De Jonge Akademie is een sympathieke club van vijftig wetenschappers uit allerlei vakgebieden, van medicijnen tot en met letterkunde, die nadenken over de plaat van de wetenschap in de Nederlandse samenleving. Vrijdag brachten ze een ook al sympathiek rapport uit, Tussen onderzoek en samenleving, waarin aanbevelingen worden gedaan over hoe de wetenschap dichter bij ‘het grote publiek’ moet worden gebracht.

Sympathiek, sympathiek, jazeker. Helaas staan er in het rapport zinnen als:

Ook de beeldvorming over wetenschap als een uitdagend werkveld is gebaat bij een duidelijker zichtbaarheid van het wetenschappelijk proces.

Wat bedoeld wordt is: jonge mensen begrijpen beter hoe leuk het is om onderzoeker te zijn als we ze vertellen wat een wetenschapper zoal de hele dag doet.

Een vakgebied dat een uitdagend werkveld genoemd wordt, wordt al meteen een veel minder uitdagend werkveld.

Ook inhoudelijk is er wel het een en ander af te dingen op die zin. Mijn ervaring is dat veel mensen juist worden afgeschrikt door het ‘wetenschappelijk proces’. Al dat eindeloze geblader in boeken, al dat voorbereiden van experimenten (precies bedenken en opschrijven wat je gaat doen al je proefpersonen bij elkaar scharrelen), al dat herschrijven van artikelen omdat de redactie dit of dat detail anders wil, al die kinnesinne onder collega’s, en al die voortdurende onzekerheid over wat je nu eigenlijk aan het onderzoeken bent: de meeste mensen verliezen al snel alle vertrouwen.

Niks ‘zichtbaarheid van het proces’. Ouderwetse resultaten, dat is wat we willen – eventueel af en toe gelardeerd met een succesverhaal van een eenzame onderzoeker die dat resultaat tegen de klippen op wist te bereiken.