Ongekend hoge oplages voor poëziebloemlezingen

Door Bart FM Droog

Tijdens de Boekenweken 1949-1964 verscheen naast het Boekenweekgeschenk ook een speciale poëziebloemlezing ‘voor de jeugd’, die ‘voor ‘weinig geld’ te koop was. De zestien in deze serie verschenen titels staan bekend als de Muze-reeks.

Nu klopt het niet helemaal dat ze speciaal voor de jeugd gemaakt waren. De samenstellers (onder meer M. Vasalis, Clara Eggink en Victor E. van Vriesland) kozen gedichten zonder rekening te houden met de leeftijd van de lezers. Louis Th. Lehmann berichtte daar in 1953 in Het Vrije Volk over: “Wanneer deze uitgave in de eerste plaats voor de jeugd is bedoeld, dan vrezen wij, dat toch veel onbegrepen zal blijven. Maar goed, het papier is geduldig en de boekenkast ook.”

Wat wel klopt is dat ze ‘voor weinig geld’ te koop waren. Van fl. 0,35 in 1949 tot fl 0,90 in 1964. Omgerekend naar nu (met inflatiecorrectie) gaat het om bedragen van € 1,49 tot € 2,33.

Dit zijn bedragen die onwillekeurig doen denken aan de huidige Gedichtendagbundels; kleine boekskes met een handvol poëmen van één dichter. Deze kosten € 2,50 en verschijnen in een oplage van 15.000 exemplaren. Maar… wie de betere boekhandel bezoekt, kan daar stapels onverkochte Gedichtendagbundeltjes uit de voorbije jaren ontdekken.

Terug naar 1949-1964. De oplagecijfers van de Muze-boeken liepen van 25.000 in 1949 op tot 47.000 exemplaren in 1964, met af en toe uitschieters naar 50.000 stuks.

Het succes van de reeks laat zich eenvoudig verklaren: de bloemlezingen boden variatie. Steeds werk van twintig tot vijftig dichters, met liefde en zorg uitgekozen en prachtig vormgeven. Ook nu zou deze formule (én afwisseling én ‘voor weinig geld’) zeer goed kunnen werken.

Zie: www.nederlandsepoezie.org/jl/1949/zz_de_muze_reeks.html

Bronnen
Oplagecijfers: CPNB – Boekenweekuitgaven sinds 1930
Geldwaardeomrekening: CBS: Prijzen toen en nu.