Het is altijd goed bij tijd en wijle even stil te staan bij de reuzen op wier schouders wij staan. De bovenstaande foto, die ik ontving van Gert Dirksen van Antiquariaat Paradox, vormt daartoe een mooie aanleiding. Op de foto staan Jo Daan en Joshua Fishman.

Jo Daan was decennialang hoofd van de afdeling Dialectologie van wat tegenwoordig het Meertens Instituut heet. Een van haar vele wapenfeiten was de introductie van de sociolinguïstiek in Nederland, en wel dankzij en via de Amerikaanse taalkundige William Labov, met wie zij tijdens een bezoek aan Amerika in 1966 kennismaakte. Labov had toen al naam gemaakt door zijn studies over uitspraakverschillen op het eiland Martha’s Vineyard en in een New Yorks warenhuis. Begin jaren zeventig haalde Jo Daan Labov naar Nederland. De laatste ontmoeting tussen de twee vond plaats in 2006 op het Meertens Instituut; daarvan is een foto bewaard gebleven:

Over Daans relatie met die ándere reus van de sociolinguïstiek, Joshua Fishman, is veel minder bekend. Fishman, een leeftijdsgenoot van Labov en gespecialiseerd in het Jiddisch, was de grondlegger van de macro-sociolinguïstiek: hij hield zich bezig met verschijnselen als taalplanning, meertaligheid, minderheidstalen en taalonderwijs. Anders dan Labov noemt Daan hem niet in haar overzichtswerken Onze veranderende taal en Geschiedenis van de dialectgeografie in het Nederlandse taalgebied, hoewel haar werk en dat van Fishman veel raakvlakken hebben.

Uit de achterkant van de foto blijkt echter dat er een warme vriendschap bestond tussen Daan en Fishman. Wat zouden we graag willen weten waarover die twee in 1982 in Wassenaar met elkaar hebben gesproken. Misschien wel de onderwerpen die in dit interview met Fishman door Dorian de Haan aan bod komen. Nu beide hoofdpersonen zijn overleden, zullen we daar nooit meer achter komen. Maar de foto bewijst dat er een vruchtbare kennisuitwisseling heeft plaatsgevonden tussen deze twee reuzen van het mooie taalkundevak.