De politie van Rotterdam twitterde het vorige week al, maar gisterenavond kwam NRC Handelsblad met de definitieve bevestiging: de jongen die zich opsloot in de wc van de Thalys naar Parijs was niet verdacht. In zijn rugzak had hij alleen ‘persoonlijke bezittingen’ bij zich.

Dat doet de vraag rijzen: waarom is die mededeling ontlastend? Wat zijn persoonlijke bezittingen? Hoe kunnen we uit die mededeling concluderen dat die jongen dus geen pistool bij zich had? Is een pistool geen persoonlijk bezit? En hoe zit het met een telefoonhoesje in de vorm van een pistool? De uitdrukking wordt in deze context kennelijk door allerlei bronnen doodgemoedereerd gebruikt met een geruststellende betekenis.

Ik kan dat ook wel navoelen.
Een persoonlijke bezitting is niet alleen iets wat van een persoon is, het is ook iets wat die persoon alleen voor zichzelf gebruikt, en dus niet iets waarmee je inbreuk maakt op het leven van anderen. De luidsprekers van de popartiest behoren ook niet tot zijn persoonlijke bezittingen, en een terrorist is net zo min als een privé-persoon als een popartiest. Zodat bij modus tollens iemand met alleen persoonlijke bezittingen nooit een terrorist kan zijn.

Wanneer je de uitdrukking persoonlijke bezittingen googlet, blijkt bovendien nog iets eigenaardigs: die dingen behoren overwegend aan doden. Onder de eerste tientallen treffers gaan de meesten over het ongeluk met de MH17, maar ook overigens zijn er slechts zelden levenden met persoonlijke bezittingen.

Dat komt denk ik door een extra dimensie die het woord ook nog heeft: het zijn dingen waar een ander niet zoveel aan heeft, behalve als herinnering aan degene van wie ze ooit ‘persoonlijk’ zijn geweest. Omdat persoonlijke bezittingen over het algemeen niet veel waard zijn, worden ze pas een onderwerp om te bespreken op een webpagina als het moment gekomen is om te bedenken wat je ermee moet.

Het ligt natuurlijk allemaal aan het woord persoonlijk. Strikt logisch is het meestal overbodig, omdat het duidelijk is dat het niet gaat over de bezittingen van bedrijven of publieke instellingen, en strikt logisch zijn de bezittingen van personen altijd persoonlijk. Door het woord er wel bij te zetten, benadruk je de associaties die het woord persoonlijk oproept. Dat ze alleen van waarde zijn voor de persoon die ze bezit. En dat ze ongevaarlijk zijn.