Deze week vijf Russische gedichten, gekozen, vertaald en toegelicht door Hans Boland, in 2015 winnaar van de Martinus Nijhoffprijs. Vandaag als eerste een gedicht van Velimir Chlebnikov. Toelichting onder het gedicht.

Grijnsbezwerend
(Заклятие смехом)

O, vergrijnst u, grijnzelaars!
O, begrijnst u, grijnzelaars!
Alle grijnzen grijnzenden, en gegrijnsden, en gegrijnsdsten,
O, begrijnst het uitgegrijnsde!
O, vergrijnsde overgrijnstersgrijns van grijnzelgrijnzelaars!
O, ontgrijns van het vergrijnzen, grijns van greunzelgrijnzelaars!
Grijnzië, grijnzië,
Grijns uit, grijns door, grijnzerdjes, grijnzerdjes,
Begrijnzaardjes, begrijnzaardjes.
O, vergrijnst u, grijnzelaars!
O, begrijnst u, grijnzelaars!

1909

Velimir Chlebnikov (1855-1922)
(Велимир Хлебников)

Velimir Chlebnikov is de belangrijkste representant van de ‘transrationele’ stroming in de Russische poëzie. ‘Grijnsbezwerend’ is een hoogtepunt in zijn werk. Alle woorden van dit korte klankgedicht zijn gevormd rond de stam smje. De basisbetekenis hiervan is ‘lach’. De gemiddelde vertaler is dan ook geneigd het gedicht rond de woordstam lach te laten cirkelen, uit angst niet ‘letterlijk’ genoeg te zijn dan wel gewoon uit gemakzucht. Van het fantastische, kronkelende, smeuïge, bijna macabere klankspel dat Chlebnikov speelt blijft op die manier niets over. Gelukkig is ook het Russische equivalent van ons grijnzen gevormd op de stam smje; voor de vertaling van het gedicht heb ik voor die variant gekozen, waarmee Chlebnikovs kunststukje recht wordt gedaan.
• Hans Boland

• Velimir Chlebnikov: website • wikipedia • muurgedicht • origineel voorgelezen
• Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.