Het laatste gesprek
‘Heer, herken ik u? Zijn wij niet dezelfde van weleer?’
‘Wie riep mij dan? Zijn uw wapens niet de mijne?’
‘Ik wacht op woorden, heer.’
‘Ik was de Dader, u het Offer. De medemens is leeg.’
‘Sterven Daders niet?’
‘Neen. Zij kunnen niet. Zij verwoorden.’
‘Heeft u ginds gesproken, heer?’
‘De dagen zijn beschreven.’
‘Heeft de Tijd nog kwaad gewild?’
‘Ja, het slagveld is begroeid.’
‘Geen spoor van oorlog meer?’
‘Geen. Maar ik doorzie de stilte. Oog en oor vergaan.’
‘Nadert weer de Dood, o heer?’
‘Neen. Hij was er al.’
Armando (1929-2018)
uit: Dagboek van een dader (1973)
———————————–
- Armando: wikipedia • dbnl • levenlang • armando 85 • kunstbus
- Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere dag een gedicht per mail.
Een typo.
‘Armando (1029-2018)’ moet natuurlijk zijn ‘Armando (1929-2018)’
Het pseudoniem ‘Armando’ was een prachtige vondst, hij zal als beeldend kunstenaar zeer worden gemist, maar hij was imho geen geweldig schrijver of denker. Herenleed was bedoeld als het intellectuele alternatief voor de Mounties e.d., maar faalde doordat gebrek aan humor, theatrale dynamiek en diepgang. (Misschien mis ik iets.)
Maar wat een fantastische schilderijen!
Wat mij wat kribbig maakt bij de dood van Armando is dat hij nooit zelf heeft opgehelderd, ook niet een paar jaar geleden, of hij nu wel of niet als jonge tiener in de oorlog een Duitse soldaat heeft vermoord in de bossen bij kamp Amersfoort. Was het een zelf gecreëerde mythe die zijn werk en leven een fictieve bron moest geven, of is het juist een verder mistig feit dat al zijn werk en leven juist verklaart: dader of slachtoffer.
Hoe dan ook heb ik een grote hekel als mensen, kunstenaars, hun leven mystificeren en moeten we vaak wachten op een biografie na iemands dood en blijkt de werkelijkheid vaak anders te zijn geweest dan we dachten. Misschien heeft hij geen Duitser vermoord, maar is er een ander lijk dat nog eens uit de kast valt waarom hij zo’n fascinatie voor Duitsland had. Ik verbaas me nergens over als mensen mogelijk over hun leven gaan fabuleren.
In 2013 stond een interview in de Volkskrant met Armando en kwam de vraag aan de orde of hij nu wel of niet een Duitse soldaat had doodgestoken. Hij blijft cryptisch en houdt de mythe in stand. Het interview is nu gratis te lezen:
https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/-ik-was-ooit-tamelijk-bekend-maar-tegenwoordig-zeggen-ze-armando-wie-~bb1135e7/