Nene leert Engels

Nene is acht jaar en woont sinds drie jaar in Nederland. Haar moedertaal, het Hongaars, is ze helaas op een paar woorden na (szia, csiga, játszótér) vergeten. Ze drukte het actief weg uit haar geheugen – haar moeder spreekt Italiaans, alle anderen in de wijde omtrek spreken Nederlands, het Hongaars moest kennelijk zo snel mogelijk worden weggeruimd.

De eerste jaren van haar leven hoorde ze niet alleen weinig Nederlands, en weinig Italiaans, maar door omstandigheden ook weinig Hongaars. Ze heeft, kortom, wel het een en ander in te halen, en ze doet dat met verve.

Vorige week bleek ze ineens Engels te spreken. We wisten al dat ze tot vijf kon tellen, en dat ze de namen van de belangrijkste kleuren kende, maar ze bleek tot onze verbazing een gesprekje te kunnen voeren – “What is your name?”, “Nene.”, “How old are you”, “Eight”.

Waar komt dat vandaan? Een heel enkele keer nemen wij onze toevlucht tot het Engels, bij wijze van geheimtaal óf om over de internationale taalwetenschap te praten, voor zover er verschil bestaat tussen die twee activiteiten. Maar vaker dan een keer per maand een paar minuten zal dat niet gebeuren. Ons is door deskundigen medegedeeld dat het beter is als we allebei onze eigen moedertaal spreken, en wij luisteren altijd naar wat deskundigen mededelen.

Van ons komt het dus niet, waarvan wel? De enige oplossing is: van kinder-YouTube, waar ze vrijelijk filmpjes kan kijken. Die filmpjes worden aangeboden in alle talen die er bestaan op internet, en er komt dan ook regelmatig Azerbeidzjaans voorbij. En Noors. En Russisch. Ze heeft een keer een hele serie filmpjes bekeken in het Turks.

Maar die talen blijven dus niet hangen, althans, ik heb de indruk dat we niet moeten proberen in een van die talen een conversatie te beginnen. Er moet iets zijn van de algehele aantrekkingskracht van het Engels dat ze meekrijgt: dat de liedjes waarop ze tijdens dansles oefenen soms in die taal zijn, dat er bij allerlei spelletjes Engels wordt gesproken. En dan heb ik het er niet eens over dat het de taal is van de internationale taalwetenschap.

We weten uit onderzoek dat kinderen van Nene’s leeftijd inderdaad al precies aanvoelen wie welke taalvorm gebruikt, dat ze al een strak afgestelde sociolinguïstische antenne hebben. En het Engels straalt in onze samenleving al jaren een gevoel uit van wow. Waar het Hongaars moet worden weggedrukt, moet het Engels zo snel mogelijk worden binnengehaald, zoiets voel je kennelijk aan als je acht bent.

Nu wij zo opgetogen waren, aan de eettafel, wil Nene iedere avond even speak English. Heel ver gaat de conversatie nog niet, maar eerlijk gezegd gaat het inmiddels al gemakkelijker dan in het Hongaars.