een sonnettenkrans geschreven door Ilja Leonard Pfeijffer, getiteld Giro giro tondo, een obsessie. Er ontstond wat verwarring over de vraag of dit nu wel of niet de eerste sonnettenkrans in de Nederlandse literatuur was. Om maar meteen het … [Lees meer...] overSonnettenkrans

omhelst

door Reageer

Door Marc van Oostendorp Tonnus Oosterhoff is helaas gestopt met zijn bewegende gedichten op internet. Wel heeft hij gelukkig een nieuwe bundel met stilstaande gedichten gepubliceerd, die je gemakkelijk zelf tot bewegen kunt brengen. … [Lees meer...] overomhelst

Amsterdamned!

door 1 Reactie

Door Marc van Oostendorp Om te vieren dat Ester Naomi Perquin de Dichteres des Vaderlands is geworden, bewijs ik in mijn zondagochtendminicollege (nou ja, ochtend) van vandaag dat Perquin haar best doet om niet te liegen in haar recente gedicht 'Amsterdamned'! Ik haal er ook nog een forensisch wetenschapper bij die deze week in de Volkskrant werd geïnterviewd. Let op: … [Lees meer...] overAmsterdamned!

Straatpoëzie voor het eerst in kaart gebracht

door Reageer

Universiteit Utrecht lanceert interactieve website met gedichten in de openbare ruimte. Er zijn ontzettend veel gedichten te lezen in de openbare ruimte van Nederland en Vlaanderen, maar niemand weet precies hoeveel, waar en van wie. De nieuwe website ‘Straatpoëzie’ heeft als doel om een inventarisatie te maken van alle poëzie in de openbare ruimte van Nederland en … [Lees meer...] overStraatpoëzie voor het eerst in kaart gebracht

An existential problem

door Reageer

Door Marc Kregting Af en toe dwing ik me een bliksembezoek te brengen aan Wilderstwitterland. Alle commotie rond zijn foto van een bebloede Merkel (wier gevoelens de PVV-leider kent sinds hij in de publieke ruimte als martelaar werd afgebeeld?) leidt een beetje af van de bijschriften. Het kan aan mijn beroepsdeformatie liggen, maar ik krijg de indruk dat Wilders’ … [Lees meer...] overAn existential problem

Het laatste restje poëtische vorm

door 5 Reacties

Door Marc van Oostendorp Wat maakt een gedicht tot een gedicht? Misschien, zegt de Britse hoogleraar Richard Andrews in zijn nieuwe boek A Prosody of Free Verse, dat het uit regels bestaat. Zoals de titel van het boek al zegt, gaat het Andrews vooral om het vrije vers. Daarin vind je per definitie geen vast aantal lettergrepen en geen regelmatige afwisseling van beklemtoonde … [Lees meer...] overHet laatste restje poëtische vorm

Hugo de Groot op de zeilwagen van Simon Stevin

door Reageer

Door Ton Harmsen In de winter van 1601 nodigde prins Maurits een gezelschap van 28 man uit om hem te vergezellen op het uitstapje van de eeuw. De reis in de zeilwagen die Simon Stevin voor hem had gebouwd ging in razende snelheid over het strand van Scheveningen naar Petten. Onder de genodigden waren de Franse gezant Paul Choart de Buzanval, de Spaanse admiraal Francisco … [Lees meer...] overHugo de Groot op de zeilwagen van Simon Stevin

Hymnen, onder meer aan de duur

door Reageer

door Gert de Jager Neerlandici bestuderen systemen. Twee elementen die lekker functioneren binnen het systeem van de moderne Nederlandse poëzie zijn Huub Beurskens en Piet Gerbrandy. De eerste heeft een oeuvre van zo'n vijftig titels op zijn naam staan, waarvan ongeveer de helft poëzie; de tweede is gerespecteerd dichter en 's lands belangrijkste poëziecriticus. Beurskens' … [Lees meer...] overHymnen, onder meer aan de duur

Het huwelijk als protest

door 2 Reacties

Door Marc van Oostendorp In de nieuwe bloemlezing van de Nederlandse poëzie van Ilja Leonard Pfeijffer is geen enkel gedicht van Willem Elsschot opgenomen.Kennelijk omdat de erven dit weigerden!  Uit protest draag ik Het huwelijk voor. Naschrift. Max Molovich nam de moeite om de automatisch gegenereerde YouTube-ondertiteling te transcriberen. Dat leverde een nieuw … [Lees meer...] overHet huwelijk als protest

De conventies van de geschoolde poëzielezer (2)

door Reageer

door Gert de Jager Over Jeroen Dera etc., Dichters van het nieuwe millennium, Nijmegen 2016; zie hier voor het eerste deel. In het openingshoofdstuk van Postmoderne poëzie in Nederland en Vlaanderen uit 2003 analyseren Vaessens en Joosten wat zij 'de conventies van de geschoolde lezer' noemen. Die lezer is door Merlyn en het New Criticism heen gegaan en verwacht van een … [Lees meer...] overDe conventies van de geschoolde poëzielezer (2)

De conventies van de geschoolde poëzielezer

door Reageer

Door Gert de Jager Een paar maanden geleden verscheen Dichters van het nieuwe millennium; Marc schreef er al eerder over. Het is een bij Vantilt verschenen en dus fraai uitgegeven bundeling van 24 opstellen van 24 literatuurwetenschappers over het werk van 24 dichters die na het jaar 2000 debuteerden. Het boek is goed ontvangen en terecht, lijkt mij. Al was het alleen maar … [Lees meer...] overDe conventies van de geschoolde poëzielezer

Internationaal fascistische dauwdruppels

door 5 Reacties

Door Marc van Oostendorp Bij de verhuizing van het Meertens Instituut, onlangs, ontdekte ik ineens dat ik een dichtbundel in het bezit heb van de man die wel wordt beschouwd als de 'eerste nationaal-socialist van Nederland': Bertus Smit. De bundel werd overigens gepubliceerd in 1930 toen Smit nog geen nationaal-socialist was, maar wel een overtuigd fascist (de subtiele … [Lees meer...] overInternationaal fascistische dauwdruppels

BloemLezing 28 oktober 2016

door Reageer

J.C. Bloem en Collegetour: niet te rijmen?? In een setting die een beetje aan collegetoer zal doen denken, wordt Bart Slijper, de biograaf van Bloem aan de tand gevoeld over Bloem door de bekende volkskrant columnist Jean Pierre Geelen. Ook vanuit de zaal zullen vragen kunnen worden gesteld aan "hem die alles weet over Bloem". Bart Slijper (1963) schreef in de afgelopen … [Lees meer...] overBloemLezing 28 oktober 2016

Week van de Afrikaanse Roman

door Reageer

Evenementen in Vlaanderen Over ruim twee weken begint in Nederland en Vlaanderen de tweede editie van de Week van de Afrikaanse roman. Hieronder zetten we alle activiteiten die in Vlaanderen plaatsvinden, nog even voor u op een rij.   Woensdag 14 september 2016 Gebonden en verbonden in de schaduw van de Tafelberg Lezing door Ena Jansen over de positie van de huiswerker in … [Lees meer...] overWeek van de Afrikaanse Roman

Joke van Leeuwen sluit Dichterschap der Nederlanden af

door Reageer

Ter gelegenheid van de herdenking van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (1815-1830) werd Joke van Leeuwen uitgeroepen als Dichter der Nederlanden. Met de sluiting van de tentoonstelling Willem I. Koning van Nederland en België in het Nationaal Archief op 17 juli komt hieraan een einde. De Dichter der Nederlanden was een initiatief van het Algemeen-Nederlands Verbond … [Lees meer...] overJoke van Leeuwen sluit Dichterschap der Nederlanden af

Blij in dit millennium

door Reageer

Door Marc van Oostendorp Hoe ziet het poëtisch landschap van Nederland en Vlaanderen er uit 2016? Als je Dichters van het millennium leest, een deze week verschenen bundel boeiende beschouwingen onder redactie van de jonge letterkundigen Jeroen Dera, Sarah Posman en Kila van der Starre, kun je je alleen maar afvragen: is er wel een landschap? De auteurs en de … [Lees meer...] overBlij in dit millennium