De Taalboekenprijs 2024 is toegekend aan De Tawl van historicus en journalist Philip Dröge. Hij ontving de prijs – 3000 euro en een oorkonde – op 28 september in de uitzending van De Taalstaat uit handen van de juryvoorzitter, VRT-taalraadsvrouw Geertje Slangen. Het is de zesde keer dat de Taalboekenprijs is uitgereikt.

De Tawl beschrijft de zoektocht (op de fiets!) naar de sporen die het Nederlands in Amerika heeft nagelaten sinds die taal daar in de zeventiende eeuw door kolonisten werd geïntroduceerd. Maar ‘Nieuw Nederland’ werd overgenomen door de Engelsen, en daarmee begon de neergang van ‘de Tawl’ (zoals de plaatselijke variant van het Nederlands genoemd werd) – een proces met een onvermijdelijke afloop: in 1962 werd met het overlijden van de laatste spreker de taal definitief tot zwijgen gebracht.

De jury prijst De Tawl om zijn originaliteit, maar ook om de stijl en de lichtvoetige toon. Het leest als “een journalistiek geschiedenisboek dat je meesleept als een roadmovie”. Het is geschreven door een rasverteller, die het verslag van zijn zoektocht doorspekt met interessante en vaak verrassende taalfeiten en -weetjes. Hij brengt taalkundige inzichten op een prettige manier voor het voetlicht, terwijl de rode draad – hoe het Nederlands zich handhaafde en ten slotte toch verdween – de lezer tot het eind toe meevoert. Boeiend, lichtvoetig en beeldend. Of zoals een van de juryleden het verwoordde: “Zit hier niet een goede tv-documentaire in?”

De Taalboekenprijs is een prijs voor het beste taalboek – een boek dat bedoeld is voor een breed publiek, en dat oorspronkelijk, goed geschreven en taalkundig relevant is. De prijs is een initiatief van het Genootschap Onze Taal, het Algemeen-Nederlands Verbond en dagblad Trouw. Er waren vijf boeken genomineerd, van onder anderen Nicoline van der Sijs en Marten van der Meulen. 

Jury

De jury bestaat uit:

• Ton den Boon – hoofdredacteur Van Dale en taalcolumnist bij dagblad Trouw
• Peter Debrabandere – hoofdredacteur Neerlandia, namens het Algemeen-Nederlands Verbond
• Mathilde Jansen – taaljournalist en redacteur bij Kennislink en Neerlandistiek.nl
• Vibeke Roeper – directeur Genootschap Onze Taal
• Geertje Slangen – taalraadsvrouw bij de VRT en bestuurslid van Onze Taal

Naar het juryrapport: https://onzetaal.nl/schatkamer/lezen/boeken/taalboekenprijs/juryrapport-taalboekenprijs-2024