Door Marc van Oostendorp
Het woord ‘alstu’ moet al twintig jaar rondzingen in het Nederlands, maar mij valt het de laatste tijd op. Waarom kan het minder betekenissen hebben dan ‘alstublieft’? En waarom zingt het zo?
- Door naar de hoofd inhoud
- Skip to secondary menu
- Spring naar de eerste sidebar
- Spring naar de voettekst
Neerlandistiek
Online tijdschrift voor taal- en letterkundig onderzoek
Footer
Ik ken het hier (regio Groot-Den Haag/Leiden) bij het iets geven eerder als alSTU, met nadruk op de tweede lettergreep en zonder zangerigheid. ‘ASje’ bestaat volgens mij al veel langer.
Dat je het niet bij een verzoek gebruikt komt denk ik vooral doordat alstu informeel is, terwijl je alstublieft bij een verzoek als beleefdheidsvorm, dus formeel gebruikt.
We gebruiken in een informele context eerder informele ‘beleefdheidsvormen’ zoals ‘misschien’.
Grappig, kom ook uit Den Haag, maar ken het juist als ALStu en zangerig. Volgens mij zei mijn moeder dat in de jaren 70-80 al.
Ik kom uit dezelfde regio en leg ook de klemtoon op de eerste lettergreep, maar ik zeg niet ‘alstu’, maar ‘astu’, zonder l. Ik zeg ook ‘astublieft’, ‘alstublieft’ vind ik een beetje een tongbreker.
En dan ken ik in een informele context ook nog ‘asje’ als verkorting van ‘alsjeblieft’.
Vreemd, meer onderzoek is dus denk ik vereist. Zangerig-ALStu kan ik mij totaal niet herinneren van vroeger of recent. Winkelbedienden zeggen het ook niet zo vaak, bedenk ik nu en op mijn lijnen zeggen OV-controleurs het ook niet.
En hoe zit het met het (ik denk ouderwetse) gebruik van “alstublieft” in de betekenis van “graag”? “Wilt u een kopje koffie?” “Alstublieft”