Door Marc van OostendorpEr zijn allerlei redenen om dialecten te bestuderen. Je kunt speciaal geïnteresseerd zijn in één dialect en alles willen weten over het Purmerends, of je kunt een grote groep dialecten met elkaar willen vergelijken.Wanneer het je te doen is om een vergelijking, kan je aandacht zich richten op geografische patronen (waar komt wat voor) of op patronen die … [Lees meer...] overDe gekke professor kom
taalkunde
Bijv. wanneer men helemaal krankzinnig geworden is
Over onzinwoordenDoor Marc van OostendorpHet is maar goed dat ik geen journalist ben, of zoiets, want ik ga nu iets doen wat echt niet door de beugel kan: het boekje Alfabetweter van Ronald Snijders en Fedor van Eldijk prijzen. Het is het grappigste boek dat ik de afgelopen paar jaar gelezen heb. Ik zat in de stiltecoupé en mijn medereizigers keken af en toe verstoord op … [Lees meer...] overBijv. wanneer men helemaal krankzinnig geworden is
6 december: ‘Constructies in variatie en verandering’, Gent
Op vrijdag 6 december vindt de editie 2013 van het jaarlijkse Taal en Tongvalcolloquium plaats, in het gebouw van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letterkunde (KANTL) in Gent (Koningstraat 18). Het thema van het colloquium is 'Constructies in variatie en verandering/Verandering en variatie in constructies': op het programma staan 13 lezingen over aspecten van … [Lees meer...] over6 december: ‘Constructies in variatie en verandering’, Gent
Astro- en kosmoneuten
Door Bart FM DroogBij het samenstellen van het overzicht van in 1969 verschenen oorspronkelijk Nederlandstalige dichtbundels trof ik één werk dat verwees naar de maanlanding, elders dat jaar. Het was het boek De astronaut. Gedichten (Heideland, Hasselt) van de Vlaamse dichter Hedwig Speliers.Bij het noteren van de titel tikte ik per ongeluk: 'astroneut'. Ik … [Lees meer...] overAstro- en kosmoneuten
Weet je stad
Door Marc van OostendorpWie de laatste dagen in Amsterdam is geweest heeft ze vast al gezien: de affiches met de nieuwe slogan van de lokale omroep AT5, Weet je stad.Erboven staat steeds een volledige, onberispelijke zin ('Weet dat elke Amsterdammer het beter weet' bijvoorbeeld), maar de slogan zelf knarst en dat is vast zo door de makers bedoeld. Dat knarsen zorgt er in deze … [Lees meer...] overWeet je stad
Wat doet die k in winterkoninkje en koninkrijk?
door Jan StroopOnze taal kent een aantal woorden die een k bevatten die je daar niet zou verwachten: koninkrijk, koninklijk, oorspronkelijk, jonkvrouw, (on)afhankelijk, aanvankelijk, aanhankelijk, vergankelijk, toegankelijk, ontvankelijk, gevankelijk en nog een paar. Ik bedoel de k’s midden in die woorden. Dat zou toch in al deze gevallen een … [Lees meer...] overWat doet die k in winterkoninkje en koninkrijk?
Is Twitter een genre?
Door Marc van OostendorpSinds een paar dagen staat de oratie die Wilbert Spooren een paar weken geleden uitsprak, op de plaats waar hij hoort: online. De laatste jaren houdt Spooren zich bezig met genre-onderzoek: wat voor (ongeschreven, onbewuste) regels hanteren mensen wanneer ze elkaar gemoet treden? Die regels zijn anders wanneer bijvoorbeeld een leraar met een leerling … [Lees meer...] overIs Twitter een genre?
Filmpen
Door Marc van OostendorpIk heb een nieuw werkwoord ontdekt: filmpen. Dat zit zo. Gisteren stond er op Spitsnieuws een berichtje met de kop 'Prostituee' filmpt slapende Bieber. Die kop werd al snel ook getwitterd door oplettende lezertjes (hier).Aan die kop is natuurlijk het gebruik van aanhalingstekens interessant. Ik zou die normaliter gebruiken voor titels … [Lees meer...] overFilmpen
De Bob de Rooij-t in de achttiende eeuw
Door Marc van OostendorpTaalmopperaars mogen graag de zinsneden 'de laatste tijd' en 'steeds meer' in de mond nemen. Klachten gaan vrijwel altijd over dingen die nu ineens, de laatste paar jaar, door onnozele taalgebruikers in de mond genomen worden. Mede als gevolg van het almaar kelderende niveau van het onderwijs en de voortschrijdende lamlendigheid der taalgebruikers.Het … [Lees meer...] overDe Bob de Rooij-t in de achttiende eeuw
Anglicisme van het jaar
De tijd van de verkiezingen van 'X-van-het-jaar' is alweer aangebroken. Aan die lijst kan nu een verkiezing Anglicisme van het Jaar worden toegevoegd. Zo'n verkiezing was er nog niet. Dat is niet zo gek: er wordt vaak heel negatief gedaan over Engelse leenwoorden. Ze worden weggezet als indringers, als nare woorden die eerlijke, calvinistische, hardwerkende Nederlandse woorden … [Lees meer...] overAnglicisme van het jaar
Pas verschenen: TNTL (Vol. 129, Nr. 3)
Onlangs verschenen: Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 129 (2013), nr. 3. ISSN: 0040-7550. eISSN (online): 2212-0521 Inhoud De status van de Vlaamse tussentaal. Een analyse van enkele socio-economische determinanten Koen Plevoets Nieuw ontdekte fragmenten van Van den levene ons Heren … [Lees meer...] overPas verschenen: TNTL (Vol. 129, Nr. 3)
Over strategische verzoeken om honing en 1-maandsrente, zoete-saus-watjes en culturele vloeiendheid
Door Suzanne AalberseVandaag stonden in de Volkskrant een aantal fragmenten afgedrukt uit een emailwisseling tussen een handelaar van de Rabobank en een submitter. De handelaar wil graag de eenmaandsrente wat hoger en hij mailt de submitter: “Als het effe ken, dan wil ik het voor de eenmaandsrente wel wat hoger.” Hij schrijft niet iets formelers als:” mocht het mogelijk zijn, … [Lees meer...] overOver strategische verzoeken om honing en 1-maandsrente, zoete-saus-watjes en culturele vloeiendheid
Lezing Canadese ambassadeur Fryske Akademy
De directie van de Fryske Akademy/het Mercator Europees Kenniscentrum voor Meertaligheid en Taalleren nodigt u van harte uit voor het bijwonen van de lezing die James Lambert (Ambassadeur van Canada) – bij zijn werkbezoek aan Friesland – op dinsdag 5 november zal houden bij de Fryske Akademy: “Canadian experience on bi-lingualism and multiculturalism”Datum: dinsdag 5 … [Lees meer...] overLezing Canadese ambassadeur Fryske Akademy
Congres: André Stevens: 100 jaar Limburgse dialectologie en naamkunde in beide Limburgen
De Vereniging voor Limburgse Dialect- en Naamkunde nodigt u, in samenwerking methet Stadsarchief Tongeren en met de steun van de stad Tongeren, uit tot haarNEGENENDERTIGSTE CONGRESn.a.v. de honderdste verjaardag van de geboorte van André StevensThema: André Stevens: 100 jaar Limburgse dialectologie en naamkunde in beide LimburgenPlaats: Auditorium van het Gallo-Romeins Museum … [Lees meer...] overCongres: André Stevens: 100 jaar Limburgse dialectologie en naamkunde in beide Limburgen
Prima, doei
Wat voor Nederlands heb je nodig op het werk? Er zijn allerlei redenen om Nederlands te leren. Omdat je de verhalen van Belcampo in de oorspronkelijke taal wil kunnen lezen. omdat je Duits studeert en er nog een andere taal bij moet doen. Omdat je liefje hier woont. Of omdat je hier bent komen werken. Al die doelen vereisen een andere aanpak. Je moet andere woorden leren … [Lees meer...] overPrima, doei
Je en jij
Door Marc van OostendorpWaarom betekent je soms wat anders dan jij? Dat is een van de intrigerende vragen die Bettina Gruber probeert te beantwoorden in het proefschrift waarop ze volgende week hoopt te promoveren (hier).Dat de twee woorden inderdaad soms verschillende betekenissen hebben, was al langer bekend. Gruber geeft er een aantal mooie voorbeelden van:- Als … [Lees meer...] overJe en jij
Big up! Woord! is fris als februari
Door Marten van der MeulenWoord!, het nieuwe boek van Vivien Waszink over de taal van nederhop, leest zoals een hiphopnummer klinkt: termen, namen, grappen en interessante taalvondsten, zoals het heerlijk Hollandse “eenvoudig als een vouwfiets”, buitelen over elkaar heen als de flow van een rapper. Dit boek geeft een fijn overzicht van hoe en waarom de taal van nederhop nou zo … [Lees meer...] overBig up! Woord! is fris als februari
Het lokaal is te klein
Over mooie beeldspraak en het gelijk van het poldervolkDoor Marc van OostendorpDe opiniebijlage van NRC Handelsblad staat dit weekeinde in het teken van de taalvaardigheid. Eerst mag A.F.Th. van der Heijden klagen dat rockzangers niet kunnen lezen. Daarna pakt de redactie uit met twee pagina's klachten dat mensen juist niet kunnen schrijven.Wie over zulke dingen klaagt, heeft … [Lees meer...] overHet lokaal is te klein
De menselijke conversatie is een akoestisch proces
Door Marc van Oostendorp S. Carmiggelt is weer terug. Zijn boeken vliegen de winkel uit en dankzij een mooie pastiche van Koefnoen van twee weken geleden, hierboven, ben ik het volgende citaat (uit de Kronkel Visite in de bundel Dag opa) nu al een paar keer tegengekomen: De menselijke conversatie in het algeméén is een akoestisch proces, waarin de een een gedruis … [Lees meer...] overDe menselijke conversatie is een akoestisch proces
13 december: boekpresentatie Language and space: Dutch
Omdat er in een vorige versie van dit bericht een verkeerde locatie genoemd werd, plaatsen wij het opnieuw.Op vrijdag 13 december 2013 wordt in het Meertens Instituut het in november te verschijnen handboek Language and Space: Dutch gepresenteerd. De presentatie vindt plaats van 14.00 uur tot 17.00 uur: Trippenhuis, Kloveniersburgwal 29, Amsterdam (Oude vergaderzaal). … [Lees meer...] over13 december: boekpresentatie Language and space: Dutch
De eerste repliek in sonnetvorm, met voetnoot
Door Johan Rooryck Marc maakt markant misbaar over het suffix –baar De regel die hij baart stelt dat transitieven Zich geredelijk van –baar kunnen gerieven 'Telbaar', 'rekbaar', 'plooibaar': en toch, niet zonneklaar Hij geeft het toe, zo zijn 'ontvlambaar', 'wankelbaar' Gevallen die alle regelmaat doorklieven: “Voorwaar niet transitief”, klinken daar de grieven een … [Lees meer...] overDe eerste repliek in sonnetvorm, met voetnoot
Vondel en psycholinguïstiek deel 6: korte perceptieve continua
Door Viorica Van der RoestVoorwoord Deel 1 Deel 3 Deel 5Inleiding Deel 2 Deel 4Korte perceptieve continua lijken in de Inwydinge van ’t Stadthuis t’ Amsterdam te corresponderen … [Lees meer...] overVondel en psycholinguïstiek deel 6: korte perceptieve continua
11 promotieplaatsen Faculteit Geesteswetenschappen (UvA)
Bij de Universiteit van Amsterdam (UvA) zijn elf promotieplaatsen bij de Faculteit Geesteswetenschappen te vergeven, waarbij je zelf met een onderzoeksvoorstel kunt komen. Voor elk onderzoeksthema staat een vast aantal plaatsen.Onder meer:- PhD candidate in Logic, Language and Computation- PhD candidate in Language and Speech- PhD candidate in Heritage and Memory- 3 PhD … [Lees meer...] over11 promotieplaatsen Faculteit Geesteswetenschappen (UvA)
Over de tand des tijds
Ik denk dezer dagen veel na over de tand des tijds. Talen veranderen langzaam maar zeker een bepaalde richting op. Soms gaat die verandering heel langzaam, en duurt vele generaties. Hoe kan dat? Een verandering die plotsklaps, laten we zeggen in 50 jaar tijd, plaatsvindt is wel te begrijpen: een nieuwe generatie begint anders te spreken dan de ouders. Misschien heeft de nieuwe … [Lees meer...] overOver de tand des tijds
Pas verschenen: “Taal werkt beter”
Onlangs is verschenen bij Uitgeverij Boom: Taal werkt beter. Werkboek Nederlands voor arbeidsmigranten, door Lieske Adèr en Margreet Verboog. Het boek is bedoeld als praktijkgerichte methode voor anderstalige werknemers die een cursus Nederlands moeten volgen via het bedrijf waar ze werken en speciaal gericht op de vakopleiding en de werkvloer.In zestien lessen komen … [Lees meer...] overPas verschenen: “Taal werkt beter”
